Nieuws/Binnenland
176705
Binnenland

Reflectie in formatie levert niks op

DEN HAAG - UPDATE 18.26 uur - Een kabinet van VVD, CDA, D66 en de ChristenUnie is de enige serieuze optie. Dat zei informateur Schippers na gesprekken met acht politieke leiders. D66 en de CU moeten nu gaan overleggen met hun fracties om fiat te krijgen voor verdere formatiegesprekken.

Een weekend lang nadenken heeft de hoofdrolspelers bij de kabinetsformatie nog niet op andere gedachten gebracht. De oproep van informateur Schippers aan de partijleiders om de eerste voorkeur voor een nieuwe coalitie los te laten, lijkt aan dovemansoren gericht.

ZIE OOK: Schippers: VVD, CDA, D66 en CU enige optie

SP niet met VVD

Zo wil de SP nog altijd niet in een kabinet waarvan ook de VVD deel uitmaakt, doet D66 nog steeds moeilijk over de ChristenUnie en is de PvdA überhaupt niet beschikbaar voor regeringsdeelname. De positie van de CU is evenmin veranderd: de partij wil best praten aan de formatietafel, maar dan moeten alle partijen dat willen, zo verwees hij naar de blokkade van D66.

Zo is informateur maandag net zo ver als voor het weekend, toen ze de partijen vroeg eens stevig bij zichzelf te rade te gaan.

Rutte houdt opties open

VVD-leider Rutte hield na zijn gesprek met Schippers de opties open. Wat hem betreft gaan VVD, CDA en D66 praten met zowel ChristenUnie, de PvdA als met de SP. De VVD-leider maakte een grapje over alle partijprominenten die op tv verschenen om de informateur van advies te voorzien: „We hebben allemaal een hele reeks oudgedienden die altijd bereid zijn om in het weekend hun opvattingen te geven. Ik heb me één ding voorgenomen: als ik stop in Den Haag kom ik nooit meer op televisie.”

Rutte was maandag de eerste van de zeven politieke leiders die bij Schippers mocht langskomen.

Over hordes heen springen

CDA-leider Buma deed een oproep aan de andere partijen om blokkades op te heffen. Een formatie met vier partijen is al lastig genoeg, zei hij. „Het wordt nu echt tijd om te komen tot keuzes. Vorige week hebben we vooral blokkades gezien. Mijn stelling is dat gekeken moet worden of die blokkades nog staan. Ik mag hopen dat ze zo langzamerhand worden opgeruimd of door nieuwe worden vervangen.” Buma zei te hopen dat iedereen ’over de hordes heen springt, zodat deze week de inhoudelijke onderhandelingen voor een nieuw kabinet kunnen plaatsvinden.

Coalitie met CU ’te kwetsbaar’

De oproep leek nog niet echt in vruchtbare aarde te vallen bij D66-leider Pechtold. Hij wil dat nu eerst een kabinet van vijf partijen wordt onderzocht: VVD, CDA, D66, SP en PvdA. „Ik heb de informateur laten weten dat de twee uitgangspunten van D66 overeind blijven. Dat is een stabiele werkbare meerderheid in beide Kamers en een coalitie die conservatief en progressief moet verbinden”, verduidelijkte Pechtold.

Een coalitie met de CU acht de voorman van D66 te ’kwetsbaar’, omdat die maar een meerderheid heeft in de Tweede Kamer van 76 zetels. Toch sloot hij de weg naar gesprekken met de CU ook niet af. „We zijn altijd bereid tot gesprekken. Ik heb dit weekend ook contact gehad met collega Segers. Mij is gevraagd om goed na te denken en ik heb nu een vierde keus neergelegd.”

Roemers partijenpotpourri

De suggestie voor een kabinet met vijf partijen werd snel terzijde geschoven door SP-leider Roemer. Hij zei er na zijn gesprek met Schippers voor te passen een ’vijfde wiel aan de wagen’ te zijn. Voor elke linkse partij betekent aanschuiven bij het ’motorblok’ (VVD, CDA en D66) ’politieke zelfmoord’, zei Roemer.

Hij hield vast aan zijn voorkeur, een christelijk-links kabinet met CDA, D66, GroenLinks, SP, PvdA en ChristenUnie. In die potpourri van partijen zou ook de Partij voor de Dieren nog mogen aanschuiven, als het aan de SP ligt. Roemer vindt dat er inmiddels wel lang genoeg is geprobeerd met het motorblok een kabinet te vormen. Wat hem betreft komt er een nieuwe informateur.

Asscher wil niet

Ook PvdA-leider Asscher ziet weinig in het voorstel van Pechtold. „Het siert de creativiteit bij de heer Pechtold, maar het verandert aan de situatie niets.” Het voorstel van Roemer ziet Asscher evenmin zitten. „Ik heb nog niet het idee dat het CDA staat te springen. Het lijkt me niet realistisch.”

Asscher herhaalde zijn advies aan VVD, CDA en D66 om alsnog te proberen met GroenLinks tot een vergelijk te komen. „De winnaars van de verkiezingen moeten een serieuzere poging doen om tot een regering te komen. Ik denk dat het goed is om een ultieme poging te doen. De PvdA gaat in elk geval niet aansluiten bij het motorblok.”

De PvdA-leider heeft hierover vandaag een brief gestuurd aan zijn achterban om uit te leggen waarom hij niet wil aanschuiven. „Ik vind dat de vier partijen die afgelopen maandag bij een sateetje zeiden ’we willen niet meer’ gewoon aan de slag moeten en een regering moeten vormen.”

Ogen op ChristenUnie

Schippers sprak maandag ook met voorman Segers van de ChristenUnie. Deze partij wordt de grootste kans toegedicht een kabinet van VVD, CDA en D66 aan een meerderheid te helpen. „Wij zijn beschikbaar om te praten als andere gesprekspartners daar ook heil in zien.” Voor een gesprek met de CU moeten er nog wel blokkades uit de weg, vooral bij D66.

ZIE OOK: ’Voltooid leven’ geen breekpunt voor ChristenUnie

Met PVV-leider Wilders heeft Schippers al telefonisch contact gehad. Ook met de leiders van de kleine partijen had zij al gebeld om advies over het verdere verloop van de formatie. Ook 50Plus-leider Krol mocht maandag bij Schippers langskomen.