Nieuws/Binnenland
1938179476
Binnenland

Coronacrisis: vrijdag 30 april

LIVE | Kabinet verlengt vliegverboden tot 15 mei

AMSTERDAM - Al ruim een jaar worden Nederland en de wereld in de greep gehouden door het uit China overgewaaide coronavirus. Hoe snel weten we ons een weg te vaccineren uit deze crisis? Volg hier het laatste nieuws.

Dit artikel wordt gedurende de dag van updates voorzien.

23.44 - WHO geeft Moderna-vaccin goedkeuring

De Wereldgezondheidsorganisatie heeft vrijdag haar goedkeuring gegeven voor het gebruik van het Moderna-vaccin tegen Covid-19 als dat nodig is. Het is de vijfde entstof die op de lijst van de WHO is gezet om wereldwijd versneld ingezet te kunnen worden door landen. De WHO heeft zich ten doel gesteld zo snel mogelijk medicijnen, vaccins en diagnostiek beschikbaar te maken in noodsituaties.

Moderna was al toegelaten op ander meer de Amerikaanse en Europese markt. Het bedrijf heeft deze week toegezegd de productiecapaciteit te zullen opvoeren om in 2022 drie miljard doses te kunnen leveren. De adviseurs van de WHO hadden eerder dit jaar Moderna-vaccin al aanbevolen voor gebruik door alle leeftijdsgroepen vanaf 18 jaar.

22.11 - CoronaMelder doet vanaf zaterdagmiddag weer meldingen

De CoronaMelder-app geeft gebruikers vanaf zaterdagmiddag 17.00 uur weer een melding als zij in de buurt zijn geweest van een besmet persoon. Coronaminister Hugo de Jonge besloot woensdagavond de meldingen voor twee dagen uit te schakelen vanwege privacyproblemen bij Google. De meldingen blijven nog iets langer uit omdat het ministerie van Volksgezondheid wil wachten tot de veilige updates van Google op Android-telefoons staan.

Ook de opgespaarde meldingen van de afgelopen 48 uur zullen dan alsnog worden verzonden.

„De benodigde update om het lek te dichten wordt in enkele dagen over alle Android-telefoons uitgerold”, schrijft het ministerie op vrijdagavond. Via de website coronamelder.nl kunnen mensen checken of de benodigde update op hun telefoon staat.

19.42 - Kabinet verlengt vliegverboden tot 15 mei

Het kabinet heeft besloten de vliegverboden voor vluchten uit India, Zuid-Afrika en heel Zuid-Amerika te verlengen tot 15 mei. Dit is gebeurd na een advies van het Outbreak Management Team (OMT). De deskundigen geven aan dat het advies om in quarantaine te gaan slecht wordt nageleefd. Van een quarantaineplicht is nog geen sprake.

Het gaat specifiek om een verbod op vliegverkeer uit Zuid-Afrika, Dominicaanse Republiek, Brazilië, Argentinië, Bolivia, Chili, Colombia, Ecuador, Frans-Guyana, Guyana, Panama, Paraguay, Peru, Suriname, Uruguay en Venezuela en India. Dat verbod gold al tot 1 mei, maar wordt dus twee weken verlengd. Sinds afgelopen maandag geldt ook een vliegverbod voor India, dat eveneens wordt verlengd.

Vanaf 15 mei hoopt het kabinet de quarantaineplicht na aankomst uit een hoogrisicogebied wel politiek geregeld te hebben, hoewel minister van Infrastructuur Cora van Nieuwenhuizen zei dat de vliegverboden altijd een optie blijven om bijvoorbeeld gevaarlijke coronavarianten buiten de deur te houden.

19.30 - Kerken: ’Ruimer bezochte diensten leidden niet tot besmetting’

Kerkdiensten met meer dan honderd bezoekers van ruim vijftig kerken die de afgelopen zes maanden zijn gehouden, hebben niet geleid tot coronabesmettingen. Dat stellen de betrokken kerken zelf in het EO-radioprogramma Dit is de Dag en de krant het Nederlands Dagblad (ND). Die media ondervroegen ruim honderd reformatorische kerken.

