Nieuws/Binnenland

Verbazing over rol gemeenteraad en Van Aartsen

’Kraken gewoon strafbaar’

Door onze verslaggevers

Beveiligers hebben overleg in de door uitgeprocedeerde asielzoekers gekraakte wijk in de Amsterdamse Watergraafs-meer.

Beveiligers hebben overleg in de door uitgeprocedeerde asielzoekers gekraakte wijk in de Amsterdamse Watergraafs-meer.

FOTO RICHARD MOUW

Amsterdam - De overheid zet zichzelf te kijk door voorlopig niet op te treden tegen de krakende uitgeprocedeerde asielzoekers in Amsterdam. Dit is schadelijk voor het vertrouwen en ondermijnt haar gezag, waarschuwen deskundigen. Een meerderheid van de Tweede Kamer wil een debat.

Beveiligers hebben overleg in de door uitgeprocedeerde asielzoekers gekraakte wijk in de Amsterdamse Watergraafs-meer.

Beveiligers hebben overleg in de door uitgeprocedeerde asielzoekers gekraakte wijk in de Amsterdamse Watergraafs-meer.

FOTO RICHARD MOUW

Er moeten goede redenen zijn om de wet niet te handhaven, vertelt Jon Schilder, hoogleraar staats- en bestuursrecht aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Als er goede redenen zijn om niet op te treden, of te wachten met ingrijpen, dan moet je dat wel uitleggen. Doe je dat niet, dan komt je geloofwaardigheid onder druk, legt Schilder uit.

Sinds eind maart hebben uitgeprocedeerde asielzoekers meer dan 20 woningen gekraakt. Woningcorporatie Ymere, eigenaar van de gekraakte panden, wil dat er onmiddellijk wordt ontruimd. Maar het Openbaar Ministerie heeft de wetsovertreders maar liefst acht weken de tijd gegeven om te vertrekken.

De hoogleraar kijkt met verbazing naar de Amsterdamse gemeenteraad. Een meerderheid riep onder aanvoering van de GroenLinks-fractievoorzitter pandeigenaren op om geen ontruimingsverzoek in te dienen. „Raar”, zegt Schilder. Kraken is gewoon strafbaar, legt hij uit. „Dat is de wil van de wetgever. Gemeenteraden hebben op dat terrein niets meer te zeggen.”

Ook het optreden van waarnemend burgemeester Jozias van Aartsen vindt hij ’vreemd’. Die schreef op verzoek van de gemeenteraad een brief. Met het verzoek aan pandeigenaren om geen vordering tot ontruiming in te dienen. „Het is niet aan de burgemeester om eigenaren daarvan af te houden. Hij had het verzoek van de gemeenteraad ook gewoon aan zijn laars kunnen lappen.”

Ideologisch

„Burgers krijgen daardoor het gevoel dat bepaalde personen kennelijk privileges hebben om de wet te mogen overtreden”, zegt rechtsfilosoof Afshin Ellian. „Dat is niet goed.” Hoe valt deze passieve houding te verklaren? „Dat is ideologisch, vrees ik. In Amsterdam vindt men het kennelijk minder erg. Anders kan je het niet verklaren.”

„Natuurlijk is dat schadelijk voor de geloofwaardigheid van de overheid”, zegt oud-politie-woordvoerder Klaas Wilting. „Als je een vuilniszak te vroeg buitenzet, word je aangepakt. Maar als krakers een hoop ellende veroorzaken wordt het met de mantel der liefde bedekt. Een overheid die zo slap optreedt: daar hebben de burgers geen vertrouwen meer in.”

De Tweede Kamer is helemaal klaar met de krakers die Amsterdam onveilig maken. Een meerderheid wil het kabinet aan de tand voelen over de inbrekers die vrijwel geen strobreed in de weg wordt gelegd. Maar het kabinet ziet vooralsnog nog geen rol voor zichzelf.

„Premier Rutte zei dat hij deze kraakacties verschrikkelijk vindt, maar blijkbaar is het niet verschrikkelijk genoeg om er ook iets aan te doen”, zegt PVV-Kamerlid Fritsma. „Iedereen staat erbij en kijkt ernaar.” Fritsma wil dat het kabinet de illegalen uitzet, ze zijn immers uitgeprocedeerd. Dat de krakers ook nog eens acht weken krijgen om hun spullen te pakken, vindt hij ’beloning voor slecht gedrag’.

VVD-Kamerlid Koerhuis vindt het ’absurd’ wat er in Amsterdam gebeurt. Hij wijt het aan de plaatselijke, linkse gemeenteraad dat er vrijwel niks gedaan wordt. Volgens Koerhuis moet de wet - die kraken verbiedt - gehandhaafd worden, ook in ’republiek Amsterdam’: „De wet is geen lokale zaak.”

Critici wijzen erop dat de VVD weliswaar vooroploopt in het veroordelen van de kraakacties, maar tegelijkertijd is de waarnemend burgemeester in Amsterdam, Jozias van Aartsen, zelf lid van de VVD. Is dat niet ongemakkelijk voor de partij? „Dat ongemak is er niet lang meer”, zegt VVD-fractievoorzitter Dijkhoff daarop over de burgemeester die nog maar kort zal zitten.

Tegelijkertijd klinkt dat Van Aartsen al langer bekend is om deze manier van handelen. „Van Aartsen lijkt er genoegen in te scheppen te benadrukken dat hij als burgemeester niet per se VVD’er is. Hij zou zich bovendien willen afzetten tegen het ’platte populisme’ van ’hard aanpakken’ bij de partij”, zegt een ingewijde liberaal.

Een woordvoerder van het OM meldde gisteren dat de situatie in de wijk, waar nu door Ymere ingehuurde beveiligers een oogje in het zeil houden, niet veranderd is en er geen reden is voor spoedontruiming. De top van het OM was niet bereid dat nader toe te lichten.