Nieuws/Binnenland
1758191220
Binnenland

Coronacrisis: zondag 6 juni

LIVE | Wisselende Britse quarantaineregels zorgen voor irritatie in Portugal

Britse toeristen op de luchthaven van het Portugese Faro voor hun reis naar huis.

Britse toeristen op de luchthaven van het Portugese Faro voor hun reis naar huis.

AMSTERDAM - Al ruim een jaar worden Nederland en de wereld in de greep gehouden door het uit China overgewaaide coronavirus. Landen ontwaken uit lockdowns en beperkende maatregelen. Steeds meer mensen zijn gevaccineerd of hebben de ziekte doorgemaakt. Wat gebeurt er vandaag? Volg hier het laatste nieuws.

Britse toeristen op de luchthaven van het Portugese Faro voor hun reis naar huis.

Britse toeristen op de luchthaven van het Portugese Faro voor hun reis naar huis.

Dit artikel wordt gedurende de dag van updates voorzien.

18.45 - Irritaties over Brits quarantainebesluit

De Portugese premier heeft geïrriteerd gereageerd op het Verenigd Koninkrijk, dat reizigers uit Portugal vanaf dinsdag weer verplicht tien dagen in quarantaine te gaan na aankomst. Groot-Brittannië kondigde onlangs aan Portugal van de „groene lijst” van landen te halen waarvoor geen quarantaineplicht geldt, terwijl het daar pas sinds enkele weken op stond.

„We kunnen dit instabiele systeem dat iedere drie weken verandert niet gebruiken”, zei premier Antonio Costa zondag. „Het is niet goed voor degenen die hun vakantie plannen”, aldus de premier. En ook voor de vakantiebranche, die hier rekening mee moet houden, is dit niet goed, stelt hij.

Costa zei dat Portugal met het Verenigd Koninkrijk in gesprek blijft om duidelijk te maken „dat het besluit niet gerechtvaardigd is” en om de economische schade ervan te benadrukken.

De Portugese premier hoopt dat ook het Verenigd Koninkrijk deel gaat nemen aan het Europese systeem met coronapaspoorten, dat naar verwachting vanaf 1 juli ingaat. Zo’n coronacertificaat toont of een reiziger is ingeënt, negatief getest of is beschermd door antistoffen van een eerdere besmetting. Daarmee moet vrij reizen door Europa mogelijk worden.

Sinds Portugal vorige maand versoepelingen heeft doorgevoerd van de coronamaatregelen, zijn de besmettingscijfers in het land licht toegenomen.

15.15 - Horeca blij met verruimingen, nog wel moeite met beperkingen

De horeca is blij met de verruimingen die zaterdag zijn ingegaan, laat branchevereniging Koninklijke Horeca Nederland weten. De organisatie zegt „alleen maar positieve berichten” te hebben ontvangen nu kroegen, strandtenten en restaurants binnen ook weer gasten mogen ontvangen. Ook deze zondag is het door het zonnige weer overal druk. Wel merkt de organisatie op dat grote ondernemingen nog worstelen met het maximumaantal van vijftig gasten. „Bij slechter weer is het jammer dat er zo weinig mensen naar binnen mogen”, zegt een woordvoerster.

Hoewel er door het heropenen van binnenhoreca meer mogelijkheden zijn, zoals het kunnen ontbijten in een hotel in plaats van op de kamer, hoopt de branche dat er binnenkort meer mensen binnen ontvangen kunnen worden. Zo ook horecaondernemer Johan de Vos, eigenaar van twee zaken in Breda en ook voorzitter van de Bredase KHN-tak. „Het was gisteren nog best aardig weer, tot laat bleven veel mensen buiten zitten. Het was overal vol. Vandaag is het ook weer lekker in de rij aansluiten voor het terras.”

Voor de cafés die dicht zijn geweest omdat ze geen terras hadden is er ook weer leven in de brouwerij, zegt De Vos. „We hopen dat we heel snel van die eindtijd af zijn en weer terug kunnen naar normaal.” De Vos vraagt zich wel af wat er zal gebeuren in de grensstreken als België besluit de eindtijd van de horeca deze week verder te verruimen naar 23.30 uur.