Volgens de kerken die de journalisten spraken hielden zij zich aan de RIVM-voorschriften van afstand houden en handen wassen. „Bovendien is volgens hen geen enkele coronabesmetting direct te herleiden tot een kerkdienst”, stellen EO en ND.

De ondervraagde kerken lieten het ’grote’ aantal mensen wél toe, ondanks het advies van koepelorganisatie Interkerkelijk Contact in Overheidszaken (CIO) om erediensten tot vorige week alleen digitaal te houden. Tenminste 15 van de 100 reformatorische kerken kwamen het afgelopen half jaar met 250 leden of meer bij elkaar. Ruim driekwart van de 100 kerken die de EO sprak, gebruikte meer dan 10 procent van de zitplaatsen. Hoewel meer ingetogen, zong bijna 90 procent van de kerken wel samen terwijl dit streng werd ontraden, zo zagen de EO en het ND.

Pas sinds afgelopen week adviseert het CIO een maximum van 30 bezoekers, exclusief de medewerkers aan de dienst. Voor grote kerken met meer dan 300 zitplaatsen adviseert het CIO niet meer dan 10 procent te bezetten. Daarnaast moeten alle voorzorgsmaatregelen rond corona in acht worden genomen.

19.01 - Coronaregels leidden tot onduidelijkheid bij handhavers

Boa's, handhavers op de nieuwmarkt in Amsterdam.

Boa's, handhavers op de nieuwmarkt in Amsterdam.

Buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) die burgers controleren op onder meer het naleven van de coronagerels, vonden deze maatregelen en het handhaven ervan vorig jaar erg onduidelijk. Dat blijkt uit een evaluatie van I&O Research over het handhaven van de gedragsregels tussen maart en november 2020. De maatregelen werden in die periode vastgelegd in lokale noodverordeningen. Voor bijna zes op de tien handhavers was het niet duidelijk welke gedragsregels er golden.

Dat ook voor burgers de regels niet altijd duidelijk waren, leidde tot weerstand, zag zeven op de tien handhavers. De 1,5 meter afstand en regels over groepsvorming werden het minst goed nageleefd. „Burgers brachten ook het minste begrip op voor de naleving van de gedragsregels rondom groepsvorming”, schrijft I&O.

De reacties van burgers leverde „een groot deel” van de handhavers extra werkdruk op. In maart tot en met mei, aan het begin van de coronacrisis, was er nog wel begrip voor de handhavers. Zij kregen van de burgers in die periode een voldoende, maar in de periode tussen juni en eind november was het begrip een stuk minder.

Justitieminister Ferd Grapperhaus stuurde het onderzoek naar de Tweede Kamer, en hij geeft toe dat de „de snelle opeenvolging van noodverordeningen met nieuwe - soms complexe - regels” problemen hebben veroorzaakt. Inmiddels zijn hiervoor oplossingen gevonden, zegt Grapperhaus. Zo worden de coronaregels niet meer vastgelegd in de lokale verordeningen, maar in de Covid-wet. Hij gaat met de handhavers in gesprek over het rapport.

17.50 - Al 100 miljoen Amerikanen volledig gevaccineerd tegen Covid-19

In de Verenigde Staten zijn nu 100 miljoen mensen volledig gevaccineerd tegen Covid-19. Dat heeft Jeff Zients, de Witte Huis-coördinator van de strijd tegen de corona-epidemie, vrijdag gezegd. Dat is bijna een verdubbeling van het aantal in een maand tijd. Eind maart waren het er 55 miljoen.

„Dat betekent 100 miljoen Amerikanen met een gevoel van opluchting en gemoedsrust in de wetenschap dat zij na een lang en zwaar jaar beschermd zijn tegen het virus, in de wetenschap dat hun besluit zich te laten inenten niet alleen henzelf beschermt maar ook hun familie, vrienden en woonomgeving.”

Inmiddels is 40 procent van alle volwassenen in de VS gevaccineerd. Zij kunnen volgens het nationaal Centrum voor Ziektecontrole en Preventie (CDC) veilig naar buiten om hun activiteiten te hervatten zonder mondkapje.

