Nieuws/Binnenland
1849399
Binnenland

Fraude kost Nederlanders miljoenen

Samenwerking tegen doortrapte nepmedewerkers helpdesk Microsoft

Rotterdam - Nederlandse slachtoffers zijn jaarlijks miljoenen kwijt aan oplichters die beweren namens Microsoft een computerprobleem voor ze op te lossen. Justitie en bedrijfsleven willen nu samen deze praktijken verstoren. De hoop om ook daders te kunnen pakken, is echter klein.

Jong, hoogopgeleid maar wel ontfutseld van 9000 euro door iemand die hem wijsmaakte dat hij onmiddellijk maatregelen moest nemen om zijn computer en bestanden te redden. Het lukte dankzij een gelikte babbeltruc en doortrapte psychologische trucs die ervoor zorgden dat het slachtoffer net even niet goed oplette toen hij dacht enkele euro’s over te maken. Terwijl hij hoopte zijn proefschrift te redden, transfereerde hij in werkelijkheid zijn spaargeld naar India.

Het is natuurlijk erg dat zijn geld weg is, zegt het slachtoffer dat op het podium op een congres in Rotterdam over de Tech Support Scam was geïntroduceerd als Tom Jansen, maar in werkelijkheid anders heet. De manier waarop daarmee werd omgegaan door zijn bank, ING, was echter helemaal ‘bizar’, zei hij. Die meldde hem vrijwel direct dat hij niet hoefde te rekenen op compensatie.

Smoezen

Nadat hij op advies van de Fraudehelpdesk de bank verzocht snel de transactie te laten bevriezen, stuitte Jansen echter op traagheid, onwil en smoezen over privacy en protocollen bij ING, zodat de fraudeurs er met zijn geld vandoor konden gaan. Ton Wiemans, manager fraudeonderzoek en operaties bij ING laat weten dat zijn bank met de klant in gesprek gaat.

‘Jansen’ is niet de enige. Vorig jaar zijn in Nederland bijna 2000 mensen het slachtoffer geweest van deze vorm van fraude, die bekend staat als de ‘tech support scam’: mensen die worden gebeld namens personen die zeggen te bellen namens Microsoft, om ze op slinkse wijze geld af te troggelen. Zo’n zes miljoen euro werd er vorig jaar zo in Nederland verdonkeremaand.

Hoewel ouderen wel vaak de grootste schades oplopen, is het zeker niet een probleem van hun generatie. In de helft van de gevallen zijn millennials het slachtoffer, bleek uit cijfers van Microsoft.

Aanpakken, maar (nog) niet oppakken

In Rotterdam sloten het ministerie van Justitie, Microsoft, banken en telecom- en internetproviders een convenant om samen het probleem aan te pakken. Over het oppakken van de daders ging het niet eens. Die zijn vaak niet te achterhalen en worden vaak in landen als India vermoed. “Cybercrime is een van de topprioriteiten van dit kabinet’, zei minister Grapperhaus (Veiligheid en Justitie), een van de ondertekenaars van het convenant.

Samenwerking is hard nodig tegen een vijand die niet alleen steeds gewiekster is in het bespelen van zijn slachtoffers, maar ook steeds geavanceerdere methoden gebruikt. De tech support scam wordt veel gepleegd vanuit India, waar complete callcenters zijn ingericht om telefoonbombardementen uit te voeren op slachtoffers in Noord-Amerika en Europa.

Doortrapte technologie

Daarbij worden tientallen mensen tegelijk gebeld. Nadat een telecomprovider bepaalde nummers afsloot, kwamen ze met technologie die hun nummers elke minuut veranderde. Blokkeerde een internetprovider de mogelijkheid om een computer van afstand over te nemen, dan legden de oplichters hun slachtoffers haarfijn uit hoe ze de instellingen moesten aanpassen.

In de toekomst verwacht Microsoft dat zij ook data-analyse gaat toepassen om geschikte slachtoffers te identificeren.