Nieuws/Binnenland
1893626174
Binnenland

Coronacrisis: vrijdag 18 juni

LIVE | 18-jarigen kunnen vanaf zaterdag afspraak maken voor vaccinatie

Al ruim een jaar worden Nederland en de wereld in de greep gehouden door het uit China overgewaaide coronavirus. Landen ontwaken uit lockdowns en beperkende maatregelen. Vlak voor de vakanties lijkt Europa weer geel te kleuren. Wat gebeurt er vandaag? Volg hier het laatste nieuws.

20.15 - Eerste boetes uitgedeeld voor schenden quarantaineplicht

De eerste boetes zijn uitgedeeld voor mensen die zich niet houden aan de wettelijke quarantaineplicht. De boete bedraagt 339 euro. Volgens demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) is de pakkans „zeer reëel” als de regel wordt overtreden.

Reizigers die terugkomen uit een gebied met zeer hoog risico moeten verplicht tien dagen in quarantaine, of op de vijfde dag na aankomst negatief testen op corona. De maatregel werd begin deze maand ingevoerd en verving de vliegverboden. Volgens De Jonge houdt een „paar procent” zich niet aan de thuisblijfplicht.

In de Tweede en Eerste Kamer waren er wel zorgen of de maatregel in de praktijk goed zou uitpakken. Partijen vroegen zich onder meer af of de handhaving wel zou werken. Het systeem is volgens de coronaminister niet 100 procent waterdicht, maar „het werkt wel.”

Mensen die in isolatie zitten, worden gebeld om te controleren of ze wel thuis zijn. Er zijn al een „paar duizend” telefoontjes gevoerd, zei De Jonge tijdens een persconferentie, waar het einde van bijna alle coronamaatregelen werd aangekondigd. Als er na een telefoontje twijfels zijn, wordt er een toezichthouder op af gestuurd.

Mensen die uit een land komen waar een quarantaineplicht voor geldt, moeten bij aankomst in Nederland een quarantaineverklaring bij zich hebben. Wie dat niet heeft, riskeert een boete van 95 euro.

20.19 - Lissabon op slot vanwege Delta-variant, toeristen mogen wel weg

De Portugese hoofdstad Lissabon ging vrijdagmiddag op slot vanwege het groeiende aantal coronabesmettingen. De circa 2,8 miljoen inwoners van het hoofdstedelijk gebied mogen tot maandagochtend vroeg niet zomaar naar andere delen van het land reizen. Toeristen die naar Lissabon vliegen en daarna willen doorreizen naar hun vakantiebestemming buiten de stad, worden niet tegengehouden.

De autoriteiten registreerden donderdag 928 nieuwe coronabesmettingen in Lissabon, de grootste stijging sinds februari. Landelijk waren die dag 1233 nieuwe coronagevallen gemeld. Dat betekent dat ongeveer 75 procent van de nieuwe besmettingen werd vastgesteld in het stedelijk gebied bij de hoofdstad, hoewel daar maar 27 procent van de bevolking woont.

De autoriteiten denken dat de snelle stijging van het aantal besmettingen wordt veroorzaakt door de Delta-variant van het virus, die voor het eerst is ontdekt in India. De variant staat bekend als zeer besmettelijk en lijkt volgens hoofdwetenschapper Soumya Swaminathan van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de dominante variant in de wereld te worden.

De regering van Portugal wil door Lissabon af te grendelen van de buitenwereld voorkomen dat de coronasituatie ook in andere delen van het land verslechtert. Portugezen die buiten het hoofdstedelijk gebied wonen, moeten de komende dagen wegblijven. Die beperking geldt niet voor vakantiegangers die naar Lissabon gaan om hun vlucht te halen.

20.05 - Samen zingen, schreeuwen en muziek maken kan vanaf 26 juni weer

Vanaf 26 juni kan men weer samen zingen in bijvoorbeeld kerken, schreeuwen tijdens sportwedstrijden en blaasinstrumenten bespelen. Het advies om dat niet te doen vervalt vanaf dan, meldt demissionair premier Mark Rutte op een persconferentie. In binnenruimtes moeten mensen hiervoor wel 1,5 meter afstand houden.

