Nieuws/Binnenland
1756004
Binnenland

’U-bocht in zaak Transavia-piloot’

Nederlandse politie bezocht op eigen houtje aanklager Poch

Julio Poch

Julio Poch

Amsterdam - De Nederlandse politie lijkt Julio Poch koste wat kost achter de Argentijnse tralies te hebben willen krijgen. Dit valt op te maken uit het feit dat twee rechercheurs in 2008 bij de aanvang van het onderzoek naar de Transavia-piloot, buiten alle officiële kanalen om, een bezoek brachten aan de Argentijnse aanklager en onderzoeksrechter die jaagden op oorlogsmisdadigers uit de voormalige militaire dictatuur.

Julio Poch

Julio Poch

Hun solo-actie blijkt uit onderzoek van De Telegraaf. Bij het toenmalig overleg in Argentinië is volgens direct betrokkenen gesproken over de aangiftes die Transavia-collega’s tegen Poch deden vanwege zijn vermeende betrokkenheid bij ’dodenvluchten’. Ook spraken zij over de methode waarop Poch, ondanks zijn Nederlands staatsburgerschap, door de Argentijnse autoriteiten gevangen kon worden genomen. Het politiebezoek aan Buenos Aires zorgde er uiteindelijk voor dat de Transavia-piloot in 2010 via Spanje aan het Zuid-Amerikaanse land werd uitgeleverd en voor bijna acht jaar in voorarrest achter de tralies verdween. Afgelopen november pas werd hij vrijgesproken.

Ongebruikelijk

Volgens zowel emeritus hoogleraar internationaal recht Theo van Boven als de voormalige president van de Argentijnse Rekenkamer Leandro Despouy, die de rechercheurs destijds in contact brachten met justitie in Buenos Aires, ontdoken de politiemannen doelbewust de officiële routes die voor dit soort internationaal overleg over strafrechtelijk onderzoek bestaan. „Diplomatieke kanalen zouden zo’n snelle en vertrouwelijke actie tegen een persoon met de Nederlandse nationaliteit niet hebben toegestaan”, verklaart Despouy over hun actie aan De Telegraaf. Rechtstreeks contact tussen Nederlandse politie en Argentijnse justitie is weliswaar niet verboden, maar wel zéér ongebruikelijk.

Despouy introduceerde de twee rechercheurs van het Team Internationale Misdrijven (TIM) uit Woerden op hun verzoek bij onderzoeksrechter Torres, openbaar aanklager Taiano, voormalig president en mensenrechtenactivist Duhalde en bij onderzoeksjournalist Verbitsky van de linkse krant Página/12. Verbitsky wordt gezien als een drijvende kracht achter de strafprocessen tegen vooraanstaande figuren uit de voormalige Argentijnse dictatuur.

Volgens de advocaat van Poch duidt de werkwijze van de politie op een bewuste omzeiling van de waarborgen van een reguliere uitleveringsprocedure. „Deze waarborgen waren Poch als Nederlander ten deel gevallen indien men de gewone diplomatieke uitleveringsroute had gevolgd”, aldus Geert-Jan Knoops. „Deze operatie moest vooral achter de schermen plaatsvinden en dus met buitenwerkingstelling van de normale juridische waarborgen.”

Tegenwerking

De politiemannen raakten verzeild bij Leandro Despouy, tot 2016 president van de Argentijnse rekenkamer, via de Maastrichtse hoogleraar internationaal recht Theo van Boven. „De rechercheurs zochten mij op omdat ze wisten dat ik contact had met prominente Argentijnse personen. Zij wilden dat ik contact voor hen legde, buiten de officiële kanalen om. Ik vermoed dat ze anders tegenwerking vreesden. Hoewel ik het een opmerkelijk verzoek vond, heb ik ze toch geholpen”, zegt Van Boven.

Advocaat Knoops laat weten dat de „buiten-diplomatieke U-bocht” van de Nederlandse recherche in de door hem aangekondigde schadeprocedure tegen de Nederlandse staat een nieuwe factor zal worden om de onrechtmatige handelwijze aan te tonen. „Wij willen bovendien alle betrokkenen als getuige gaan horen in de procedure die wij thans aan het voorbereiden zijn”, kondigt Knoops aan.

De politie en het Openbaar Ministerie wilden dinsdag niet reageren op vragen over de solo-actie van de rechercheurs.