Nieuws/Binnenland

Zakenboef de voet dwars gezet

Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid.

Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid.

ANP

Den Haag - Het kabinet maakt het de georganiseerde criminaliteit moeilijker om zaken te doen. Constructies met stromannen die voor louche figuren bedrijven opzetten, waardoor bijvoorbeeld geld witgewassen wordt, kunnen in de toekomst makkelijker gedwarsboomd worden.

Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid.

Grapperhaus, minister van Justitie en Veiligheid.

ANP

Dat blijkt uit een wetsvoorstel van minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) en minister Dekker (Rechtsbescherming) dat vandaag openbaar wordt.

Momenteel kunnen overheden via de wet Bibob (Bevordering Integriteitsbeoordelingen door het Openbaar Bestuur) al vergunningen weigeren en bijvoorbeeld vastgoedtransacties dwarsbomen als uit onderzoek blijkt dat de aanvrager een gevaar vormt. Bij dat onderzoek mag nu alleen de aanvrager zelf, die op papier de beslissingen neemt, juridisch onder de loep worden genomen. Er wordt daarbij bekeken of die persoon eerder over de schreef is gegaan.

In de nieuwe wet mag straks ook de zakelijke omgeving van diegene, zoals geldverstrekkers en andere leidinggevenden in een organisatie, onderworpen worden aan zo’n Bibob-onderzoek. Als dan de alarmbellen afgaan kunnen vergunningen of bijvoorbeeld overheidsopdrachten, ook geweigerd worden.

Met de wetsuitbreiding moet voorkomen worden dat criminele organisaties via stromannen ’schoon geld’ kunnen verdienen. Justitie en betrokken gemeenten zien dat soort constructies nu in de praktijk worden opgetuigd en dat zo bestaande wetgeving wordt omzeild.

De ministers denken dat de overheid met deze wet „meer armslag” krijgt in de strijd tegen ondermijnende, georganiseerde criminaliteit. Het idee achter de wet is dat de overheid niet ongewild criminelen mag faciliteren. Als er volgens onderzoek ’ernstig gevaar’ is dat dit wel gebeurt bij bijvoorbeeld de verstrekking van een vergunning, dan wordt die geweigerd. Bestaande vergunningen mogen ook alsnog worden ingetrokken na een dergelijk onderzoek.

Bibob-onderzoek

Bibob-onderzoek wordt door het wetsvoorstel ook mogelijk bij álle overheidsopdrachten. Nu kan dit alleen in de sectoren bouw, ICT en milieu. In die branches zouden de risico’s het grootst zijn omdat daar de vaak de grootste maatschappelijke en economische belangen spelen, maar inmiddels wordt erkend dat ook andere sectoren kwetsbaar zijn voor criminelen die aan belastinggeld willen verdienen. De ministers noemen het personenvervoer en de zorg als voorbeeld. Ook de overdracht van erfpacht kan in de toekomst via Bibob-onderzoek geblokkeerd worden, zo kunnen gemeenten meer grip krijgen op vastgoedhandel.

Overheden, zoals gemeenten, kunnen zelf onderzoek doen naar verdachte zakenmensen. Ze kunnen ook de hulp inschakelen van het Landelijk Bureau Bibob. Dat gaf in 2016 nog 239 nieuwe adviezen en in bijna de helft van die gevallen kreeg de onderzochte persoon het stempel ’ernstig gevaar’. Sommige plaatsen onderzoeken standaard zelf het verleden van horecaondernemers als die een vergunningsaanvraag doen.

Bekijk meer van