Nieuws/Buitenland
1923360761
Buitenland

’We zijn terug bij het begin’

Nu is de Brexit-deal écht nabij

Donald Tusk en de Britse premier Boris Johnson op archiefbeeld.

Donald Tusk en de Britse premier Boris Johnson op archiefbeeld.

Brussel - Onderhandelaars van de EU en het Verenigd Koninkrijk lijken na een marathonsessie in Brussel een Brexit-compromis rond te krijgen. Er moet een politiek akkoord liggen als de EU-leiders donderdagmiddag aan hun tweedaagse top beginnen. Maar het grootste struikelblok blijft de vraag of premier Johnson een deal uiteindelijk door het Britse Lagerhuis kan loodsen.

Donald Tusk en de Britse premier Boris Johnson op archiefbeeld.

Donald Tusk en de Britse premier Boris Johnson op archiefbeeld.

EU-ambassadeurs werden woensdagavond bijgepraat door de onderhandelaar namens de Europese Commissie Michel Barnier. De Fransman had eerder op de dag laten doorschemeren dat hij verwacht dat er donderdagmiddag een politieke overeenkomst kan liggen.

Desnoods wordt er door onderhandeld tijdens de top, aldus een hoge EU-diplomaat, volgens wie er woensdagavond nog een klein aantal punten open stonden.

EU-president Donald Tusk is positief over de nieuwe Brexit-deal, die min of meer rond is. „In theorie moet het voor de EU mogelijk zijn deze overeenkomst donderdag te accepteren”, zei hij tegen de Poolse televisie.

Grote woorden Johnson

De Britse premier Johnson heeft zijn positie in de Brexitonderhandelingen vergeleken met de beklimming van de Mount Everest. Hij sprak met vooraanstaande Conservatieve partijgenoten en zei dat hij nu op de „Hillary Step” is en „er erg veel mist is.” De Hillary Step was een erg lastige en hoge passage vlak onder de top van de 8850 meter hoge berg. Maar Johnson heeft volgens zijn gesprekspartners ook gezegd dat „de top in zicht is” en een Brexitdeal bereikbaar.

Alleen moet Boris Johnson in eigen land nog even alle zeilen bijzetten om genoeg parlementariërs aan boord te krijgen. Met name de Noord-Ierse unionisten van de DUP en haviken in de eigen Conservatieve gelederen zorgen voor hoofdpijn. Zaterdag staat er een cruciaal debat gepland in het Lagerhuis waar hom of kuit moet worden gegeven.

Backstop-vraagteken

Het is de vraag of Johnson hardliners zal kunnen overtuigen. In feite zijn de onderhandelaars terug bij het originele EU-voorstel voor een zogeheten backstop, namelijk die voor Noord-Ierland alleen geldt.

Voor toenmalig premier May was zo’n noodregeling voor Noord-Ierland onbespreekbaar omdat het VK daarmee in feite zou worden opgesplitst in twee douaneregimes, een Britse en een Noord-Ierse/EU-variant. Hierop werd de backstop, bedoeld om grenscontroles te voorkomen, op Brits verzoek opgerek zodat het hele VK onder de EU-douaneregels te vallen. Tot drie keer toe werd deze deal in het Lagerhuis echter kansloos weggestemd.

In het compromis dat nu voorligt wordt valt Noord-Ierland officieel onder de VK-variant, maar worden in de praktijk de douaneregels van de EU nageleefd. Bovendien krijgen het Ierse en Noord-Ierse parlement een stem, wat in de originele voorstellen nog niet zat. Maar wat voor May onacceptabel was, ligt met een kleine aanpassing dus weer op tafel. „We zijn terug bij het begin. Beter laat dan nooit”, constateert een EU-diplomaat.