Nieuws/Binnenland

Oorlogspreek in doofpot

Door Silvan Schoonhoven

De moskee in Hoorn waar de gewraakte preek gehouden is.

De moskee in Hoorn waar de gewraakte preek gehouden is.

Martin MOOIJ

Hoorn - De preek in de Turkse moskee van Hoorn ging twee weken geleden wel degelijk over oorlog. Dat zeggen zes Turkije-experts. Ze beamen dat de imam de Turkse aanval op de Koerden in Afrin vergoeilijkte met termen als martelaarschap en jihad en noemen het ’oorlogsretoriek met een religieus sausje’. De politie en de burgemeester hebben de onrust juist geprobeerd te sussen met de bewering dat de imam nooit over oorlog heeft gepreekt.

De moskee in Hoorn waar de gewraakte preek gehouden is.

De moskee in Hoorn waar de gewraakte preek gehouden is.

Martin MOOIJ

PvdA-burgemeester Nieuwenburg stelde vorige week de Hoornse gemeenteraad gerust. Na berichtgeving in De Telegraaf had de politie de gewraakte preektekst tegen het licht gehouden. De conclusie luidde: het was ’geen oorlogspreek’. De Abdulkadir Geylani-moskee trof geen blaam. De Hoornse raadsleden stelden geen verdere vragen en vroegen de preektekst niet op.

Deze krant heeft een geluidsopname en een vertaling. Deskundigen die naar de tekst kijken, zijn het er echter over eens dat de preek wel degelijk ging over oorlog, jihad en martelaarschap. Bedoeling was om enthousiasme te wekken voor de omstreden Turkse invasie tegen Koerdische strijdgroepen in Noord-Syrië.

Jihad

„De preek maakt duidelijk dat Turkse militairen die sneuvelen beschouwd moeten worden als martelaren”, zegt hoogleraar Martin van Bruinessen van de Universiteit Utrecht. „Dat betekent dat de omstandigheden waaronder ze sneuvelen – dat kan alleen maar de Turkse invasie in Afrin zijn – een jihad is.” Volgens hem kunnen toehoorders na het horen van de preek tot de slotsom komen dat ze de oorlog moeten steunen door morele steun, door geld of zelfs door deelname.

Polderpreek of Turkse preek

Preken worden wekelijks uitgevaardigd door Diyanet, het Ministerie van Godsdienstzaken in Ankara. De Nederlandse afdeling van Diyanet (waar ruim 140 Turkse moskeeën onder vallen) schrijft echter eigen preken. Soms kiest een imam niet voor de polderpreek maar voor de variant uit Ankara. „Daar is hij uiteraard vrij in”, aldus Diyanet Nederland.

Sterven voor vlag en vaderland

De Leidse hoogleraar Erik-Jan Zurcher herkent de Hoornse preekfragmenten uit Turkse mediaberichten. Die meldden al eerder dat de regeringspreek gewijd was aan de jihad. „In die preek wordt gesteld dat gewapende strijd het hoogste niveau van jihad was. Er wordt gesteld dat Jan Soldaat opnieuw had laten zien bereid te zijn zijn leven te offeren voor geloof, vlag en vaderland.”

Oorlogsretoriek

„Dit soort boodschappen hoor je op het moment veel in de media in Turkije”, zegt de Leidse universitair docent Turkse Taal en Cultuur Petra de Bruijn. „Je komt ze tegen in de aankondigingen van televisieseries en ook in de journaals. Deze preek is geen oproep tot jihad zoals IS die doet. Het is wel oorlogsretoriek met een religieus sausje, een oproep om de gewone soldaten te steunen en de inval in Afrin te rechtvaardigen.”

Religieuze context

Rechtsgeleerde Afshin Ellian vindt het ’buitengewoon ernstig’ dat een dergelijke tekst in een Nederlandse moskee is uitgesproken. „Dit is absoluut een jihadpreek. Een Turkse oorlog wordt hier voor een Nederlands publiek in religieuze context geplaatst.”

