Nieuws/Binnenland
2114734605
Binnenland

Kabinet denkt aan miljardencompensatie voor spaarders

Den Haag - Spaarders kunnen rekenen op een miljardencompensatie voor de te veel betaalde box 3-belasting. Het kabinet denkt aan een tegemoetkoming voor iedereen die zijn geld veilig op de bank had gezet, die in dat geval zo’n 7 miljard euro mogen verdelen.

Dat staat in het plan van aanpak dat staatssecretaris Van Rij (Financiën) heeft gemaakt als reactie op de uitspraak van de Hoge Raad die eind vorig jaar een harde streep door de spaartaks zette. Die belasting werd berekend op basis van fictieve rendementen die, zeker op een spaarrekening met (bijna) geen rente, door veel mensen niet gehaald werden. Dat is in strijd met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, oordeelde de hoogste rechter.

Van Rij kreeg daardoor een flinke kluif op zijn bord: hij moest bepalen wie er compensatie krijgt over de te veel betaalde taks en hoeveel. Bovendien moest hij een nieuwe manier verzinnen om de stilgelegde vermogensbelasting op korte termijn weer te kunnen heffen en bepalen hoe dat op de lange termijn moest.

Twee opties

Voor de compensatie komt Van Rij nu met twee opties. De eerste is vooral gericht op het herstel van alle spaarders die over dat geld taks hebben betaald. Hun belastingaanslagen over de jaren sinds 2017 opnieuw berekend, uitgaande van de echte spaarrente: nagenoeg 0 procent. Zij krijgen dus hun betaalde taks over dat geld grotendeels terug, daarvoor is een bedrag van bijna 7 miljard euro nodig.

In de tweede variant worden alle aangiftes met vermogenstaks opnieuw berekend, ook van degenen die hun geld in beleggingen of vastgoed hebben gestoken. Zij worden per jaar aangeslagen op het gemiddelde rendement van die verschillende soorten vermogen. In die variant is het kabinet ruim 11 miljard euro kwijt.

Het goedkoopste zou overigens zijn om alleen de tienduizenden mensen die via massaal bezwaar meededen met de rechtszaak te compenseren, dat zou 2,4 miljard euro kosten. „Puur formeel rechtelijk zouden wij kunnen zeggen: u was niet op tijd”, zegt Van Rij. Maar hij wijst ook op de nadrukkelijke wens van de Tweede Kamer om alle spaarders tegemoet te komen.

In Den Haag valt daarom te horen dat de eerste optie de voorkeur heeft, al laat Van Rij zich daar niet over uit: „Ik wil daar niet op vooruitlopen.” Hij laat wel weten dat de systemen van de Belastingdienst, waar flink wat vraagtekens rond zijn, de operatie aan kunnen: „Beide varianten zijn uitvoeringstechnisch behapbaar. Het is een enorme reparatie, maar het kan.”

Dat er ook na de compensatie nog ontevreden burgers overblijven, heeft Van Rij al ingecalculeerd. Maar iedere aangifte individueel nacijferen is geen optie: „We kunnen het nooit precies per belastingplichtige berekenen. Er zullen altijd situaties zijn dat mensen opstaan die zeggen: mijn werkelijk rendement was nóg lager.”

Onderhandelingen

Het spaartaks-vraagstuk wordt meegenomen in de onderhandelingen over de Voorjaarsnota, waarin kabinet en coalitie nog een knoop moeten doorhakken over meerdere miljardenproblemen in de begroting. Daar ligt ook de vraag voor hoe deze miljarden betaald worden.

De optie die uiteindelijk gekozen wordt, gaat ook de basis zijn voor tijdelijke wetgeving waarmee de vermogenstaks de komende jaren geïnd kan worden. Vanaf 2025 wil Van Rij belasting gaan heffen over het werkelijk rendement dat mensen op hun vermogen halen: „In plaats van ons alleen concentreren op oplossen van een probleem uit het verleden, moeten we ook een visie hebben over hoe het moet vanaf 2025.”

Daarvoor schetst hij vrijdag ook al een blauwdruk. Het kabinet pleit voor een vermogensaanwasbelasting. Daarin heft de fiscus belasting over de inkomsten uit vermogen, zoals rente, dividend en huur. En de waardeontwikkeling van vermogen, zoals koersstijgingen van aandelen in een bepaald jaar, wordt ook belast. Als het vermogen dan minder waard wordt, kan die daling als aftrekpost worden gebruikt.

Luister ook naar de podcast Kwestie van Centen over het spaartaks-schandaal: