Nieuws/Buitenland
1724149747
Buitenland

Geruchten over situatie Loekasjenko

Wit-Rusland in vertwijfeling na bloedige nacht

De ordediensten trouw aan Loekasjenko zetten stellingen neer in de strijd met demonstranten.

De ordediensten trouw aan Loekasjenko zetten stellingen neer in de strijd met demonstranten.

MINSK - Op diverse plekken in Wit-Rusland zijn zondagavond en -nacht mensen de straat opgegaan na afloop van de presidentsverkiezingen. In de hoofdstad Minsk kwam het tot botsingen tussen de politie en demonstranten. Getuigen beschrijven chaotische taferelen in de hoofdstad, met schreeuwende demonstranten, toeterende auto’s en loeiende sirenes.

De ordediensten trouw aan Loekasjenko zetten stellingen neer in de strijd met demonstranten.

De ordediensten trouw aan Loekasjenko zetten stellingen neer in de strijd met demonstranten.

De protesten waren gericht tegen de door de autoriteiten aangekondigde overwinning voor president Alexander Loekasjenko. Lange tijd kwamen er – opvallend – geen reacties van de officiële verkiezingscommissies. Daarentegen vierden aanhangers van de presidentskandidaat Tichanovskaja de overwinning van de 37-jarige op Loekasjenko bij individuele stembureaus in het land, waar ze zelf tellingen hadden gehouden. Alleen al in Minsk zou ze in 20 stembureaus hebben gewonnen.

De grote vraag is wat er achter de schermen gebeurt. Er gaan talloze geruchten, waaronder het overlopen van politiediensten die niet langer trouw zijn aan Loekasjenko, tot een vlucht van zijn familie. Een Russische nieuwssite claimt dat zijn familie met een vliegtuig naar Turkije is gevlogen.

Rebellie

Uren na het einde van de stemming waren er geen eerste officiële resultaten van de verkiezingscommissie. De website van de centrale verkiezingscommissie was niet meer beschikbaar. Individuele lokale verkiezingscommissies verschenen voor de menigte en maakten de resultaten bekend waaruit bleek dat president Loekasjenko een ernstige nederlaag had geleden. Gemiddeld behaalde Tichanovskaja tussen 80 en 90 procent van de stemmen. Een rebellie op lokaal niveau.

Maar Loekasjenko claimde doodleuk de overwinning. Video’s uit Minsk toonden mensen die barricades bouwden uit afvalcontainers. Er waren tienduizenden mensen in de straten van de hoofdstad, ook in andere delen van het land marcheerden mensen ’s nachts rond onder het roepen van „Lang leve Wit-Rusland!”

De politie greep volgens de oppositie hard in, met pepperspray, waterkanonnen en traangas. Men spreekt over de ’zwartste dag in onze geschiedenis’. Volgens mensenrechtenorganisatie Viasna zijn er honderden gewonden gevallen en is één persoon overleden. Viasna meldt 120 arrestaties, ’nog slechts indicatief’. Het ministerie van Binnenlandse Zaken ontkende dat er sprake was van gewonden.

„Ik wil de politie oproepen: weet dat jullie bij het volk horen”, richtte Tichanovskaja zich rond middernacht tot de ordediensten. „Stop alsjeblieft met geweld, te beginnen met de officieren. Ik weet dat jullie het kunnen.” Ze vroeg ook demonstranten geen geweld te gebruiken. „Jullie worden morgen toch wel wakker in een ander land.”

In hoofdstad Minsk hadden de ordediensten zich echter niet tegen de president gekeerd. Ze waren tot aan de tanden bewapend. Op enig moment reden ordediensten in colonnes met, volgens de demonstranten, militaire voertuigen door het centrum.

’Dit was buitensporig’

Na uren van chaos in Minsk citeerde staatspersbureau Belta het ministerie van Binnenlandse Zaken dat „de politie de situatie onder controle heeft.” Het lijkt erop dat de regering zich inderdaad heeft weten te redden.

Ales Bialiatski, het hoofd van Viasna, beschuldigde de politie ervan buitensporig geweld te gebruiken tegen de voornamelijk jonge demonstranten. „De politie reageerde met onevenredige hardheid en gebruikte haar volle kracht”, zei hij tegen persbureau AFP.

Een vrouw reageert op de confrontatie van demonstranten met ordediensten.

Een vrouw reageert op de confrontatie van demonstranten met ordediensten.

Uitslag

Loekasjenko is volgens de officiële uitslagen opnieuw met een overweldigende manier herkozen. Volgens de kiescommissie kreeg hij in de verkiezingen van zondag 80 procent van de stemmen. Het zou Loekasjenko's zesde ambtstermijn worden. De belangrijkste kandidaat van de oppositie, Svetlana Tichanovskaja, kreeg 9,9 procent. Ze liet weten de uitslag niet te accepteren. Onafhankelijke waarnemers waren niet welkom.

Overigens zijn er alternatieve onderzoeken gehouden in het buitenland. Daar zou 71 procent voor Tichanovskaja hebben gestemd, en 10 procent voor Loekasjenko.