De gemeente Hoorn, OM en politie Noord-Holland weigeren om vragen beantwoorden over de zaak. Een woordvoerder blijft erbij dat er ’geen oorlogspreek’ is gehouden.

Preektekst

De preek in de Abdulkadir Geylani- moskee in Hoorn op 16 februari 2018:

Jihad betekent dat je inspanningen doet en strijd voert voor God. Met jihad streeft een gelovige naar het verwerven van God’s inwilliging door al zijn bezittingen bijeen te rapen.

Onze Heer zegt in het heilig boek de Koran, dat mensen met hun bezittingen en levenswandel jihad voeren voor God voor hen die in God en in zijn profeet geloven.

Onze profeet -vrede zij met hem- zegt dat je met je hand, mond en bezittingen jihad moet voeren.

Dit Koranvers en de uitspraak van de profeet toont ons dat de jihad niet alleen het opofferen van het leven betekent. Jihad betekent dat om heilige zaken te beschermen, je vastberadenheid toont met het lichaam, taal, gedachten en het hart.

Een mujahid is de persoon die zich inzet voor de jihad die streeft tegen zijn eigen ik.

Volgens deze uitspraak van de profeet moeten wij allereerst jihad voeren tegen onze ziel.

Het is jihad om te strijden tegen de influisteringen van de satan die het kwaad, de dwaling en opstand in de ziel aanwakkert.

Het is ook jihad om Gods geloof vanuit de juiste bron te leren en op een vrome wijze te leven. Het is ook jihad om zich te verzetten tegen de verleidingen van het eigen ego en het verlangen dat een afstand schept met onze schepper en ons in verdoemenis doet belanden.

Als een gelovige succes boekt bij een jihad tegen zijn eigen ziel, dan zal hij ook de overwinning boeken bij de jihad tegen de vijanden van de islam.

Want, jihad betekent niet het doden in de Islam, maar te laten leven, niet te vernietigen, maar te doen herleven. Jihad kan alleen gevoerd worden om allerlei kwade krachten te overwinnen, die de mensen laten dwalen van hun scheppingsdoel.

Geachte broeders,

Zoals jullie weten offeren onze Turks soldaten voor ons geloof, vlag en moederland, zonder te aarzelen hun leven op.

Zonen van het land die in hun prille, jonge leeftijd martelaar worden, verkondigen als het ware de onderstaande verheugende tijding van onze Heer:

‘Zeg niet over degenen die zijn gesneuveld op de Weg van God, dat zij dood zijn. Nee, zij leven, maar jullie beseffen het niet’.

Geachte broeders,

In verband met dit heilig vrijdaggebed, laten wij samen het volgende smeekgebed doen:

O God, behandel onze martelaars genadig en barmhartig, zij die hun leven voor onze rust en waarden hebben opgeofferd. Geef eerherstel aan onze veteranen.

Geef geen kans aan degenen die onrust proberen te stoken, verwarring zaaien en ons in een hinderlaag laten lopen. Geef ons volk en de Islamitische gemeenschap kracht en inzicht tegen dit soort gevaren.

Oorspronkelijke preek

In de oorspronkelijke preek uit Ankara staat ook de passage:

Wanneer er een gewapende strijd aangegaan wordt voor je geloof, je bestaan, je overleving en vrijheid, is dit het hoogste niveau van jihad. De strijd die gisteren nog geleverd is omwille van het beschermen van dit heilige vaderland van het Oosten, het Westen, het Zuiden tot het Noorden, is het meest levende bewijs van jihad. Çanakkale waar wij met hulp van Allah als overwinnaar uit tevoorschijn kwamen, is de naam van de ontstaansgeschiedenis, het geloof, de moed en de volharding.

De strijd in de Eerste Wereldoorlog bij Çanakkale wordt op 18 maart herdacht. De Turken wonnen met primitieve middelen tegen een grote geallieerde overmacht. De slag wordt nog steeds aangehaald als een belangrijke overwinning op het Westen.