Nieuws/Binnenland
2025998700
Binnenland

Baudet stopt als lijsttrekker FVD

Thierry Baudet (FvD) en Frederik Jansen.

Thierry Baudet (FvD) en Frederik Jansen.

Partijleider Thierry Baudet heeft zijn geesteskind Forum voor Democratie laten imploderen door na felle kritiek uit eigen gelederen zijn lijsttrekkerschap ter beschikking te stellen. Met de verkiezingen in aantocht verkeert de partij in diepe crisis.

Thierry Baudet (FvD) en Frederik Jansen.

Thierry Baudet (FvD) en Frederik Jansen.

Bij Van der Valk Hotel in Tiel komen ze aanlopen, de prominente leden van de grootste ledenpartij van het land. Nog geen anderhalf jaar geleden leek de club jonge honden rond Baudet op weg de VVD van premier Rutte naar de kroon te steken. Nu houdt de partijtop met kandidaat-Kamerleden in het casino-hotel langs de A15 crisisberaad over de toekomst van de partij, die nu opeens zonder boegbeeld zit. Nummer vijf op de lijst, Eva Vlaardingenbroek, kijkt gekweld voordat ze zwijgend de draaideur door gaat. Ze heeft haar promotie-onderzoek opgegeven om de politiek in te gaan. Nu is het de vraag of ze de Kamer in komt.

De spanning had zich vanaf het weekeinde, na de publicatie in Het Parool over uitingen van nazi-sympathieën bij FvD-jongeren, gestaag opgebouwd. Een van de ’verdachten’ blijkt een medewerker van de Tweede Kamerfractie. Ook de voorzitter Freek Jansen was ermee in verband gebracht. Zijn tijdelijke terugtreden tot dat onderzoek heeft uitgewezen wat er aan de hand was, werd niet alom geaccepteerd.

Onder druk

Partijprominenten zetten Baudet onder druk om harder in te grijpen tegen nazi-sympathieën binnen de jongerentak van Forum, de JFVD. De een na de andere volksvertegenwoordiger, van de Statenfracties, van de gemeenteraad in Amsterdam en van het Europees Parlement, uitte openlijk kritiek op de partijleider. Baudet zou de crisis in de jongerenafdeling JFVD op z’n beloop laten. Ze eisten dat de voorzitter van die club, Freek Jansen, zou wijken. Baudet hield echter vast aan Jansen, behalve rechterhand ook zielsverwant en nummer zeven op de kandidatenlijst.

Ander kritiekpunt was dat de ingreep in de partij via de tussenstap gaat: het partijbestuur gelast een onderzoek, uitgevoerd door senator Paul Cliteur, penningmeester en kandidaat-Kamerlid Olaf Ephraim en de weggestuurde VVD’er Wybren van Haga. Zoals Amsterdams raadslid Kevin Kreuger opmerkte: de feiten zijn al maandenlang bekend, dus waarom niet meteen de schuldigen wegsturen? Dat het onderzoek uitgerekend is belegd bij dit drietal, wekte eveneens verbazing binnen de partij. „Ik heb er totaal geen vertrouwen in”, zegt een partijprominent, die anoniem wil blijven met het oog op een mogelijk royement. Hij wijst erop dat Ephraim betrokken was bij het royeren van klokkenluiders. „Dus heel gek om hem dan onderzoek te laten doen in die commissie.”

Beter controleren

Een andere prominente FvD’er vindt het onderzoek van de orde ’slager keurt zijn eigen vlees’. „De mensen die het uitvoeren zijn op zichzelf integer, maar Ephraïm was eerder betrokken bij de slappe afhandeling van het JFVD-schandaal, en moet dus nu zijn eigen optreden beoordelen. Van Haga staat onder Jansen op de lijst en heeft dus juist een belang om hem weg te werken. En Cliteur is een vertrouweling van Baudet. Onafhankelijk onderzoek achteraf prima, maar dit is onzin. Eerst hard en grondig afrekenen met radicaal gespuis. Beschamend dat daar überhaupt discussie over is.”

Volgens prominent lid Rutger van den Noort zijn afgelopen voorjaar meerdere namen van de JFvD aan het partijbestuur doorgegeven vanwege openlijke nazi-sympathieën. „Als je daar geen korte metten mee maakt, blijft dat de partij beschadigen, buiten dat je dat soort lui niet in je partij wilt hebben.” Hij vindt dat Baudet en de rest van het partijbestuur beter moeten controleren wie ze in huis halen. „Er valt nog best wat van te maken, maar dan moet Baudet over zijn schaduw heen stappen en Freek Jansen laten vallen.”

Video-verklaring

Voorafgaand aan het crisisberaad van de partijtop plaatste Baudet een video-verklaring online waarin hij ’de ultieme verantwoordelijkheid’ nam door zijn lijsttrekkerschap ter beschikking te stellen.

„Ik zie dat er nu binnen de partij allerlei mensen zijn die op basis van die berichten in de media, niet het onderzoek willen afwachten dat een lid van de Eerste Kamer, een lid van de Tweede Kamer en een lid van het partijbestuur om te kijken, wat is er nou aan de hand?” verklaarde hij.

„We dreigen nu op een punt te komen als partij om daarop vooruit te gaan lopen en mensen al voor de bus te gooien voordat we weten wat er is gebeurd. Ik kan me niet verenigen met de situatie waarin trial by media de manier wordt waarop wij omgaan met mensen in onze partij.”

Nonsens

Baudet leek veel effect te verwachten van zijn verklaring: „Bij deze is hopelijk definitief al deze nonsens gestopt.”

De verklaring liet echter vragen open. Zo blijft Baudet betrokken bij de partij; hij wordt ’lijstduwer’ bij de komende verkiezingen. Bovendien blijft hij aan als niet-afzetbare voorzitter van het partijbestuur.

Crisisberaad Tiel

Bij het crisisberaad Tiel was Baudet de grote afwezige. „Ik weet niet waarom hij er niet was”, verklaarde Statenlid Johan Dessing na te zijn bijgepraat door het bestuur.

’s Avonds na elven kwam de vice-voorzitter van het partijbestuur Lennart van der Linden, op de stoep van het hotel een verklaring afleggen. Er was ’goed gesproken’. Baudet had ’verantwoordelijkheid’ genomen en dat was te prijzen, zo zei de partijbestuurder. „We zijn blij dat hij beschikbaar blijft. Hij is onze grote inspirator.” Jansen heeft zijn positie als kandidaat-Kamerlid ter beschikking gesteld ’om de partij niet verder te beschadigen’. Om die reden wordt de jongerenafdeling voorlopig ’op afstand’ gezet. Wie de partij gaat leiden, blijft onduidelijk totdat de leden er hun zegje over hebben gedaan.

„Triest dat dit zo moet gebeuren”, zei Dessing, die al afscheid genomen leek te hebben van Baudet als leider. „Baudet heeft natuurlijk de partij opgebouwd, en het is fantastisch wat hij voor de partij heeft betekend. Voor alle betrokkenen is dit een drama. Ik wens hem het allerbeste.” We moeten verder, zei hij nog. „Er is een partij zonder Baudet.”

Met medewerking van Daniël van Dam, Kitty Herweijer en Niels Kalkman