Eerder werd deze uitingen en gedragingen afgeraden omdat het bijdraagt aan de verspreiding van corona. Onder meer in kerken waren grote corona-uitbraken die waarschijnlijk mede werden veroorzaakt door de samenzang.

19.24 - 18-jarigen kunnen vanaf zaterdag afspraak maken voor vaccinatie

Vanaf zaterdag kunnen ook mensen geboren in 2003 een afspraak maken voor vaccinatie, zei demissionair minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) vrijdag. Het is het laatste geboortejaar dat nu een afspraak kan maken.

„Het is een moment om te vieren”, aldus de coronaminister. Hij hoopt dat in de tweede helft van augustus iedereen die dat wil volledig is gevaccineerd.

19.22 - Voetbal kijken kan vanaf achtste finales weer in de kroeg

Vanaf 26 juni, de dag dat de achtste finales van het Europees Kampioenschap van start gaan, mogen supporters deze wedstrijden weer kijken in cafés en op terrassen. Dat heeft demissionair premier Mark Rutte aangekondigd in de persconferentie van vrijdag. Eerst waren schermen nog niet toegestaan, omdat het kabinet bang was dat te veel mensen dan bij elkaar zouden komen.

Vrijwel alle coronaregels worden losgelaten, en ook schermen mogen dus weer. Nederland zelf speelt op zondag 27 juni tegen een nog te bepalen tegenstander in Boedapest.

19.17 - Verkoopverbod alcohol vanaf 22.00 uur vervalt per 26 juni

Winkels, slijterijen en horeca mogen vanaf 26 juni ook weer na 22.00 uur alcohol verkopen. Het verkoopverbod vervalt vanaf dan, meldt demissionair premier Mark Rutte op een persconferentie. Eerder stond in het openingsplan dat de eindtijd voor de horeca zou verschuiven naar 00.00 uur, maar het kabinet laat een eindtijd nu volledig los.

Verder mogen nachtclubs hun deuren dus weer openen, zolang ze op een negatieve coronatest, een vaccinatiebewijs of een herstelbewijs controleren. Ook voor nachtclubs gaan de reguliere openingstijden gelden, zoals voor de coronacrisis. Een herstelbewijs laat zien dat je eerder corona hebt gehad.

19.13 - Per 26 juni geen maximum meer in thuisbezoeken en groepen buiten

Mensen mogen vanaf 26 juni weer onbeperkt mensen thuis ontvangen. Ook buiten mag iedereen weer in groepen bij elkaar komen zonder beperking in aantal. Het kabinet besloot vrijdag om de maximering los te laten. Wel geldt nog altijd dat er 1,5 meter afstand in acht moet worden genomen.

Op dit moment geldt nog een maximaal toegestaan aantal van vier thuisbezoekers en vier mensen in groepen buiten.

19.11 - Per 26 juni 1 bezoeker per 5 vierkante meter in doorstroomlocatie

Vanaf 26 juni mogen er twee keer zoveel mensen in dierentuinen, pretparken en op kermissen zijn dan eerder was gepland. Het kabinet besloot vrijdag in deze zogeheten doorstroomlocaties één bezoeker per 5 vierkante meter toe te staan in plaats van één per 10 m2. Ook hier moeten mensen nog altijd 1,5 meter afstand van elkaar houden.

Dat betekent dat deze instellingen en evenementen veel meer mensen kunnen ontvangen.

17.15 - Belgen mogen langer en met meer mensen samen tafelen of drinken

Belgen mogen binnenkort weer langer naar café en restaurant. Nu de corona-epidemie aan kracht blijft inboeten, mogen ze bovendien met dubbel zoveel mensen aan tafel (van 4 naar 8), hebben de verantwoordelijke ministers besloten.

Nu moet de horeca nog om 23.30 uur sluiten, maar dat wordt volgens Belgische media 01.00 uur. De versoepeling gaat volgende week zondag in, precies op tijd voor de achtste finales van het Europees kampioenschap voetbal. Daarvoor hebben de Rode Duivels, het Belgische elftal, zich al geplaatst.

