1739726
Binnenland

Eigenlijk haat hij het woord ’visie’

Rutte zet EU-visie uiteen in Berlijn

Rutte tijdens de Europa-lezing bij de Bertelsmann Stiftung in Berlijn.

Rutte tijdens de Europa-lezing bij de Bertelsmann Stiftung in Berlijn.

BERLIJN - Eigenlijk heeft hij een hekel aan het woord ‘visie’, maar toch spreekt premier Rutte op dit moment in Berlijn zijn verwachting uit voor de toekomst van de Europese Unie. In dit artikel leggen we in vijf vragen uit waarom Mark Rutte zo’n hekel aan visies heeft, en waarom hij toch met zo’n speech komt.

Rutte tijdens de Europa-lezing bij de Bertelsmann Stiftung in Berlijn.

Rutte tijdens de Europa-lezing bij de Bertelsmann Stiftung in Berlijn.

Waarom heeft Rutte toch zo’n hekel aan visies?

Rutte laat zich erop voorstaan geen visie te hebben, hij vindt dat die concreet optreden maar in de weg zit. Toen voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker vorig jaar met enige bombast zijn plannen voor de toekomst van Europa ontvouwde, grapte Rutte dat iemand met ‘visie’ naar de oogarts moet. Het is voor het eerst dat hij een groot, overkoepelend verhaal over Europa gaat vertellen.

Waarom komt Rutte juist nu met zijn toespraak?

Omdat er het komende anderhalf jaar, zolang zit de huidige Europese Commissie er nog, veel staat te gebeuren. Belangrijke verkiezingen zijn achter de rug en Duitsland heeft bijna een nieuwe regering. Het is kortom nu het moment om uit te spreken wat Nederland vindt. Er komen belangrijke beslissingen aan. Over verdere integratie van de eurozone bijvoorbeeld, waar Nederland zeer huiverig voor is. Maar ook over bijvoorbeeld nieuwe gezamenlijke asielregels of de meerjarenbegroting.

Wordt zijn boodschap wel internationaal gehoord?

Nederland geldt in Brussel als de grote van de kleine landen en doet ertoe als vijfde economie van de EU (na de Brexit) en grote nettobetaler. Ruttes boodschap vandaag zal zeker z’n weg vinden naar de Europese hoofdsteden. Alle ambassadeurs zitten in Berlijn op de eerste twee rijen en zullen zijn woorden ijverig in zich opnemen. Naar verwachting zal hij zo’n drie kwartier spreken.

Waarom in Berlijn?

De speech moest in een buitenlandse stad worden gehouden vanwege het internationale karakter. Duitsland is het grootste en machtigste land van de EU en een traditionele partner van Nederland. Het is van belang voor Rutte om juist daar zijn boodschap te laten horen, zeker nu de Frans-Duitse as weer herboren is. De lezing is bij de Bertelsmann Stiftung, een Europese denktank die zelf door Nederland is benaderd, middenin het historische hart van Berlijn.

Wat zal Rutte voorstellen?

Hij zal nadrukkelijk de samenwerking zoeken op terreinen waar Nederland de problemen niet alleen kan oplossen, denk aan migratie of het milieu. Maar hij zal ook pleiten voor financiële degelijkheid en het vervolmaken van de interne markt. Ook zal hij ingaan op het thema van soevereiniteit van landen. De EU is er voor de lidstaten en niet andersom, zoals ze in Brussel nog wel eens schijnen te denken. Geen Brusselse superstaat dus.

Hij zal ook een punt maken van de koppeling tussen Europese waarden en het recht op Europees geld. Landen die gedeelde waarden met voeten treden, zoals Polen en Hongarije, moeten dat in hun portemonnee gaan voelen door het dichtdraaien van de subsidiekraan. Rutte wil vooral een praktische EU, in die zin zal zijn visie niks nieuws zijn.