Nieuws/Binnenland
2079956
Binnenland

Kabinet stelt Rusland aansprakelijk voor neerhalen MH17

DEN HAAG - Nederland en Australië stellen Rusland aansprakelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. De ministerraad heeft daartoe besloten op voorstel van minister Blok van Buitenlandse Zaken. Rusland is hiervan door beide landen op de hoogte gesteld.

Minister Blok (Buitenlandse Zaken): „Het neerhalen van vlucht MH17 heeft onherstelbaar leed teweeggebracht. Het kabinet heeft altijd gezegd: de waarheid rond vlucht MH17 moet boven tafel en er moet gerechtigheid komen voor de slachtoffers en hun nabestaanden. Nederland heeft hiervoor de steun van de internationale gemeenschap. Op basis van de conclusies van het JIT staat nu voor Nederland en Australië vast dat Rusland verantwoordelijk is voor de inzet van de BUK-installatie waarmee vlucht MH17 is neergehaald. Het kabinet handelt hier nu naar door Rusland formeel aansprakelijk te stellen.’’

Volgens de bewindsman was de beschikbaarheid van de BUK-installatie in strijd met internationaal recht en is dat de grond voor de aansprakelijkheidstelling.

’Rusland verantwoordelijk’

Staatsaansprakelijkheid is relevant wanneer staten regels van het internationaal recht niet nakomen. Het is dan mogelijk om een staat voor het schenden van één of meerdere internationale regels aansprakelijk te stellen en genoegdoening te vragen.

Het is deze juridische weg die Nederland en Australië nu samen gaan bewandelen. Beide landen houden Rusland verantwoordelijk voor zijn aandeel in het neerhalen van vlucht MH17. De andere betrokken landen zijn verzocht zich bij Nederland en Australië aan te sluiten.

Tijdens de ingelaste persconferentie zei Blok dat hij zijn Russische collega Lavrov op de hoogte heeft gesteld van het besluit. Nederland en Australië vragen Rusland nu mee te werken aan het onderzoek en verantwoordelijkheid te nemen. „Het initiatief ligt nu daar”, aldus Blok.

Reactie

Volgens hem reageerde Lavrov afhoudend, nadat Rusland ook donderdag opnieuw betrokkenheid had ontkend. „Ik betreur dat zeer”, zei Blok daarover. De Russische minister van Buitenlandse Zaken had echter gezegd de stukken nog niet gelezen te hebben en dus nog geen officiële reactie te hebben.

Wat er gebeurt als Rusland betrokkenheid blijft ontkennen, ook op diplomatiek niveau, daarop wilde Blok niet ingaan. „Daarvoor moeten we eerst een officiële reactie hebben.”

Ook over de hoogte van een eventuele schadevergoeding wilde hij nog niet speculeren. „De precieze strafrechtelijke consequenties zijn aan het OM.” Blok benadrukte dat deze aansprakelijkheidstelling van land tot land, het lopende strafrechtelijk onderzoek niet voor de voeten loopt en dat het elkaar zelfs kan versterken.

Scenario

In kabinetskringen valt te horen dat Nederland en Australië al weken bezig zijn met de voorbereidingen van deze stap. De scenario’s lagen al klaar. Er is voortdurend overleg geweest tussen de landen, zowel vanuit het Openbaar Ministerie als op kabinetsniveau face-to-face: het onderwerp lag zo gevoelig dat men hierover niet over open lijnen contact durfde te hebben.

Het Openbaar Ministerie had de hoofdconclusies al met het kabinet gedeeld voor de persconferentie van donderdag, maar de details over de presentatie nog niet. Wel wisten de premier en Blok hierdoor deze week al voor hun vertrek naar het buitenland, dat ze eerder zouden moeten terugkeren. Die informatie hielden ze echter voor zich om geen slapende honden wakker te maken.

’Duurt nog jaren’

Er wordt verwacht dat het hele proces nog jaren gaat duren. De eerste stap is nu om in overleg te treden met de Russen over wat ze met het Nederlands-Australische besluit gaan doen.