Kroegbazen en restauranthouders mogen tafels ook weer wat dichter bij elkaar zetten dan 1,5 meter, mits ze die scheiden door een plexiglaswand

16.50 - Gele boekjes te koop in boekhandels en bij ANWB

De gele inentingsboekjes, waarop nog steeds een enorme run is doordat mensen er hun coronaprikken in willen laten zetten, worden over dik een week te koop aangeboden via boekhandels en de ANWB. De leverancier van de boekjes, de SDU, bevestigt een bericht van de NOS hierover.

De productie wordt intussen opgevoerd naar 100.000 exemplaren per dag. Dat is nodig omdat de levertijden oplopen door de niet aflatende vraag. Er worden volgens een woordvoerster nog steeds 30.000 tot 40.000 bestellingen per dag geplaatst. Met de extra productie moeten achterstanden worden ingehaald.

Sinds de GGD begin juni meldde dat alle priklocaties, indien gevraagd , een stempel zouden zetten in het inentingsboekje van de gevaccineerde, is het een gekkenhuis bij de SDU. Veel mensen hadden er geen of waren het kwijt. Het vaccinatieboekje van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is al jaren in omloop en wordt vooral gebruikt door mensen die veel reizen. Bepaalde landen eisen ook prikken tegen bepaalde ziekten en die kunnen met het boekje worden aangetoond.

De afhandeling van de bestellingen van en verzendingen aan particulieren is een enorm werk voor de SDU. Normaal verkoopt de SDU 300.000 boekjes per jaar via bedrijven als KLM Health Services en natuurlijk de GGD, maar tot voor kort eigenlijk niet aan particulieren. De nieuwe distributie via boekwinkels, ANWB-winkels en de ANWB-website gaat soelaas bieden, verwacht de SDU.

Voor reizen naar een aantal landen is de vermelding van de coronaprikken in het gele boekje op dit moment wel genoeg, maar lang niet voor alle. Intussen wordt er gewerkt aan een app waarmee de gevaccineerde moet kunnen aantonen dat zij of hij geprikt is, maar daarover bestaat nog onduidelijkheid. Ook de onvolledige registratie van de prikken door de huisartsen levert veel onzekerheid op.

15.55 - WHO: Delta-variant corona op weg wereldwijd dominant te worden

Delta is wereldwijd goed op weg de overheersende variant van het coronavirus te worden, zegt WHO-hoofdwetenschapper Soumya Swaminathan. Dat komt doordat deze mutatie extra besmettelijk is.

De Delta-variant dook dit voorjaar voor het eerst op in India, dat vervolgens met een zeer zware tweede coronagolf worstelde, en werd daarna ook vastgesteld in andere landen. In het Verenigd Koninkrijk gaat het nu in 99 procent van alle besmettingsgevallen om de Delta-variant. Een week geleden was dat 90 procent.

Ook in Moskou raken steeds meer mensen besmet met deze variant. Daar gaat het om bijna 90 procent van de gevallen. De Russische hoofdstad worstelt met een toename van het aantal infecties. Vrijdag werden 9056 nieuwe positieve testen gemeld, een nieuw dagrecord. Moskou heeft daarom de eerder ingevoerde beperkingen verlengd.

Het is niet bekend hoeveel mensen wereldwijd besmet zijn met de Delta-variant. Daarvoor moet extra onderzoek worden gedaan. Dat gebeurt niet in alle landen. In sommige landen, waaronder Nederland, wordt alleen steekproefsgewijs onderzoek gedaan naar virusvarianten.

15.25 - Italië heft inreisbeperkingen op voor reizigers uit EU

Italië heft zaterdag de inreisbeperkingen op voor EU-reizigers die met een speciale coronapas kunnen laten zien dat ze volledig ingeënt zijn tegen Covid-19, negatief zijn getest op het virus of recentelijk zijn hersteld na een besmetting. Nu moet deze groep nog een negatieve coronatest overleggen.

De door gezondheidsminister Roberto Speranza aangekondigde versoepeling geldt ook voor mensen die inreizen vanuit de Verenigde Staten, Canada of Japan. Zij moeten eveneens kunnen aantonen dat ze geen risico vormen.