17.38 - Italië haalt doelstelling van half miljoen vaccinaties per dag

Italië heeft in 24 uur tijd een half miljoen mensen ingeënt tegen het coronavirus. Dat heeft minister van Volksgezondheid Roberto Speranza vrijdag bekendgemaakt. Daarmee is een doelstelling voor april gehaald. Eigenlijk had dat twee weken geleden al moeten gebeuren, maar die hoop werd de grond in geboord door vertraging bij de levering van vaccins en de aanhoudende twijfel over prikken met AstraZeneca en Johnson & Johnson.

„Vaccineren is de echte uitweg uit deze erg moeilijke maanden”, schreef Speranza op Twitter. Tot dusver hebben ongeveer 19,4 miljoen Italianen ten minste een eerste dosis gekregen; 5,8 miljoen personen zijn inmiddels volledig gevaccineerd, net geen 10 procent van de bevolking. Deze cijfers liggen in lijn met het Europese gemiddelde.

Italië is een van de zwaarst door corona getroffen landen. Deskundigen vrezen dat het de komende weken een probleem wordt dagelijks een half miljoen prikken te blijven zetten. Dat wordt vooral veroorzaakt door een tekort aan vaccins. Die situatie houdt mogelijk nog tot eind mei aan.

De regering sprak begin dit jaar de verwachting uit dat voor de zomer 57,2 miljoen doses zouden worden geleverd. Een wetenschapper van de denktank ISPI schat het werkelijke aantal op grond van de huidige gegevens op slechts 36 miljoen. Het grootste deel komt van Pfizer/BioNTech.

16.00 - Lange rijen bij winkels Den Haag ondanks slecht weer

Ondanks het slechte weer worden de kledingwinkels als Primark in Den Haag vrijdag weer druk bezocht. Er vormen zich lange rijen bij de voordeur van verschillende filialen.

Drukte in Haagse winkelstraten.

Drukte in Haagse winkelstraten.

15.35 - Turkije keurt Russisch coronavaccin Spoetnik-V goed

Turkije heeft het Russische coronavaccin Spoetnik-V goedgekeurd voor gebruik. Turkije bestelde eerder deze week 50 miljoen doses van het vaccin.

In Turkije worden mensen al ingeënt met de middelen van het Chinese Sinovac Biotech en Pfizer/BioNTech. Er zijn 23 miljoen prikken gezet bij 13,7 miljoen mensen, 16 procent van de bevolking heeft tenminste een prik gekregen.

President Recep Erdogan zei vrijdag dat hij „niet accepteert” dat er een vaccintekort komt in zijn land. Daarvoor werd eerder nog gewaarschuwd. Erdogan verwacht binnenkort grote leveringen uit Moskou en Beijing.

15.27 - Diergaarde Blijdorp doet mee aan FieldLab experiment

Vrijdagochtend 30 april heeft Diergaarde Blijdorp haar deuren weer geopend voor een testexperiment. Er mogen vandaag 4000 op corona geteste bezoekers het park in.

13.30 - Pfizer wil goedkeuring EMA voor vaccineren vanaf 12 jaar

De fabrikanten Pfizer en BioNTech hebben bij het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) een aanvraag ingediend om hun coronavaccin ook toe te staan voor kinderen vanaf 12 jaar oud. Het is momenteel toegestaan voor mensen vanaf 16 jaar.

Pfizer en BioNTech dienden eerder deze maand al hetzelfde verzoek in bij de Amerikaanse medicijnautoriteit FDA. Volgens de fabrikanten was het vaccin tegen het coronavirus 100 procent effectief tijdens een klinische test in de Verenigde Staten.

Het EMA heeft vaak vier tot zes weken nodig voordat het een beslissing heeft genomen. Kinderen tussen de 12 en 15 jaar oud kunnen op zijn vroegst vanaf half juni worden ingeënt met het vaccin in Europa. De meeste landen prikken eerst ouderen, waardoor de jongeren in juni nog niet aan de beurt zijn.

13.08 - Lareb wil meer onderzoek naar trombose en embolieën na coronaprik

Bijwerkingencentrum Lareb vindt meer onderzoek naar trombose en embolieën na coronavaccinaties nodig. Het kreeg tot en met 14 april 399 meldingen van trombose of embolieën na coronaprikken binnen, op bijna 4 miljoen toegediende vaccins. In de groep die geprikt was met AstraZeneca is het aantal meldingen iets hoger dan verwacht.

