Nieuws/Binnenland
1960216743
Binnenland

Getergd doen gas-gedupeerden verhaal: ’Ik doe dit voor de Groningers’

Een beschadigde boerderijwoning in het Groningse dorpje Garrelsweer door de gaswinning in de provincie. Het huis is in stutten gezet,

Een beschadigde boerderijwoning in het Groningse dorpje Garrelsweer door de gaswinning in de provincie. Het huis is in stutten gezet,

Den Haag - Getergd, vol wantrouwen en ziek van schades en scheuren in hun eigen huizen. Groningers vertelden maandag in het soms zo vervloekte ’Den Haag’ over de problematiek die zij ervaren als gevolg van aardbevingen na decennialange gaswinning. Gemene deler: de overheid functioneert niet als een beschermende schil, maar staat tegenover de Groningers.

Een beschadigde boerderijwoning in het Groningse dorpje Garrelsweer door de gaswinning in de provincie. Het huis is in stutten gezet,

Een beschadigde boerderijwoning in het Groningse dorpje Garrelsweer door de gaswinning in de provincie. Het huis is in stutten gezet,

De onderzoekscommissie van de Tweede Kamer die in kaart probeert te brengen hoe is omgegaan met de belangen van de Groningers, haalde maandag gelijk gedupeerden naar de verhoorzaal. Bakkerszoon Herman de Muinck bijvoorbeeld. Als jongen zag hij hoe de eerste gasboringen een feit waren, terwijl er eigenlijk gezocht werd naar olie.

Hoewel de gaswinning als ’wereldwonder’ in de jaren ’60 zeer positief werd ervaren, constateerde de Groninger al snel steeds meer problematiek: boeren die hun stallen zagen scheuren en huizen die onveilig werden. Tot 2012, toen de grond hevig schudde bij Huizinge, werden de klachten amper serieus genomen. En ook in de jaren daarna ziet hij hoe mensen worden gemangeld.

Bijvoorbeeld toen De Muinck als toeschouwer aanwezig was bij een rechtszaak van een mevrouw wier huis ’total loss’ was. Hij schetst hoe moeilijk die strijd is als individu tegen duurbetaalde advocaten van de NAM. „Eentje zei tijdens de zitting: wie zegt mij niet dat er een achtergebleven granaat uit de Tweede Wereldoorlog is afgegaan?”

Jarenlange strijd tegen onrecht

Ook gepensioneerd paardenhouder Sijbrand Nijhoff nam de onderzoekscommissie mee in zijn jarenlange strijd tegen onrecht. Het was Nijhoff die in 2018 geheime documenten in handen kreeg waaruit bleek dat de overheid een veel groter belang had bij gaswinning dan was voorgedaan.

Nijhoff zegt dat de overheid zich altijd verschool achter de NAM, ook tijdens rechtszaken. Tot zijn advocaten naar het Nationaal Archief reden en documenten vonden waaruit blijkt dat de Staat wel degelijk een dikke vinger in de pap heeft. „Ik kreeg een sommatie van de NAM dat ik die documenten moest vernietigen. Heb ik natuurlijk niet gedaan”, zegt de Groninger.

Inmiddels heeft hij een schikking getroffen. „Ik doe dit voor de Groningers”, zegt hij. De 81-jarige erkent dat de jarenlange juridische strijd hem niet in de koude kleren is gaan zitten, bijvoorbeeld toen hij zijn vrouw lijkbleek in de verwoeste badkamer zag staan na een flinke beving. Of die keer dat de rechter op zitting vroeg: „Wilt u gerechtigheid of gelukkig zijn?”

Moegestreden

Susan Top van het Groninger Gasberaad, die jarenlang aan keukentafels zat om de problematiek te bespreken en met ambtenaren en ’professionals’ oplossingen te vinden, is inmiddels moegestreden.

Ze schetst hoe ze op een ’totaal verschillend spoor’ zat met de overheid. „Ik ging ervan uit dat we bezig waren met de vraag: hoe maken we het weer goed met de Groningers? Maar in de praktijk ging het over een juridische aansprakelijkheidsopgave.”

Top zag naar eigen zeggen mensen verbitterd en wantrouwend raken. „In Groningen is men opgehouden met hopen, het minste is een erkenning voor het feit dat ’zij niet gek waren’”, zo verklaart ze aan het slot van haar verhoor.

Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo
Meer van De Telegraaf Webshop
Veilig betalen
14 dagen bedenktijd
webshop logo
Meer van De Telegraaf Webshop