Nieuws/Binnenland
207306
Binnenland

VVD, CDA, D66 en GroenLinks niet samen verder

Formatiepoging geklapt

Tjeenk Willink

Tjeenk Willink

Den Haag - UPDATE 23.57 uur - De hervatte gesprekken tussen VVD, CDA, D66 en GroenLinks zijn opnieuw op niets uitgelopen. Maandagavond braken de vier betrokken partijleiders hun bijeenkomst in het Catshuis af en meldde informateur Herman Tjeenk Willink dat de combinatie ‘niet mogelijk is’.

Tjeenk Willink

Tjeenk Willink

Afgelopen week was het viertal door Tjeenk Willink weer bij elkaar gezet nadat eerdere coalitieonderhandelingen met GroenLinks waren mislukt en D66 ook de optie met de ChristenUnie van tafel had geveegd.

Volgens de informateur zijn verschillende combinaties met de vijf hoofdrolspelers VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie ’onderzocht’, tot uiteindelijk weer werd geprobeerd om via ‘informele’ gesprekken de draad met VVD, CDA, D66 en GroenLinks op te pakken.

Migratie

Maar nadat ook maandag weer de hele dag was overlegd op het Catshuis, de ambtswoning van de premier, bleek dat het niet mocht baten. Het viertal kon op het onderwerp migratie nog altijd geen overeenstemming vinden, hetzelfde dossier waarop de onderhandelingen een kleine maand terug ook stuk waren gelopen. Specifiek ging het over de optie om deals te sluiten over het beteugelen van migrantenstromen, zoals eerder met Turkije overeen werd gekomen.

„Ik betreur dat buitengewoon”, aldus Tjeenk Willink tijdens zijn persconferentie maandagavond. In zijn ogen was het verschil tussen de partijen „relatief gering”, maar bleef de partij van Jesse Klaver dwarsliggen. „GroenLinks kon mijn eindvoorstel niet delen.”

VVD, CDA en D66 zijn verbolgen over de gang van zaken. „Er was politiek onvermogen om de bredere context van deze coalitie te zien”, foeterde D66-leider Alexander Pechtold na de persconferentie. Bij VVD en CDA wordt gemopperd over de zwabberende koers van Klaver tijdens de gesprekken. Maar bij GroenLinks klinkt het dat de drie gesprekspartners uit waren op een ’papieren oplossing’.

’Niet tegen elke prijs regeren’

GroenLinks verloor tijdens de onderhandelingen over een nieuw kabinet het vertrouwen dat oorlogsvluchtelingen ,,de bescherming zouden krijgen waar ze recht op hebben”. Daardoor is het niet gelukt het overleg met VVD, CDA en D66 uit het slop te trekken, schrijft GroenLinks-leider Jesse Klaver aan zijn achterban.

Klaver ,,baalt ontzettend” van het stuklopen van de onderhandelingen, liet hij maandagavond weten. ,,We willen graag regeren, maar niet tegen elke prijs.” Afspraken over de opvang van vluchtelingen in Noord-Afrika, volgens de blauwdruk van de Turkijedeal, moeten voor GroenLinks niet alleen juridisch sluitend zijn. ,,We willen ook waterdichte garanties dat de landen waarmee we de akkoorden sluiten het recht op bescherming en opvang daadwerkelijk zullen geven.” Die garanties zijn er volgens Klaver niet gekomen. De GroenLinks-voorman wijst erop dat er niet alleen in het vluchtelingenbeleid, maar ook op andere terreinen nog grote meningsverschillen waren.

Meerderheidskabinet

Het is nog onduidelijk hoe het nu verder moet met de formatie. Tjeenk Willink zegt daar nu weer even bedenktijd voor nodig te hebben. Zijn voorkeur heeft nog steeds een meerderheidskabinet, maar die optie raakt steeds verder uit beeld.

PVV-leider Wilders, die door vrijwel alle andere partijen wordt uitgesloten, twitterde evenwel maandagavond meteen dat het ’geweldig nieuws’ is dat de gesprekken met GroenLinks op niets uit zijn gelopen en dat het ’nu tijd wordt’ voor onderhandelingen met de PVV. „Alleen met ons krijgt Nederland een streng immigratiebeleid!”

Kans

Ook 50Plus-leider Krol ziet zijn kans schoon, hoewel hij net te weinig zetels heeft om VVD, D66 en CDA aan een meerderheid te helpen. „Zo, dan wordt het nu eindelijk tijd voor een onderzoek naar een evenwichtkabinet steunend op 75 zetels. Geen minderheid, geen meerderheid”, liet hij weten.

PvdA en SP kunnen wel genoeg zetels leveren. Maar na de verkiezingsnederlaag voelt de PvdA weinig voor regeren en de SP heeft de VVD vooralsnog als coalitiepartner uitgesloten, zo bevestigde SP-leider Emile Roemer ook maandagavond. „De VVD zoekt een linkse partij om aan te schuiven bij rechts beleid. Het lukt ze nu al drie maanden niet. Misschien wordt het tijd wat anders te proberen.”

Verslaggever Alexander Bakker twitterde over de stukgelopen formatie.