„Of alles is gemeld, is niet bekend. Op basis van de meldingen kan geen conclusie worden getrokken over een relatie met de vaccins”, aldus het Lareb, dat daarom meer onderzoek adviseert. .

Het gaat om 224 meldingen na vaccinatie met Pfizer/BioNTech (Comirnaty), 150 na AstraZeneca (Vaxzevria) en 21 na Moderna. Bij vier meldingen is niet duidelijk welk vaccin was gegeven. Tot 14 april waren er ongeveer 2,5 miljoen vaccins van Pfizer/BioNTech, 1 miljoen van AstraZeneca en 300.000 van Moderna toegediend.

In de meldingen werd 82 keer longembolie genoemd, 62 keer diepveneuze trombose en in 127 gevallen ging het om een herseninfarct. Er waren negen meldingen van de veelbesproken combinatie van een laag aantal bloedplaatjes en trombose, allemaal na AstraZeneca.

„Trombose en longembolie komen voor bij ongeveer 1 op de 1000 mensen per jaar. Door aandacht voor de ernstige bijwerking bij het AstraZeneca vaccin, is er hoge alertheid op trombose en embolieën. Mogelijk heeft dit de motivatie om het vermoeden van bijwerkingen te melden verhoogd”, aldus het Lareb. „Het aantal meldingen van diep veneuze trombose, longembolie en herseninfarct, dat optrad in twee weken na de vaccinatie, is in de meeste gevallen niet hoger dan anders bij een vergelijkbaar aantal mensen verwacht kan worden.”

12.00 - Aantal cliënten jeugdzorg voor het eerst gedaald sinds 2015

Bijna een op de tien jongeren tot 23 jaar heeft vorig jaar een vorm van jeugdzorg gekregen. Het aantal jeugdzorgcliënten daalde voor het eerst sinds de decentralisatie naar de gemeenten in 2015. Dat komt naar voren uit voorlopige cijfers van het CBS. Het bureau heeft niet onderzocht of de daling door de coronacrisis komt, maar noemt dit „absoluut zeer voor de hand liggend.”

In 2020 kregen ruim 429.000 jongeren een of meer vormen van jeugdzorg, ruim 14.000 minder dan in 2019. De grootste daling is te zien bij de ambulante jeugdhulp, waarbij de cliënt thuis woont en hulp krijgt op de locatie van een zorgaanbieder. In 2019 kregen 291.500 jongeren deze vorm van jeugdzorg, in 2020 waren het er 276.500.

Het aantal jongeren op een gesloten afdeling of locatie van een jeugdhulpaanbieder daalde met bijna 20 procent ook flink, van 2.500 in 2019 naar 2.000 in 2020.

Het aantal jeugdzorgtrajecten waarmee werd begonnen lag in 2020 ruim 12 procent lager dan in 2019. „Vooral tijdens de eerste golf van de coronacrisis in april en mei zijn minder nieuwe trajecten gestart dan in dezelfde maanden van 2019”, aldus het CBS. Maar er werden ook minder hulptrajecten afgesloten.

09.55 - Rusland produceert eerste coronavaccin voor dieren

Rusland heeft de eerste 17.000 doses van een coronavaccin voor dieren geproduceerd. Het middel beschermt zoogdieren als honden, katten, nertsen en vossen, waarvan bekend is dat ze het coronavirus kunnen krijgen.

De eerste doses van Carnivac-Cov worden in Rusland gebruikt. Zeker twintig organisaties vanuit de hele wereld hebben interesse getoond in het middel.

Het vaccin werd in maart goedgekeurd in Rusland en volgens dat land wordt de aanvraag voor goedkeuring in de Europese Unie momenteel voorbereid.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zei eerder al dat het bezorgd was over besmettingen tussen mensen en dieren. Volgens Rusland helpt dit vaccin zulke besmettingen te voorkomen. Ook zouden mogelijke mutaties kunnen worden voorkomen, doordat dieren met dit vaccin niet besmet raken.

