Nieuws/Binnenland
1815519167
Binnenland

Coronacrisis: vrijdag 11 juni

LIVE | Ruim 70 miljoen coronaprikken gezet in het Verenigd Koninkrijk

AMSTERDAM - Al ruim een jaar worden Nederland en de wereld in de greep gehouden door het uit China overgewaaide coronavirus. Landen ontwaken uit lockdowns en beperkende maatregelen. Steeds meer mensen zijn gevaccineerd of hebben de ziekte doorgemaakt. Wat gebeurt er vandaag? Volg hier het laatste nieuws.

Dit artikel wordt gedurende de dag van updates voorzien.

22:22 - Ruim 70 miljoen coronaprikken gezet in het Verenigd Koninkrijk

In het Verenigd Koninkrijk zijn ruim 70 miljoen coronaprikken gezet. Van de volwassenen bevolking heeft 78 procent een eerste dosis van een coronavaccin gehad, 55,4 procent is met twee prikken maximaal beschermd tegen Covid-19.

De regering streeft ernaar eind juli alle volwassenen een inenting te hebben aangeboden en denkt dat deze doelstelling zal worden gehaald. Mensen worden opgeroepen hun tweede prik te halen zodra ze daarvoor in aanmerking komen. De autoriteiten wijzen erop dat ze daarna beter beschermd zijn tegen de Alpha- en Delta-varianten van het coronavirus. De eerstgenoemde mutatie werd voor het eerst geconstateerd in Engeland, de tweede in India.

In het VK raken steeds meer mensen besmet met de Delta-variant, die door de autoriteiten als een "zorgwekkende variant" is bestempeld. Bij 90 procent van de mensen die nu positief testen op het coronavirus, wordt deze variant vastgesteld. Begin mei was dat ruim een kwart. De Delta-variant is mogelijk 60 procent besmettelijker dan de voorheen dominante Alpha-variant.

Vrijdag werden in het VK in totaal 8125 nieuwe coronagevallen geregistreerd. Dat is het hoogste aantal sinds februari. Hoewel al werd verwacht dat het aantal besmettingen zou stijgen als gevolg van de recente versoepelingen, staat in het stappenplan dat op 21 juni de laatste coronabeperkingen kunnen verdwijnen. Of dat gaat gebeuren, wordt steeds onzekerder.

De Britse premier Boris Johnson maakt maandag bekend of de laatste versoepelingen doorgaan. Het einde van de lockdown hangt onder meer af van de vraag of de huidige vaccins voldoende bescherming bieden tegen de Delta-variant, zei hij eerder deze week.

17.01 - ’Janssen moet van VS 60 miljoen doses coronavaccin weggooien’

Farmaceut Janssen moet 60 miljoen doses van zijn coronavaccin weggooien. Die zijn mogelijk vervuild. Dat heeft de Amerikaanse toezichthouder FDA besloten, meldt The New York Times op basis van bronnen. De FDA heeft nog geen besluit naar buiten gebracht.

Ongeveer 10 miljoen doses mogen in de Verenigde Staten op de markt komen of naar andere landen worden gebracht. De flacons moeten dan wel een waarschuwing krijgen dat de toezichthouder niet kan garanderen dat de fabriek die het vaccin voor Janssen produceert, goed handelt.

De problemen spelen bij een fabriek van Emergent BioSolutions in de stad Baltimore. Die produceert de coronavaccins van zowel Janssen als concurrent AstraZeneca. Medewerkers van een fabriek hadden een ingrediënt van het AstraZeneca-vaccin in het vaccin van Janssen gestopt. Toen dat aan het licht kwam, mochten 100 miljoen doses Janssen en 70 miljoen doses AstraZeneca niet worden geleverd. De Amerikaanse overheid legde de fabriek stil en verbood de fabriek om het AstraZeneca-vaccin te produceren. Daarnaast kreeg Janssens moederbedrijf Johnson & Johnson de opdracht om de controle over de productie van zijn vaccin over te nemen.

Door de problemen loopt ook de vaccinatiecampagne in Nederland enkele weken vertraging op. Janssen kan minder vaccins leveren en daardoor duurt het in elk geval tot half juli voordat elke volwassene in Nederland de eerste prik heeft gehad.

15.48 - Mensen kunnen vanaf 21 juni kiezen voor coronavaccin Janssen

Mensen mogen er binnenkort voor kiezen het coronavaccin van Janssen te krijgen. Het komt vanaf 21 juni beschikbaar als keuzemogelijkheid, liet minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) weten. Wie dit vaccin graag krijgt, kan dat aangeven bij de GGD. Ze hebben dan maar één prik nodig. Het aanbod geldt voor alle volwassenen.

Het is de eerste keer dat mensen voor een bepaald vaccin kunnen kiezen. Tot nu toe gold ’prikken wat de pot schaft’.

„Het priktempo wordt nu zo hoog, ruim 250 prikken per minuut, dat we inmiddels in de luxefase zitten dat we de keuzemogelijkheid kunnen bieden. Vanaf de week van 21 juni zal er vaccin beschikbaar zijn om in te zetten als keuzemogelijkheid”, zegt De Jonge. De GGD heeft dan een apart telefoonnummer dat mensen kunnen bellen als ze de Janssen-prik willen.

Het vaccin van Janssen wordt niet meer gebruikt bij het vaccineren van mensen die op grond van hun geboortejaar worden uitgenodigd. Die mensen krijgen Pfizer/BioNTech of Moderna. Maar als ze een afspraak hebben staan, mogen ze dit veranderen in een prik met Janssen. De Jonge: „Voorlopig is het als je geboortejaar aan de beurt echt verstandig om gewoon die afspraak te maken voor twee prikken. Zou je uiteindelijk Janssen willen overwegen, dan is in die week de mogelijkheid te bellen met de GGD en je twee afspraken om te zetten in één afspraak voor Janssen.”

Het Janssen-vaccin wordt momenteel toegediend aan dak- en thuislozen, omdat die dan maar één afspraak hoeven te maken. Ook mensen die in de gevangenis zitten, militairen die op missie zijn en zeevarenden krijgen het vaccin. Mensen die in 1967, 1968 en 1976 zijn geboren, zijn uitgenodigd voor een Janssen-prik. Zij mogen die afspraak door laten gaan, maar zij kunnen ook een nieuwe afspraak maken voor een ander vaccin.

Nederland heeft ruim 11 miljoen vaccindoses besteld bij Janssen, dat in Leiden is gevestigd. Janssen heeft tot en met afgelopen zondag bijna 700.000 doses geleverd en er zijn ongeveer een half miljoen mensen die het vaccin hebben gekregen.

15.40 - Vaccinatielocatie Amsterdam rest van de dag dicht

Vaccinatielocatie Calandhal in Amsterdam Nieuw-West is de rest van de dag dicht. Vrijdagochtend traden er problemen op „met de voorbereiding van de coronavaccins.” De 1500 geplande afspraken probeert GGD Amsterdam bij de overige drie locaties in de stad onder te brengen.

Volgens een woordvoerder valt er over de precieze oorzaak „nog helemaal niks te zeggen.” „Ik weet het zelf ook niet. Daar wordt volop naar gekeken.” Het gaat in ieder geval niet om de temperatuur van de vaccins.

Tekst gaat door onder de foto.

Voordat het probleem optrad waren er al vijfhonderd mensen geprikt. De lokale GGD belt de mensen die nog een afspraak voor vrijdagmiddag hadden staan. Zij krijgen de mogelijkheid om vrijdag elders in Amsterdam gevaccineerd te worden of op een andere datum in de Calandhal.

De woordvoerder kreeg nog geen signalen dat de sluiting leidt tot extra drukte op andere locaties. „Het personeel van Nieuw-West zetten we in bij andere hallen. We kunnen makkelijk opschalen.” Volgens haar kunnen er altijd op bepaalde momenten rijen bij een vaccinatielocatie ontstaan, zoals foto’s op sociale media ook vrijdagmiddag lieten zien bij de NDSM Loods in Amsterdam-Noord.

De GGD hoopt dat de problemen in de Calandhal zaterdag zijn opgelost.

14.16 - Nieuwe bijwerking vastgesteld bij coronavaccin AstraZeneca

Het coronavaccin van AstraZeneca kan in een enkel geval leiden tot lekkages in haarvaten, kleine adertjes. Mensen die daar al eerder last van hebben gehad, mogen dit vaccin dus niet krijgen. Dat heeft de Europese toezichthouder EMA vastgesteld.

Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) deed al onderzoek naar de mogelijke bijwerking en concludeert nu dat er waarschijnlijk een verband is. De bijwerking moet daarom op de bijsluiter komen te staan.

Meer dan 78 miljoen mensen in Europa hebben het vaccin van AstraZeneca gekregen. Zes van hen hebben last gekregen van het zogeheten systemisch capillair leksyndroom. Het gebeurde vooral bij vrouwen en binnen vier dagen na vaccinatie. Drie van de zes mensen hadden al eerder last gehad van dezelfde klachten. Een van die drie is overleden.

Tekst gaat door onder de foto.

In Nederland is één geval van dit leksyndroom bekend. Het ging om iemand die het coronavaccin van Janssen had gekregen. Dit was een man van tussen de 50 en 60 jaar oud en hij is eraan overleden. In Nederland is deze bijwerking niet gemeld bij mensen die het vaccin van AstraZeneca hebben gekregen. Over het coronavaccin van Janssen zegt het EMA niets.

Als mensen lekkages hebben in de kleine aderen, sijpelt bloedplasma weg uit de aderen. Het komt dan terecht in spieren, organen of holtes. Mensen kunnen dan last krijgen van zwellingen in met name armen en benen. Hun bloeddruk kan dalen, het bloed kan wat dikker worden en ze hebben soms minder van het eiwit albumine in het bloed. Dat stofje regelt de druk in de bloedvaten.

Het EMA doet ook onderzoek naar een andere potentiële bijwerking van de vier coronavaccins die nu beschikbaar zijn. Het gaat om ontstekingen van de hartspier (myocarditis) of het hartzakje (pericarditis). Maar het is nog niet zeker of de coronavaccins daar ook de oorzaak van waren. Dat het na vaccinatie gebeurde, wil niet automatisch zeggen dat het door de vaccinatie gebeurde.

In Nederland zijn nu 24 gevallen bekend waarin mensen die ontsteking bij het hart kregen na vaccinatie, meldt bijwerkingencentrum Lareb. In iets meer dan de helft van de gevallen gebeurde dat na een prik met het vaccin van Pfizer en BioNTech.

13.43 - Vaccinweigeraars aangepakt in Azië: ’zonder vaccin geen salaris’

Overheden grijpen op sommige plaatsen in Zuidoost-Azië naar verregaande maatregelen om druk uit te oefenen op mensen die zich niet laten vaccineren tegen het coronavirus. Die lopen uiteen van het stopzetten van salarisbetalingen tot het verplicht dragen van bordjes met doodshoofden.

De autoriteiten zien dergelijke maatregelen veelal als een noodgreep als grote groepen mensen weigeren zich te laten inenten. De Pakistaanse provincie Punjab maakte vrijdag bekend dat ze mobiele telefoons wil laten afsluiten van vaccinweigeraars. Die maatregel moet nog wel worden uitgewerkt.

Ook de provincie Sindh voert de druk op. Daar zei het provinciehoofd deze maand dat ambtenaren die zich niet laten vaccineren vanaf juli geen salaris meer krijgen. Die bekendmaking volgde op topoverleg over het opduiken van de zogeheten deltavariant in Sindh, waar zich megastad Karachi bevindt.

