Nieuws/Buitenland
1983816067
Buitenland

Hoofdstad lijkt te vallen

Taliban trekken Kabul binnen: topoverleg in Qatar

De minister van Defensie van Afghanistan, Bismillah Khan Mohammadi, spreekt zondag tegen het volk, maar zegt iets anders dan andere leden van de regering. Het lijkt chaos alom in Kabul.

De minister van Defensie van Afghanistan, Bismillah Khan Mohammadi, spreekt zondag tegen het volk, maar zegt iets anders dan andere leden van de regering. Het lijkt chaos alom in Kabul.

KABUL - De Taliban onderhandelen met de Afghaanse regering over een vreedzame overgave van hoofdstad Kabul in Qatar, zo blijkt uit de nieuwste berichten. De terreurstrijders zijn op verschillende plekken Kabul binnengetrokken wat onder meer de Amerikaanse en Europese ambassades ertoe noopt hun personeel in veiligheid te brengen. De wereld wacht in spanning op meer nieuws.

De minister van Defensie van Afghanistan, Bismillah Khan Mohammadi, spreekt zondag tegen het volk, maar zegt iets anders dan andere leden van de regering. Het lijkt chaos alom in Kabul.

De minister van Defensie van Afghanistan, Bismillah Khan Mohammadi, spreekt zondag tegen het volk, maar zegt iets anders dan andere leden van de regering. Het lijkt chaos alom in Kabul.

De eerste berichten dat de Taliban Kabul waren binnengegaan kwamen zondagochtend rond 09.30 uur Nederlandse tijd binnen. Kort daarna werd duidelijk dat er niet gevochten werd, zowel het Afghaanse leger als de Taliban waren niet van plan onnodige burgerslachtoffers te maken.

De strijders zouden van de leiding te horen hebben gekregen dat ze de stad niet mochten binnengaan, maar dat was al wel gebeurd.

Sindsdien is de situatie onoverzichtelijk. Binnen de regering van president Ashraf Ghani klinken verschillende geluiden over de stand van zaken. Zo zei de minister van Binnenlandse Zaken dat de macht al was overgedragen, maar een paar uur later zei de minister van Defensie dat er komende dagen in Qatar onderhandeld gaat worden met de Taliban.

De Afghaanse president Mohammad Ashraf Ghani zou binnen enkele uren de handdoek in de ring gooien, zo klonk het, maar eerst wordt in Qatar onderhandeld.

De Afghaanse president Mohammad Ashraf Ghani zou binnen enkele uren de handdoek in de ring gooien, zo klonk het, maar eerst wordt in Qatar onderhandeld.

De Taliban zelf zeiden dat er wordt onderhandeld in het presidentiële paleis. Ondertussen melden bronnen aan de Saoedische nieuwszender Al Arabiya dat president Ashraf Ghani ’binnen enkele uren’ zou gaan aftreden. Enkele uren later blijkt dat een Afghaans onderhandelingsteam onderweg is naar Qatar voor een gesprek met de Taliban. Een lid van het team zegt dat de belangrijkste diplomaten aanwezig zijn. In Doha zal worden gesproken over een vreedzame machtsoverdracht. Volgens bronnen zijn er ook Amerikaanse vertegenwoordigers bij het gesprek aanwezig.

Gebouwen

De Taliban claimen dat ze meerdere belangrijke gebouwen al in handen hebben. Ze zouden onder meer het ministerie van Defensie en andere overheidsgebouwen al hebben ingenomen. Ook zouden er geweerschoten zijn gehoord in de buurt van het presidentiële paleis. Dat lijkt een incident te zijn geweest. Er wordt niet of nauwelijks gevochten.

Op sociale media circuleren video’s over hoe Taliban-troepen de hoofdstad binnen marcheren.

Een Sky News-journalist, meldt dat ’uit verschillende hoeken’ duidelijk is geworden dat de Taliban-strijders Kabul al zijn binnengegaan. „Ze zijn nu 2,8 kilometer van het hotel waar ik zit verwijderd”, aldus de journalist. „Dat is dicht bij het presidentiële paleis.”

De Afghaanse minister van Defensie Bismillah Mohammadi heeft op Twitter gezegd dat de Afghaanse veiligheidstroepen toegewijd zijn aan het verdedigen van de hoofdstad Kabul. Maar de soldaten lijken, in tegenstelling tot wat Mohammadi zegt, hun posten te verlaten en normale kleren aan te trekken. De Amerikaanse journalist Matthieu Aikins, die onder meer voor The New York Times schrijft, is in de Afghaanse hoofdstad en zegt dat hij de soldaten massaal naar huis ziet gaan.