14.25 -140 reizigers vastgehouden in Tsjechië om verdachte coronatesten

De Tsjechische autoriteiten hebben op de luchthaven van Praag urenlang zo’n 140 mensen vastgehouden met ’verdachte’ coronatestresultaten. Het gaat vooral om Tsjechen die op vakantie waren geweest in Tunesië, onder wie ook gezinnen met kinderen.

De agenten dachten volgens lokale media dat de coronatesten mogelijk vervalst waren. De reizigers mochten zaterdag het land pas in nadat ze zich opnieuw hadden laten testen. De touroperator van de vakantiegangers spreekt tegen dat gegevens zijn vervalst. De reizigers zouden in Tunesië zijn getest door een Tsjechische arts die zich aan alle richtlijnen hield.

De politie legde uit dat al eerder mensen zijn betrapt met vervalste testen. Toch ging voor zover bekend om de eerste keer dat in Tsjechië alle passagiers op een vlucht opnieuw getest moesten worden. Minister van Buitenlandse Zaken Jakub Kulhánek kondigde zondag aan dat een onderzoek wordt ingesteld naar het voorval.

Het blijft mogelijk niet bij het incident in Praag. De luchtvaartsector waarschuwde onlangs al voor chaos op Europese vliegvelden tijdens de zomervakantie. De wachttijden kunnen daar flink oplopen doordat naast de gebruikelijke veiligheidscontroles nu ook aanvullend checks moeten plaatsvinden vanwege de pandemie.

Reizigers moeten afhankelijk van hun bestemming of vertrekpunt bijvoorbeeld testuitslagen, zogeheten Passagier Lokalisatie Formulieren of quarantainedocumenten meenemen die aan alle eisen voldoen. Ook binnen Europa gelden niet overal dezelfde regels en dat kan voor verwarring zorgen. In de EU wordt daarom in juli een soort vaccinatiepaspoort uitgerold om het reizen eenvoudiger te maken.

13.40 Britse premier wil komende anderhalf jaar hele mensheid inenten

De Britse premier Boris Johnson wil voor eind 2022 de hele mensheid vaccineren tegen het coronavirus. Hij gaat leiders van andere rijke landen volgende week aanmoedigen om zich daar ook voor in te zetten, bericht de BBC.

Johnson zei dat het „de grootste prestatie in de medische geschiedenis” zal zijn als het lukt om voor eind volgend jaar iedereen in te enten. Hij krijgt volgende week de kans om andere wereldleiders te overtuigen van de haalbaarheid van zijn plan. Dan komen de leiders van de G7-landen voor het eerst sinds het begin van de pandemie weer persoonlijk bijeen.

De top wordt van 11 tot 13 juni gehouden in het Britse Carbis Bay. Dan brengt ook de Amerikaanse president Joe Biden voor het eerst sinds zijn aantreden een bezoek aan het Verenigd Koninkrijk. Zijn regering heeft al toegezegd tientallen miljoenen vaccindoses te delen met andere landen, maar Johnson is daar tot dusver een stuk terughoudender mee geweest.

De Britse premier maakt waarschijnlijk op de G7-top alsnog bekend hoeveel vaccindoses zijn land gaat doneren aan het internationale programma Covax, dat moet zorgen dat ook minder welvarende landen toegang krijgen tot coronavaccins. Zijn minister van Volksgezondheid Matt Hancock zei vrijdag nog dat het Verenigd Koninkrijk geen doses over heeft omdat er nog volop wordt gevaccineerd.

Toch benadrukt de Britse regering dat zij een belangrijke rol heeft gespeeld bij het regelen van vaccins voor de „armste en meest kwetsbare mensen” in de wereld. Zij verwees daarmee naar de bijdrage die zij heeft geleverd aan de ontwikkeling van het AstraZeneca-vaccin. Dat relatief goedkope middel wordt internationaal op grote schaal gebruikt.

Johnson zou de komende tijd niet alleen praten over het delen van coronavaccins, maar ook over hoe de productie van die middelen kan worden opgevoerd. Het Verenigd Koninkrijk behoort wereldwijd zelf tot de koplopers op vaccinatiegebied. Ruim 76 procent van de volwassenen heeft al minstens één vaccindosis gehad. Dat komt neer op ruim 40 miljoen mensen.