Het 220 miljoen inwoners tellende Pakistan heeft tot dusver pas een fractie van de bevolking gevaccineerd. Er zouden ongeveer 10 miljoen prikken zijn gezet, vooral met coronavaccins uit buurland China.

Veel Pakistanen zijn huiverig om zich te laten inenten. Dat komt volgens het hoofd van een doktersorganisatie onder meer doordat veel geruchten en onjuiste informatie over vaccins worden verspreid. „Daarom werken informatiecampagnes van de overheid op de korte termijn niet.”

De nieuwe maatregelen vallen slecht bij inwoners van miljoenenstad Lahore in Punjab. „Het zal erg zwaar me voor zijn als ik mijn telefoon niet kan gebruiken, maar ik ben ook erg bang voor het vaccin”, zei een vrouw tegen persbureau AFP.

Ook in het zuidelijke buurland India kunnen vaccinweigeraars het aan de stok krijgen met de autoriteiten. De politie liet niet-gevaccineerde mensen in landelijke gebieden in provincie Madhya Pradesh bordjes dragen met een afbeelding van een doodshoofd en botten: het universele symbool van gevaar.

Een politiefunctionaris zei tegen Reuters dat het eigenlijk de bedoeling was om mensen te prijzen die een vaccin gingen halen. Er zou vervolgens ook zijn besloten om weigeraars „een lesje te leren.”

Wie wel een prik haalde, kreeg ook een bordje. Dat had de kleuren van de Indiase vlag en het opschrift „ik ben een nationalist.”

13.30 - EU: met volledige vaccinatie niet in quarantaine op vakantie

Nederlandse vakantiegangers en andere EU-burgers die volledig zijn gevaccineerd tegen Covid-19 hoeven deze zomer niet in quarantaine of worden getest als ze naar een EU-land reizen. De ambassadeurs van de 27 lidstaten zijn het hierover in Brussel eens geworden. ’Volledig’ betekent twee prikken van AstraZeneca, Pfizer of Moderna en eentje van het Janssen-vaccin. De laatste inenting moet uiterlijk twee weken voor vertrek zijn gegeven.

Kinderen vanaf 12 jaar moeten, als zij niet volledig zijn ingeënt, wel een recente test kunnen overleggen waaruit blijkt dat ze negatief zijn of genoeg antilichamen tegen het coronavirus hebben, behalve als er gereisd wordt tussen twee lidstaten die ’groen’ kleuren op de kaart van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC). Nederland is nog steeds rood, wat betekent dat het gevaar op besmetting niet is geweken.

Volgens de Europese Commissie zijn 100 miljoen van de ongeveer 350 miljoen volwassenen in de EU inmiddels volledig ingeënt. Vanaf 1 juli gaat in de EU een systeem met een Covid-19-certificaat in werking waarmee een reiziger via een QR-code kan aantonen dat hij volledig is gevaccineerd.

11.20 - Eerste twintigers kunnen prikafspraak maken

De eerste twintigers zijn aan de beurt om een afspraak te maken voor vaccinatie tegen het coronavirus. Mensen die in 1991 zijn geboren, kunnen vanaf vrijdag online de prikken inplannen. Hier zijn ook mensen bij die nu nog 29 zijn en later dit jaar hun dertigste verjaardag vieren. Deze groep krijgt, net als dertigers, het coronavaccin van Pfizer en BioNTech of het vaccin van Moderna.

De mensen uit 1991 krijgen binnenkort een uitnodigingsbrief, maar kunnen nu al een afspraak maken online. Het kan zijn dat sommigen van hen al zijn gevaccineerd omdat ze in de zorg werken of omdat ze een medisch risico lopen en dus voorrang hebben gekregen. Zij kunnen de nieuwe uitnodiging weggooien.

Tekst gaat door onder de foto.