Het is chaotisch op straat, aldus Sky-journalist Ramsay. Die benadrukt dat er „duizenden en duizenden” buitenlanders nog in Kabul zitten, wat een extra complicatie geeft. Niemand had verwacht dat ’de hoofdprijs’ zo snel zou worden ingenomen.

Inwoners van Kabul proberen wanhopig om de stad te ontvluchten. „Maar ze kunnen nergens heen, er is geen plek meer over”, zei politica Farzana Kochai tegen de BBC.

Ambassades

Amerikaanse en Europese functionarissen in Kabul zoeken veilige locaties op nu de Taliban de stad binnenvallen. Een Amerikaanse functionaris zegt tegen persbureau Reuters dat essentieel personeel van de Verenigde Staten werkt vanuit de luchthaven van de Afghaanse hoofdstad.

Een Amerikaanse Chinook-transporthelikopter vliegt zondag 15 augustus boven de stad Kabul.

Een Amerikaanse Chinook-transporthelikopter vliegt zondag 15 augustus boven de stad Kabul.

De Amerikaanse ambassade zou het aantal medewerkers in Kabul voorlopig beperken tot minder dan 50. Een NAVO-medewerker laat Reuters weten dat meerdere EU-medewerkers zijn overgebracht naar een veilige locatie in de hoofdstad.

De ’vlucht uit Kabul’ is nu al historisch en wordt op sociale media vergeleken met de Val van Saigon in 1975. „We hebben niets van de geschiedenis geleerd”, klinkt het bij militair analisten.

Nederland

Nederland stuurt een militair vliegtuig naar Kabul om mensen op te halen. Het gaat onder meer om ambassadepersoneel en tolken en hun gezinnen.

De NAVO meldt dat ambassademedewerkers van EU-lidstaten veiligheid zoeken, maar een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken kon dat om veiligheidsredenen bevestigen noch ontkrachten. „De situatie is nu heel fragiel en onzeker. We doen er nu alles aan om tolken, ambassade personeel en gezinnen in veiligheid te brengen.”

De Amerikaanse helikopter met ambassadepersoneel.

De Amerikaanse helikopter met ambassadepersoneel.

Rusland heeft nog geen plannen om zijn ambassade in Kabul te ontruimen. De Taliban hebben volgens een Russische diplomaat garanties afgegeven dat de diplomatieke post veilig is, berichten Russische media. „Er staat geen evacuatie gepland”, bevestigde diplomaat Zamir Kaboelov.

’Geen zorgen’

Een woordvoerder van de Taliban zegt dat medewerkers van de overheid en het leger zich geen zorgen hoeven te maken over vergeldingsacties. De jihadisten zijn niet uit op wraak zodra ze het land hebben veroverd. Ook roept hij vluchtende Afghanen op om in het land te blijven en niet uit angst te vertrekken.

De Taliban hebben sinds ze naar Kabul zijn getrokken benadrukt dat ze geen slachtoffers willen maken. Een leider van de Taliban die in Doha zit roept het Afghaanse regeringsleger op om te stoppen met schieten, zodat er geen burgers gewond raken.

Ondertussen blijkt uit reportages van onder meer de BBC in steden waar de terreurgroep al aan de macht is, dat men nog steeds de strenge islamitische wetten voorstaat. Steniging tot de dood volgt vanwege overspel, amputatie vanwege diefstal; een hoge rechter blijft het verdedigen. Elders wordt gemeld dat de Taliban lijsten laten opstellen met meisjes en vrouwen tussen 12 en 45 jaar die als ’oorlogsbuit’ gelden.

Vrouwen

„We willen dat er geen enkele onschuldige burger gewond raakt of wordt gedood, maar we hebben geen wapenstilstand afgekondigd”, zegt een lid van de Taliban. Vrouwen zouden zijn opgeroepen naar veilige plekken te gaan.

Talibanstrijders op een wagen van het Afghaanse leger in Jalalabad zondagochtend.

Talibanstrijders op een wagen van het Afghaanse leger in Jalalabad zondagochtend.

De Verenigde Staten zouden de Taliban eerder hebben gevraagd om Kabul nog niet binnen te trekken, zei een hoge Amerikaanse functionaris eerder tegen The New York Times. De VS zouden de moslimextremisten hebben verzocht te wachten tot de evacuatie van Amerikaanse burgers, ambassadepersoneel en voormalige medewerkers is afgerond. Die tijd heeft de terreurgroep Amerika niet gegund.

Eerder dit weekend werd Jalalabad, een andere grote en belangrijke stad, veroverd.