13.38 - Britse minister: Delta-variant 40 procent overdraagbaarder

De Delta-variant van het coronavirus is naar schatting 40 procent overdraagbaarder dan de Britse ’Alfa-variant’ die leidde tot de laatste lockdown. Dat zegt de Britse minister van Volksgezondheid Matt Hancock tegen Sky News. De minister baseert zich op de cijfers van de Scientific Advisory Group for Emergencies (SAGE), dat de regering adviseert.

Door de Delta-variant neemt het aantal besmettingen op het Britse eiland weer toe. Dat brengt de plannen in gevaar om het land van het slot te halen. De bedoeling was de Covid-19-restricties op 21 juni te beëindigen. „We zullen nog een week naar de data kijken en daarna een oordeel vellen”, zei Hancock zondag tegen de BBC daarover, waarbij hij benadrukte dat de regering „absoluut openstond” om de heropening uit te stellen.

Mensen die twee coronaprikken hebben gehad zijn voldoende beschermd tegen beide varianten van het virus, voegde Hancock eraan toe. De Delta-variant, die als eerste in India opdook, is nu de dominante variant van het virus in het Verenigd Koninkrijk. Ongeveer 40 miljoen Britten hebben minstens één dosis van een coronavaccin gekregen. 27 miljoen Britten, meer dan de helft van de volwassenen, heeft zelfs al twee prikken gehad.

11.48 - Mensen uit 1984 kunnen een prikafspraak coronavaccin maken

Iedereen uit het geboortejaar 1984 kan een afspraak maken voor een coronavaccinatie. Vanaf 11.30 uur kan online een afspraak gemaakt worden. Zij krijgen het vaccin van BioNTech/Pfizer of Moderna. De officiële uitnodigingsbrief volgt later.

Het kan zijn dat sommige mensen uit 1984 al zijn gevaccineerd omdat ze in de zorg werken of omdat ze een medisch risico lopen en dus voorrang hebben gekregen. Zij kunnen de nieuwe uitnodiging weggooien.

Eerder deze week waren mensen uit 1979, 1980, 1981, 1982 en 1983 al uitgenodigd. Vorige week waren mensen uit 1969 tot en met 1978 aan de beurt om een prikafspraak te maken.

Tot nu toe zijn er volgens het coronadashboard 10.277.859 prikken gezet. Dit cijfer omvat zowel eerste als tweede prikken.

10.38 - Alarmbellen van de coronacrisis kunnen bijna stoppen met rinkelen

Het aantal coronagevallen daalt zo hard, dat een belangrijke grens na lange tijd weer in zicht komt. Het dagelijkse aantal positieve tests kan binnenkort uitkomen onder de zogenoemde signaalwaarde. Als dat gebeurt, kunnen de ’alarmbellen’ van de overheid na ongeveer 270 dagen stoppen met rinkelen.

De signaalwaarde staat op 7 besmettingen per 100.000 inwoners. Omgerekend naar heel Nederland betekent dit dat er ongeveer 1222 mensen in een etmaal positief worden getest. Die limiet was in juni vastgesteld, na de eerste golf en voordat de tweede golf zou beginnen. Als er veel besmettingen zijn, kan dat leiden tot veel ziekenhuisopnames. De zorg raakt dan overbelast en veel mensen zullen dan sterven. Om dat te voorkomen en de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, zou de overheid misschien strengere maatregelen moeten nemen. Dat gebeurde dan ook: in oktober besloot het kabinet tot een gedeeltelijke lockdown en half december volgde een harde lockdown.

De laatste keer dat Nederland onder de signaalwaarde bleef, was op 13 september. Daarna verspreidde het virus zich snel. De corona-uitbraak bereikte eind december het hoogste punt. Op 20 december werden bijna 13.000 positieve tests in een etmaal gemeld. Omgerekend zijn dat bijna 75 gevallen op elke 100.000 mensen. Ook daarna bleef het aantal besmettingen hoog. Zelfs in februari, toen alle teststraten dichtgingen vanwege extreem winterweer, bleef Nederland boven de signaalwaarde. Dat kwam door de binnenkomende uitslagen van de tests van de dagen ervoor.

De laatste piek was begin mei, toen er gemiddeld zo’n 43 op de 100.000 mensen positief testten. Sindsdien verliest het coronavirus rap terrein, dankzij vaccinaties en het warmere weer. In de afgelopen zeven dagen waren er gemiddeld 14 positieve tests per 100.000 Nederlanders. Nu het aantal besmettingen daalt, hoeven er steeds minder mensen in de ziekenhuizen te worden opgenomen. De verpleegafdelingen en intensive cares lopen snel leeg, waardoor artsen en verpleegkundigen ruimte krijgen om meer voor anderen te zorgen. Daarom kunnen de coronaregels worden versoepeld. De eerste beperkingen zijn al opgeheven.