Twee weken geleden konden mensen uit 1969 tot en met 1978 een afspraak maken. Vorige week werden mensen uit 1979 tot en met 1984 al uitgenodigd. Eerder deze week volgden de mensen uit 1985, 1986, 1987, 1988, 1989 en 1990.

De GGD heeft ongeveer 140 vaccinatielocaties geopend waar mensen terechtkunnen voor een prik. Het kabinet hoopt dat voor half juli elke volwassene die dat wil een eerste prik heeft gehad. De laatste lichting die daarbij aan de beurt komt, is geboren in 2003. Tot nu toe zijn meer dan 11 miljoen eerste en tweede prikken gezet. Eind juni moeten de eerste kwetsbare kinderen van 12 jaar en ouder worden uitgenodigd. Het kabinet besloot woensdag dat zij ook in aanmerking komen voor vaccinatie.

07.15 - Wereldwijd al meer coronadoden dit jaar dan in heel 2020

Dit jaar zijn er wereldwijd al meer mensen aan de gevolgen van Covid-19 overleden dan in heel 2020, het jaar dat de pandemie uitbrak. Dat heeft zakenkrant The Wall Street Journal uitgerekend op basis van coronagegevens die de Johns Hopkins Universiteit in het Amerikaanse Baltimore bijhoudt.

In minder dan zes maanden zijn dit jaar wereldwijd meer dan 1,88 miljoen mensen aan corona overleden. Dat is iets meer dan het dodental van 2020. Volgens de krant tonen de cijfers dat de pandemie nog lang niet ten einde is en laten ze zien hoe het coronavirus zich ongelijkmatig verspreidt over de wereld, waarbij armere landen veelal pas later worden getroffen. Waar westerse landen momenteel de lage aantallen nieuwe besmettingen vieren dankzij massale vaccinatiecampagnes, hebben delen in Azië en Latijns-Amerika te kampen met een forse toename van het aantal besmettingen en doden.

Het totale aantal geregistreerde doden wereldwijd komt volgens de Johns Hopkins Universiteit uit op 3,7 miljoen. Het aantal geregistreerde besmettingen sinds het begin van de pandemie staat op 174 miljoen. De daadwerkelijke aantallen liggen waarschijnlijk hoger, omdat niet ieder land de gegevens even goed bijhoudt.

06.20 - Twee coronagevallen op Amerikaans cruiseschip op Curaçao

Het is weer een van de eerste grote cruises voor Amerikanen sinds de uitbraak van de coronapandemie wereldwijd alle cruiseschepen stillegde. Toch verloopt voor twee passagiers het reisje dat zaterdag begon op Sint Maarten minder onbezorgd dan gehoopt. Zij testten donderdag namelijk positief op het coronavirus, terwijl iedereen aan boord - zowel de 650 bemanningsleden als de 600 gasten - volledig gevaccineerd is. Het schip ligt momenteel aangemeerd op Curaçao.

De twee passagiers delen een kamer van de Celebrity Millennium, meldt de Amerikaanse cruisemaatschappij Royal Caribbean in een verklaring. Het tweetal moet voorlopig aan boord in quarantaine blijven. De testen werden afgenomen omdat komende zaterdag de cruise weer bij Sint Maarten eindigt. Het tweetal is volgens Royal Caribbean verder niet ziek.

Tekst gaat door onder de foto.

De Celebrity Millennium.

De Celebrity Millennium.

De Celebrity Millennium is het eerste cruiseschip dat Curaçao weer aandoet sinds het begin van de coronapandemie. Eerder deze week meerde het al aan op Aruba.

Door de reisbeperkingen kwamen ruim een jaar geleden alle cruisereizen te vervallen en nog steeds liggen vrijwel alle schepen voor pleziervaarten voor anker. Door het coronavirus liep de cruisebranche ook reputatieschade op. Op het schip de Diamond Princess greep het virus in februari 2020 snel om zich heen en zaten opvarenden wekenlang vast op het schip.