Nieuws/Binnenland
1887648402
Binnenland

’Een heel pijnlijke conclusie’

Haagse hand in eigen boezem: ’Dit holt vertrouwen verder uit’

Geert Wilders, Pieter Omtzigt, premier Mark Rutte, Esther Ouwehand en Jesse Klaver in de Tweede Kamer tijdens het debat over de sms-berichten van de premier.

Geert Wilders, Pieter Omtzigt, premier Mark Rutte, Esther Ouwehand en Jesse Klaver in de Tweede Kamer tijdens het debat over de sms-berichten van de premier.

Den Haag - De kritiek van Nederland dat de politiek te veel met zichzelf en incidenten bezig is, wordt in Den Haag ook gedeeld. Fractieleiders in de Tweede Kamer steken de hand voorzichtig in eigen boezem, maar wijzen ook naar het kabinet: „We zitten met z’n allen klem op de Haagse vierkante meter.”

Geert Wilders, Pieter Omtzigt, premier Mark Rutte, Esther Ouwehand en Jesse Klaver in de Tweede Kamer tijdens het debat over de sms-berichten van de premier.

Geert Wilders, Pieter Omtzigt, premier Mark Rutte, Esther Ouwehand en Jesse Klaver in de Tweede Kamer tijdens het debat over de sms-berichten van de premier.

De landelijke politiek staat er niet fraai op in een enquête die De Telegraaf hield onder Nederlanders. Bij ruim 60 procent van hen is het vertrouwen het afgelopen half jaar afgenomen. En 77 procent vindt dat de politiek te veel met zichzelf bezig is in plaats het oplossen van de grote problemen in het land.

„Een heel pijnlijke conclusie”, zegt VVD-fractieleider Sophie Hermans. Haar CDA-collega Pieter Heerma herkent het beeld, hij ziet een Tweede Kamer waarin ’verschillen vooral worden uitvergroot en tegenstanders worden zwartgemaakt’: „Dat brengt oplossingen niet dichterbij en holt juist het vertrouwen verder uit.” JA21-leider Joost Eerdmans sluit zich daarbij aan. „Wie het hardste en meteen schreeuwt, is de baas”, ziet hij, wijzend op persoonlijke aanvallen, beschadigende tweets en ’ophef om niks’. Dat terwijl volgens hem ’heel veel mensen in het land daar helemaal klaar mee zijn’: „Het is lelijk en ineffectief en voedt juist het wantrouwen.”

„De Tweede Kamer moet haar werk doen als controleur van de macht, maar we vergeten daarbij te vaak dat we in debatten op zoek moeten naar oplossingen”, zegt ook Volt-leider Laurens Dassen.

PVV-leider Geert Wilders richt zijn pijlen juist op premier Mark Rutte als veroorzaker van het tanende vertrouwen: „Dat krijg je als een liegende premier hebt die problemen van gewone mensen niet oplost, de massa-immigratie niet stopt, huizen met voorrang aan vreemdelingen geeft, mensen laat stikken met dure boodschappen.”

BBB-voorvrouw Caroline van der Plas noemt het beeld dat nu van de politiek bestaat ’gewoon heel slecht, van de Kamer en het kabinet’. Ze vindt dat premier Rutte door het wijzen naar het wantrouwen van de Kamer in het ’Nokia-debat’ ook ’de aandacht een klein beetje van zichzelf afleidt’. „Het is aan kabinetszijde veel gebeurd dat informatie wordt achtergehouden”, geeft ze als reden voor de kritische houding. „Ik hoef Rutte niet per se weg te hebben, maar vroeger was dat een doodzonde.”

’Als geheel aan de slag’

CDA’er Heerma vindt dat de politiek als geheel aan de slag moet om het vertrouwen van de burger te herstellen: „Alleen door voorbij de waan van de dag en het eigen gelijk te komen, helpt de politiek de samenleving verder. Dit kan alleen door samen te werken en compromissen te zoeken.” Eerdmans wil dat ’inhoud en lange termijn’ voorop komen te staan. Dat mag van hem met een scherpe en kritische benadering, maar: „We moeten niet automatisch direct meelopen met de grote schreeuwers bij de wekelijkse Haagse interne ophef.”

VVD’er Hermans wil er wel voor waken dat de Kamer nu weer gaat praten over hoe dit probleem aangepakt kan worden. „Wat we nu niet moeten doen is verzanden in discussies over interne procedures en maatregelen”, zegt ze. Dat is volgens haar alleen maar ’een excuus om niet kritisch naar ons eigen gedrag te hoeven kijken’. Terwijl het pijnpunt daar volgens haar wel zit: „Juist daar begint het, bij ons eigen gedrag. De bereidheid echt naar elkaar te willen luisteren en niet bij voorbaat elkaars intenties in twijfel te trekken. Dan krijg je stevige debatten op de inhoud, gericht op het oplossen van problemen.”

’Geen debat overhaast aanvragen’

Volgens Volt-leider Dassen is er voor iedereen werk aan de winkel. De Kamer moet wat hem betreft niet overhaast een debat aanvragen. Bij het debat rond de gewiste sms’jes van Rutte had hij zich bijvoorbeeld liever eerst zorgvuldig laten informeren over alle wet- en regelgeving die gold voor de premier bij het bewaren van zijn berichten om daarna pas het debat aan te gaan. Maar het kabinet moet van hem ook transparanter worden. „Als iedereen vaker voor openheid kiest, zal het makkelijker worden op elkaar te vertrouwen”, vindt Dassen. „We moeten uit de spiraal van wantrouwen komen: meer openheid vanuit het kabinet en vervolgens meer reflectie in de Kamer.”

BBB-leider Van der Plas stipt ook nog het punt van beeldvorming aan: volgens haar zien mensen die zijdelings debatten volgen vaak maar korte stukjes van onderling gedoe. „Als je alleen dat bekijkt, snap ik dat mensen denken: ga aan het werk. Maar dat doen we ook wel. Dat moeten we meer zichbaar maken, dat is onze schuld. Je kan beeldvorming ook voor iets positiefs gebruiken.”