In tegenstelling tot deze landen krijgen Britse reizigers vanaf zaterdag juist te maken met strengere regels. Zij moeten bij aankomst in Italië vijf dagen in quarantaine en zich laten testen, meldt Speranza op Facebook. Aanleiding hiervoor zijn de vele besmettingen met de Delta-variant. Daarnaast zijn de inreisverboden voor India, Bangladesh en Sri Lanka verlengd.

Italië werd vorig jaar zwaar getroffen door het coronavirus en was zelfs een tijd het epicentrum van de uitbraak in Europa. Nu er steeds minder mensen besmet raken, zijn veel coronamaatregelen geschrapt. De regering overweegt nu ook een einde te maken aan de mondkapjesplicht in de buitenlucht.

14.50 - Duitsland haalt drie Nederlandse provincies van risicolijst

Duitsland beschouwt drie Nederlandse provincies vanaf zondag niet langer als risicogebied met veel coronabesmettingen. Wie uit Friesland, Groningen of Zeeland naar Duitsland reist hoeft dan geen negatieve test of inentingsbewijs meer te tonen en de quarantaineplicht vervalt. Voor de overige provincies blijven de regels nog wel gelden.

Het Duitse beleid werd rond Pasen aangescherpt vanwege het hoge aantal coronabesmettingen in Nederland. Het Robert Koch Instituut (RKI), het Duitse RIVM, meldde vrijdag dat de drie genoemde provincies van de lijst van zogeheten hoogincidentiegebieden worden afgevoerd.

Ook populaire vakantiebestemmingen als Frankrijk, Griekenland, Zwitserland en delen van Spanje gelden niet langer als risicogebied, evenals België, het zuiden van Denemarken, Noorwegen, Estland, Litouwen, Jordanië en de Palestijnse Gebieden.

12.30 - Spanje heft mondkapjesplicht voor buitenlucht op

Spanje heft de mondkapjesplicht voor de buitenlucht op vanaf 26 juni. Minister-president Pedro Sánchez heeft bekendgemaakt dat de plicht vanaf volgende week zaterdag niet meer nodig is.

In Spanje golden lange tijd strenge maatregelen om het coronavirus te beteugelen, zoals de mondkapjesplicht in de buitenlucht. Doordat steeds meer mensen zijn ingeënt tegen het virus, neemt het aantal besmettingen af en kunnen maatregelen worden versoepeld. Spanje heropende eerder al de horeca en ook mogen mensen weer beperkt naar evenementen, zoals voetbalwedstrijden.

Mensen dragen een mondkapje op straat in Barcelona.

Mensen dragen een mondkapje op straat in Barcelona.

Met het oog op het aankomende vakantieseizoen lijkt het afschaffen van de mondkapjesplicht een mooie opsteker voor mensen die naar Spanje willen. Eerder werd een verplichte negatieve uitslag van een PCR-test voor Spanje ook al afgeschaft, er is nog wel een negatieve antigentest of een vaccinatiebewijs nodig.

10.58 - ’Coronapatiënten minder lang op ic door leukemiemedicijn’

Coronapatiënten die ernstig ziek zijn, liggen na toediening van een leukemiegeneesmiddel gemiddeld zeven dagen korter op de intensive care. Dat stellen onderzoekers in een studie gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift The Lancet Respiratory Medicine. Aan het onderzoek deden dertien Nederlandse ziekenhuizen mee, waaronder het Amsterdam UMC, het LUMC en het Erasmus MC.

Een op de vijf coronapatiënten die in het ziekenhuis liggen, krijgt zulke ernstige longschade door vaatlekkages in de longen dat ze op de intensive care moeten worden opgenomen. Van het leukemiemedicijn, imatinib genaamd, was al bekend dat het vaatlekkage in de longen remt. Coronapatiënten die in de studie het middel kregen, lagen gemiddeld acht dagen op de ic en mensen die een placebo kregen vijftien.