Ook de risiconiveaus kunnen binnenkort misschien omlaag. Nederland heeft vier alarmniveau’s en op dit moment zitten 23 van de 25 veiligheidsregio’s op het hoogste niveau, Zeer Ernstig. Sommige hebben die status al sinds oktober. Alleen Zaanstreek-Waterland en Gooi en Vechtstreek zitten een stapje lager, op Ernstig.

Op basis van het aantal nieuwe gevallen voldoen niet alleen Zaanstreek-Waterland en Gooi en Vechtstreek, maar ook twaalf andere regio’s aan een van de voorwaarden om zelfs nog een stapje te zakken. Zij zouden misschien naar het een na laagste niveau, Zorgelijk, kunnen gaan. In een week tijd hebben zij minder dan 100 positieve tests per 100.000 inwoners. Een ervan is Amsterdam-Amstelland. Het aantal positieve tests in en rond de hoofdstad is binnen een maand gedaald van ruim 300 op de 100.000 naar ongeveer 83. Ook in de provincie Utrecht daalt het aantal nieuwe gevallen heel snel. De andere regio’s met relatief weinig nieuwe gevallen zijn Noord-Holland Noord, Friesland, Groningen, Zeeland, Flevoland, Kennemerland, Noord- en Oost-Gelderland, Hollands Midden, Zuid Limburg en Drenthe.

Rotterdam-Rijnmond is momenteel nog de grootste brandhaard. In de afgelopen zeven dagen zijn daar iets meer dan 140 op de 100.000 mensen positief getest. Ook in Limburg-Noord en Gelderland-Zuid worden nog relatief veel besmettingen vastgesteld. Zij zouden daarmee in de categorie ’Ernstig’ kunnen belanden, net als Brabant-Noord, Twente, Haaglanden, West-Brabant, Zuid-Holland Zuid, Gelderland-Midden en Brabant-Zuidoost. IJsselland staat op de rand tussen Zorgelijk en Ernstig.

08.51 - Stormloop op bioscopen op eerste dag heropening

De Nederlandse bioscopen hebben zaterdag, op de dag van de heropening na bijna zes maanden coronalockdown, een hele drukke dag gehad. De best bezochte film was met voorsprong het Nederlandse epos De Slag om de Schelde, waar op zaterdag in totaal 19.000 mensen heen gingen. Heel veel voorstellingen waren tot de laatste stoel uitverkocht.

Op de tweede plek stond de Jandino Asporaat-komedie Judeska in da House, met 12.000 kaartjes. De derde plek was voor de Disney-film Cruella, een live-action spin-off van de animatieklassieker 101 Dalmatiërs. Die laatste titel is opvallend, omdat de familiefilm ook al twee weken op streamingdienst Disney+ te zien is.

Een woordvoerder van distributeur September Film, die De Slag om de Schelde uitbrengt, spreekt zondagochtend van een „droomopening.” De bioscopen mogen op dit moment nog maar vijftig bezoekers per zaal ontvangen. Maar De Beentjes van Sint-Hildegard trok voor corona - dus wel met een volledige zaalbezetting - op de eerste dag 21.000 bezoekers. De komedie met en van Herman Finkers werd uiteindelijk de best bezochte Nederlandse bioscooptitel van 2020.

De Nederlandse bioscopen lijken met deze eerste cijfers Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk te volgen, waar in mei ondanks de beperkte zaalbezetting ook bezoekersaantallen werden behaald die vergelijkbaar waren met de situatie voor de coronacrisis.

De Slag om de Schelde van regisseur Matthijs van Heijningen vertelt het verhaal over de grootste veldslag die in de Tweede Wereldoorlog op Nederlands grondgebied plaatsvond. De slag vond in het najaar van 1944 plaats in Zeeland, toen de nazi’s de zeearm richting Antwerpen afsloten om de toevoer van voorraden naar de geallieerde legers af te sluiten. De hoofdrollen worden gespeeld door Gijs Blom, Susan Radder, Jamie Flatters, Jan Bijvoet en Tom Felton.