08.25 - Wereldwijd meer dan 150 miljoen coronabesmettingen geteld

Wereldwijd zijn sinds het begin van de coronapandemie meer dan 150 miljoen besmettingen geregistreerd. Dat heeft het Franse persbureau AFP uitgerekend.

Het wereldwijde dagcijfer is sinds halverwege februari ruim verdubbeld. Er worden nu dagelijks zo’n 821.000 besmettingen vastgesteld. De Verenigde Staten hebben tot nu toe de meeste coronapatiënten gehad met 32,2 miljoen vastgestelde besmettingen. Daarna volgen India (18,8 miljoen) en Brazilië (14,6 miljoen).

Medewerkers van de GGD Brabant Zuidoost nemen coronatesten af in een coronateststraat.

Medewerkers van de GGD Brabant Zuidoost nemen coronatesten af in een coronateststraat.

India kampt momenteel met een zware tweede golf waarbij dagelijks meer dan 300.000 nieuwe gevallen worden gemeld. Volgens AFP is Azië daardoor het continent waar het coronavirus zich het snelst verspreidt. Het aantal vastgestelde coronabesmettingen is gestegen met 28 procent ten opzichte van een week eerder.

Afrika is het enige andere continent waar het aantal besmettingen toeneemt, maar daar gaat het slechts om een stijging van 3 procent. In Latijns-Amerika en het Caribisch gebied is de situatie gestabiliseerd. In Europa en de Verenigde Staten gaat het om een daling van respectievelijk 18 en 12 procent, aldus AFP.

Volgens de cijfers van het Franse persbureau zijn wereldwijd bijna 3,2 miljoen coronagerelateerde sterfgevallen bekend.

06.55 - Diergaarde Blijdorp open voor 4000 bezoekers

Diergaarde Blijdorp opent vrijdag de deuren voor 4000 bezoekers als onderdeel van de pilotserie Testen voor Toegang. De beschikbare kaarten waren binnen een mum van tijd uitverkocht, maar de Rotterdamse dierentuin heeft nog wel enkele plekken voor abonnementshouders vrijgehouden.

Blijdorp zou ook aankomend weekend open zijn, maar daar werd dinsdag van afgezien. Eerder deze maand gingen ook Artis en Ouwehands Dierenpark in Rhenen open als pilot. Volgens de routekaart van de overheid is het vooruitzicht nu dat dierentuinen op 11 mei weer beperkt open kunnen, zonder dat een sneltest noodzakelijk is.

Bij Testen voor Toegang mogen bezoekers op aangewezen dagen naar musea, dierentuinen, pretparken en theaters, op vertoon van een negatieve coronatest. Eenmaal binnen gelden allerlei veiligheidsmaatregelen, zoals voldoende afstand houden en mondkapjes dragen in binnenruimtes.

Blijdorp stelt dat zij bezoekers ook „een veilige dag uit kan bieden zonder coronatests”, onder andere omdat de bezoekers zich vooral in de buitenlucht begeven.

06.25 - Eerste gevallen ’Indiase coronavariant’ vastgesteld in Frankrijk

In Frankrijk zijn de eerste gevallen vastgesteld van de B.1.617-variant van het coronavirus, die in India momenteel voor torenhoge besmettingsaantallen en dodentallen zorgt. Die aankondiging kwam donderdagavond laat van het Franse ministerie van Volksgezondheid.

Het eerste geval, dat donderdag is vastgesteld, betreft een vrouw uit zuidwest-Frankrijk die onlangs naar India was gereisd, meldde het ministerie. Ook de andere twee besmette personen, uit het zuidoosten van Frankrijk, waren recentelijk in India.

India breekt de afgelopen weken het ene grimmige coronarecord na het andere. Honderdduizenden nieuwe besmettingen en zo’n tweeduizend geregistreerde coronadoden per dag zijn er inmiddels nauwelijks meer een uitzondering. De ziekenhuizen in het land zijn zwaar overbelast en kampen met grote tekorten.

Meerdere Europese landen, waaronder sinds maandag ook Nederland, proberen de ’Indiase variant’ buiten de deur te houden middels een vliegverbod.