Nieuws/Binnenland
1714968113
Binnenland

Dodenherdenking toont onzichtbare taak koning

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima voorafgaand aan de Nationale Dodenherdenking van vorig jaar, bij hun aankomst in het Paleis op de Dam.

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima voorafgaand aan de Nationale Dodenherdenking van vorig jaar, bij hun aankomst in het Paleis op de Dam.

Al hield koning Willem-Alexander dit jaar geen toespraak tijdens de Nationale Dodenherdenking, alleen al zijn aanwezigheid heeft een eigen betekenis. Het zijn de ceremoniële taken van de koning die dinsdag zichtbaar werden bij de plechtigheid in Amsterdam.

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima voorafgaand aan de Nationale Dodenherdenking van vorig jaar, bij hun aankomst in het Paleis op de Dam.

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima voorafgaand aan de Nationale Dodenherdenking van vorig jaar, bij hun aankomst in het Paleis op de Dam.

Naast zijn staatkundige taken, zoals het tekenen van wetten, het doen van benoemingen, het overleg met de ministerraad en het voorlezen van de Troonrede, heeft de koning minder zichtbare taken. Die worden, ook door hemzelf, omschreven als: samenbinden, vertegenwoordigen en aanmoedigen.

Zo verbindt hij tijdens de herdenking verschillende bevolkingsgroepen die het in de Tweede Wereldoorlog zwaar te verduren hadden, met de rest van de samenleving. De koning vertegenwoordigt in symbolische zin iedereen. Daardoor herdenken alle inwoners als het ware met hem mee. Zo moedigt hij iedereen aan om te overwegen wat er in de oorlog is gebeurd.

De herkenbare krans van het koningspaar. Alle kransen worden ’s nachts weggehaald om ze op te frissen en daarna weer terug te leggen.

De herkenbare krans van het koningspaar. Alle kransen worden ’s nachts weggehaald om ze op te frissen en daarna weer terug te leggen.

„Ik weet dat u, dat jij, deze Nationale Herdenking meebeleeft en dat we hier samen staan”, zei de koning vorig jaar op de indrukwekkend lege Dam. Ruim voor de pandemie uitbrak, was afgesproken dat hij als eerste Oranje in de geschiedenis zou spreken op de herdenking, vanwege het 75-jarig jubileum van het einde van de Tweede Wereldoorlog.

„Niet wegkijken. Niet goedpraten. Niet uitwissen”, trok hij een parallel naar misstanden in de huidige tijd. „Medeburgers in nood, voelden zich onvoldoende gesteund, al was het maar met woorden. Ook vanuit Londen, ook door mijn overgrootmoeder”, wilde de koning ook niet wegkijken van de kritiek op koningin Wilhelmina.

Hij toont ieder jaar zijn betrokkenheid door de krans die hij legt met koningin Máxima. Dit eerbetoon aan de slachtoffers is voor iedere voorbijganger nog dagenlang daarna herkenbaar aan hun gekroonde initialen op de rood-wit-blauwe linten.

Voorafgaand aan de corona-uitbraak was de Dam ieder jaar vol mensen die de herdenking niet via tv, maar van dichtbij wilden meemaken.

Voorafgaand aan de corona-uitbraak was de Dam ieder jaar vol mensen die de herdenking niet via tv, maar van dichtbij wilden meemaken.

Net als vorig jaar was ook nu het plein voor het Paleis op de Dam nagenoeg verlaten zijn. Toen bleef het nog bij het Koningspaar, hun chef militair huis Ludger Brummelaar, premier Mark Rutte, de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema en Gerdi Verbeet, voorzitter van het organiserende Nationaal Comité 4 en 5 Mei.

De organisatie zag toen op het lege plein ervan af om organisaties uit te nodigen die de oorlogsslachtoffers vertegenwoordigen. Dinsdag kregen echter meer betrokkenen de kans om erbij te zijn. „Er is een kleine groep genodigden op de Dam”, liet het organiserende Nationaal Comité 4 en 5 mei vooraf weten. „Naast de kransleggers, sprekers en muzikanten zijn dat vertegenwoordigers van organisaties van verschillende groepen oorlogsgetroffenen en nabestaanden.”