Cast en crew, inclusief de Britse ster Felton, waren zaterdagochtend aanwezig bij de eerste vertoning van De Slag om de Schelde in bioscoop Tuschinski in Amsterdam. De Slag om de Schelde zou eerst uitkomen in december en moest de kersthit van 2020 worden. Maar toen sloten, een dag na de première, alle bioscopen vanwege de coronalockdown.

04.32 - Trump bekritiseert Fauci bij zeldzaam publiek optreden

Voormalig president Donald Trump heeft zaterdag in een zeldzaam publieke toespraak in North Carolina Anthony Fauci, de meest vooraanstaande infectieziekte-expert van het land, scherp bekritiseerd.

Tijdens zijn speech in Greenville op de conventie van de Republikeinse Partij van die staat, sloot Trump zich aan bij een groep Republikeinse politici die kritiek hadden op Fauci omdat hij de Amerikanen vroeg mondkapjes te dragen om zich tegen het virus te beschermen en omdat hij soms sceptisch stond tegenover een theorie dat het virus ontsnapt was uit een laboratorium in het Chinese Wuhan.

Trump noemde Fauci „geen geweldige dokter maar een geweldige promotor” vanwege zijn veelvuldige televisieoptredens. „Maar hij heeft zich in bijna elke kwestie vergist en ook in Wuhan en het lab heeft hij zich vergist”, zei Trump.

Over de theorieën over de oorsprong van het virus woedt een fel debat. Het wordt nog steeds bestudeerd door Amerikaanse inlichtingendiensten.

Trump ging in zijn speech ook nog in op het strafrechtelijk onderzoek in New York tegen hem en zijn Trump Organization. Hij zei dat het de nieuwste poging van de Democraten was om hem ten val te brengen na twee impeachment-pogingen toen hij president was. „Het is een vijf jaar durende heksenjacht, hoax na hoax. Ze zullen nooit stoppen”, zei Trump.

03.58 - VS schenken driekwart miljoen vaccins aan Taiwan

De Verenigde Staten zullen 750.000 doses COVID-19-vaccin doneren aan Taiwan als onderdeel van het plan van president Joe Biden en zijn regering om wereldwijd injecties te distribueren.

Taiwan heeft te maken met een toename van het aantal gevallen in eigen land, maar is net als veel andere landen getroffen door een wereldwijd tekort aan vaccins. Slechts ongeveer 3 procent van de 23,5 miljoen inwoners is gevaccineerd, en de meesten krijgen alleen de eerste van de twee benodigde vaccins.

In een toespraak op de luchthaven van Taipei, na een kort bezoek met zijn collega-senatoren Dan Sullivan en Christopher Coons, zei de Democratische senator Tammy Duckworth dat Taiwan 750.000 doses zou krijgen als onderdeel van de eerste tranche van Amerikaanse donaties.

„Het was voor de Verenigde Staten van cruciaal belang dat Taiwan zou worden opgenomen in de eerste groep die vaccins zou ontvangen, omdat wij uw dringende behoefte erkennen en wij waarde hechten aan dit partnerschap”, zei Duckworth tijdens een persconferentie. Ze gaf geen details over welke vaccins Taiwan zou krijgen of op welke termijn. De Taiwanese minister van Buitenlandse Zaken Joseph Wu bedankte de Verenigde Staten voor de donatie.

Taiwan heeft geklaagd over pogingen van China, dat het democratisch bestuurde eiland als het zijne beschouwt, om het eiland de toegang tot vaccins op internationaal niveau te ontzeggen. Peking ontkent dat.

01.33 - 300 miljoenste vaccinatie toegediend in Verenigde Staten

De Verenigde Staten zijn zaterdag de grens van 300 miljoen toegediende coronavaccins gepasseerd. In totaal zijn 371 miljoen doses over het land met 333 miljoen inwoners gedistribueerd, meldt de federale gezondheidsdienst CDC.

Het agentschap meldde dat ruim 170 miljoen mensen ten minste één dosis hadden ontvangen, terwijl 138 miljoen Amerikanen vanaf zaterdag volledig gevaccineerd zijn.

Het totaal aantal prikken omvat vaccins met twee doses van Moderna en Pfizer/BioNTech en daarnaast het vaccin van Johnson & Johnson dat maar een keer toegediend hoeft te worden.