Aan het onderzoek deden 385 coronapatiënten met zuurstofproblemen mee, verspreid over de verschillende ziekenhuizen. Bij de patiënten met mildere klachten was imatinib minder effectief. Ook de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) doet onderzoek naar de werking van het middel bij coronapatiënten.

07.20 - Ook 2001 en 2002 mogen een vaccinatieafspraak maken

Demissionair minister de Jonge heeft vrijdagmorgen bekendgemaakt dat ook mensen uit 2001 en 2002 vanaf vrijdag een afspraak kunnen maken voor een coronavaccinatie.

Deze lichtingen krijgen het vaccin van Pfizer/BioNTech of Moderna.

Mensen uit 2001 kunnen vanaf 10.00 uur terecht op de website Coronavaccinatie-afspraak.nl, degenen die een jaar later zijn geboren vanaf 13.00 uur. Telefonisch een afspraak maken is ook mogelijk. Ze kunnen vervolgens terecht bij rond de 140 vaccinatielocaties van de GGD.

Tekst loopt door onder de tweet.

6.57 - Kabinet presenteert nieuwe versoepelingen in persconferentie

Opnieuw presenteert het kabinet niet op een dinsdag, maar op een vrijdag de volgende ronde versoepelingen van de coronamaatregelen. Hoewel de knoop formeel pas vrijdag in de ministerraad wordt doorgehakt, zijn de meeste versoepelingen zoals gebruikelijk al eerder uitgelekt.

Vanaf 26 juni mag de horeca tot middernacht open en mogen restaurants weer tot 100 gasten ontvangen. Thuis mogen mensen acht mensen ontvangen, in plaats van vier zoals nu. Voor alles geldt wel dat er nog 1,5 meter afstand moet kunnen worden bewaard.

Tekst loopt door onder de foto.

Deze week bleek dat het kabinet ook kijkt naar het thuiswerkadvies en de mondkapjesplicht. Op plekken waar afstand houden niet mogelijk is, zoals in het ov, zal de mondkapjesplicht waarschijnlijk in stand worden gehouden. Waar de plicht dan wel mogelijk wordt teruggeschroefd, moet nog worden besloten.

Zelfs discotheken en nachtclubs kunnen weer de deuren openen, maar bezoekers moeten hier wel over een negatieve coronatest beschikken.

Net als bij de vorige versoepelingen besloot het kabinet te versnellen, omdat de besmettingscijfers en de ziekenhuisbezetting snel verbeteren. De versoepelingen stonden eigenlijk gepland voor 30 juni.

6.50 - Wereldwijd aantal coronadoden passeert 4 miljoen

Het aantal coronavirus-gerelateerde sterfgevallen is vrijdag de 4 miljoen gepasseerd, blijkt uit een telling van persbureau Reuters.

Hoewel het aantal nieuwe gevallen en sterfgevallen in landen als de Verenigde Staten en Groot-Brittannië is afgenomen, is er in verschillende landen een tekort aan vaccins op het moment dat de Delta-variant de dominante variant in de wereld wordt.

Het duurde meer dan een jaar voor het dodental door het longvirus de 2 miljoen bereikte, terwijl de daaropvolgende 2 miljoen in slechts 166 dagen werden geregistreerd.

Tekst loopt door onder de foto.

Een ziekenhuiszaal in Guwahati, India.

Een ziekenhuiszaal in Guwahati, India.

De top vijf van landen met het totale aantal sterfgevallen - de Verenigde Staten, Brazilië, India, Rusland en Mexico - vertegenwoordigt ongeveer de helft van alle sterfgevallen in de wereld, terwijl Peru, Hongarije, Bosnië, Tsjechië en Gibraltar de hoogste sterftecijfers hebben wanneer wordt gecorrigeerd voor het bevolkingsaantal.

Vrijdag wordt waarschijnlijk de 2,5 miljardste coronavaccinatie op de wereld geprikt, blijkt uit gegevens van de Amerikaanse Johns Hopkins Universiteit.

Sinds het begin van de uitbraak zijn meer dan 1,6 miljoen mensen in Nederland positief getest. Van meer dan 17.700 mensen is zeker dat ze aan het virus zijn overleden.