Nieuws/Binnenland
1768825617
Binnenland

Specialisten: energierekening verder omhoog

’Hoe dan ook’ meer Gronings gas nodig: ’Dit levert weer onrust op’

Stef Blok tijdens een bezoek aan het Groningse dorp Garrelsweer.

Stef Blok tijdens een bezoek aan het Groningse dorp Garrelsweer.

DEN HAAG - Er is veel meer gas uit Groningen nodig dan eerder verwacht. Dit ’gasjaar’ (van oktober 2021 tot en met september 2022) wordt door tegenvallers waarschijnlijk bijna dubbel zoveel gas gewonnen uit het Groningenveld dan eerst verwacht. Waar het ministerie van Economische Zaken aanvankelijk uitging van 3,9 miljard kubieke meter, komt de winning door omstandigheden uit op maximaal 7,6 miljard kuub, volgens berekeningen van netbeheerder GTS.

Stef Blok tijdens een bezoek aan het Groningse dorp Garrelsweer.

Stef Blok tijdens een bezoek aan het Groningse dorp Garrelsweer.

Vóór 1 april bepaalt het nieuwe kabinet hoeveel gas er definitief uit het Groningenveld moet komen in het laatste gasjaar dat er gewonnen wordt. Volgens het ministerie ligt de afbouw nog wel op schema: als er geen onverwacht strenge winters komen, kan de gaskraan medio 2022 officieel dicht. Het ministerie benadrukt dat de geschatte winning nog steeds ver onder de schatting uit 2018 lag. Toen werd uitgegaan van 11,2 miljard kuub.

Economische Zaken heeft de Tweede Kamer op de hoogte gesteld van de veel hogere verwachte gaswinning. Een van de redenen is dat de stikstoffabriek in Zuidbroek pas later open kan. De fabriek is nodig om gas uit het buitenland om te vormen naar gas dat door Nederlandse huishoudens kan worden gebruikt (laagcalorisch). Gronings gas is zelf al laagcalorisch.

Ook heeft Duitsland aangegeven veel meer gas nodig te hebben: het gaat om 1,1 miljard kuub extra. Minister Blok van Economische Zaken heeft „zijn grote zorgen geuit” over de hoge vraag uit Duitsland. Blok heeft eerder deze week ook bij zijn Duitse collega zijn zorgen geuit over deze ontwikkeling en om opheldering gevraagd. Ook heeft hij Duitsland met klem verzocht om alle mogelijke maatregelen te nemen zodat de extra vraag niet nodig is.

Bij deze gastekorten zal de al pittige prijs zeer hoog blijven en komende maanden de energierekening verder omhoog duwen, voorspellen energiespecialisten.

Aardbevingen

Onderzoeksorganisatie TNO gaat door de toegenomen winning opnieuw kijken naar de dreigings- en risicoanalyse van mogelijke bevingen. Het Staatstoezicht op de Mijnen komt op basis daarvan met een advies over de veiligheidsrisico’s. Daarna zal het kabinet pas een definitief besluit nemen.

In de gasprovincie is donderdagavond bezorgd gereageerd. Afspraken vanuit de regio met Den Haag gaan juist uit van het spoedig stoppen met gaswinning in Groningen. Nu lijkt het erop dat er dit ’gasjaar’ 7,6 miljard kuub gewonnen moet worden, tweemaal zoveel als gedacht, verwacht Gasunie.

De Groninger Bodem Beweging (GBB) reageerde donderdagavond op een brief van demissionair minister Blok (Economische Zaken) aan de Tweede Kamer. „Dit zou het laatste reguliere gasjaar zijn voor Groningen. Daarna zou het op ’de waakvlam’ gaan… Er is eerst stellig gezegd dat het alleen nog bij een strenge winter zou gebeuren. Nu lijkt dat toch alweer wat later te worden, wat zijn nu de vooruitzichten voor de Groningers?”, aldus woordvoerster Merel Jonkheid van de vooraanstaande belangenvereniging voor gedupeerden van mijnbouw/gaswinning. „De hoeveelheid valt ook op en dat Duitsland genoemd wordt door de minister.” Duitsland heeft behoefte aan 1,1 miljard kuub extra aardgas, schrijft Blok. Die noemt het ook ’teleurstellend’.

Jonkheid: „Het valt dus tegen, zeker in een tijd dat er veel seismiciteit in de bodem is. Denk aan de krachtige recente beving in Garrelsweer. Het is daarmee nog lang niet veilig voor de Groningers. En dat terwijl de versterking van huizen in het aardgasgebied ook achterloopt. Dit levert weer onrust op. Want hoe gaat het als er een strenge winter komt?”

’Triest’

Leendert van der Laan, Provinciaal Statenlid en lijsttrekker bij de gemeenteraadsverkiezingen voor de Partij voor het Noorden (PvhN) in Groningen laat eveneens bezorgd weten: „Niet verrassend... Je zag minister Blok al eerder voorsorteren op meer gaswinning. Het is en blijft triest dat de versterkingsoperatie in Groningen al jaren mijlenver achterloopt. Ook het aantal aardbevingen daalt maar niet. De opeenvolgende kabinetten Rutte zijn daar medeverantwoordelijk voor.”

Hij vult aan: „Ook het College van Gedeputeerde Staten is te goed van vertrouwen geweest en dacht dat de gaskraan niet meer verder open zou gaan. De laatste drie jaar ging het College ook niet meer in beroep tegen het gasbesluit. Dat vonden wij altijd uiterst naïef. In het gasdossier past geen naïviteit. De Groninger bevolking begrijpt dat dondersgoed.”

Het kabinet bepaalt overigens pas op 1 april hoeveel gas er nodig is uit het Groningenveld. „Maar er ís al een duidelijk tekort aan gas, de vulling van het gasnetwerk is ongekend laag in de winter. Er zal hoe dan ook meer gas nodig zijn”, zegt energie-expert Hans van Cleef van ABN Amro.

„De extra winning is ook nodig vanwege de vertraging bij de ingebruikname van de stikstoffabriek in Zuidbroek, en voor het vullen van de opslag in Norg én Grijpskerk”, zegt energiespecialist Jilles van den Beukel.

Onbegrip

Het getergde provinciebestuur aan het Martinikerkhof in de stad Groningen houdt vast aan eerder gemaakte afspraken met het kabinet en andere partijen rondom gaswinning. Dat was en blijft het standpunt van de noordelijke provincie.

Gedeputeerde Tjeerd van Dekken stelt onomwonden dat het dus niet zomaar gaat: „Het is voor ons onaanvaardbaar. We hebben afspraken gemaakt, ook vanwege de veiligheid voor burgers. Het is heel duidelijk gezegd.”

Van Dekken redeneert dat onze oosterburen blijkbaar gas tekortkomen en dat Groningen daar nu voor moet opdraaien. „Ik kende die afspraak niet, dat verontrust me. We hebben afgesproken dat de winning naar nul moet. Daar zetten we alles op alles op, dat historische besluit.”