Nieuws/Wat U Zegt

Uitslag Stelling: ’Belediging van de kiezer’

„Volksverlakkerij, de verkiezingsuitslag negeren is de doodsteek voor de democratie.” Sommige reacties liegen er niet om en dat vertaalt zich in de cijfers. Met de stelling ’Stembuswinnaar hoort altijd in het college’, is 89% van de deelnemers het eens.

In Rotterdam is de lokale favoriet Leefbaar Rotterdam buiten het nieuwe stadsbestuur gehouden. En in nog zeker tien gemeenten slaat niet de grootste politieke partij de maat, maar maakt een kongsi van (vaak linkse) partijen de dienst uit. Tegen de wil van veel kiezers in. „Onbegrijpelijk”, meent een stellingdeelnemer. „Maar dit is de consequentie van ons politieke stelsel. De helft plus 1 mag besturen, ook al zet je daar de helft min 1 mee buitenspel. De grootste partij zou bij voorkeur de kans moeten krijgen een college te vormen. Het kan zijn dat dit niet tot een college leidt, maar het moet niet bij voorbaat al worden uitgesloten zoals nu veelal is gebeurd.”

Juist daar wringt de schoen. Maar liefst 96% van de respondenten vindt dat het nieuwe (gemeente-)bestuur altijd zoveel mogelijk de stembusuitslag moet weerspiegelen. Zo niet dan is dat volgens de reacties „een belediging van de kiezer die de motivatie ontneemt om de volgende keer aan verkiezingen mee te doen...”

Vooral D66-voorman Alexander Pechtold is de kwaaie pier. Hij heeft ervoor gezorgd dat politieke partijen – ook al werden ze in maart de grootste – buiten de collegeonderhandelingen zijn gehouden. Pechtold vaardigde de stalorder uit dat een college vormen met PVV uit den boze was. In Amsterdam en Rotterdam werden het Forum voor Democratie van Thierry Baudet en Leefbaar van Joost Eerdmans – uiteindelijk met resultaat – uitgesloten.

„Dat het niet eens geprobeerd wordt, is een gotspe”, oordeelt iemand. „Bij collegeonderhandelingen moet men altijd met de grootste partij beginnen. Mocht dat niet mogelijk blijken, dan pas uitsluiten.”

„Links weet niet hoe ze moet draaien om aan het roer te komen. Héél gevaarlijk deze praktijken”, stelt een deelnemer. Een ander: „Schandalig! Deze gemeentebesturen vertegenwoordigen niet de mening van de kiezers. D66 en GroenLinks spelen vieze spelletjes. Nederland verlinkst helemaal niet, maar ze proberen op deze manier hun zin door te drijven, tegen de wil van de bevolking in.”

,,Stemmen heeft geen zin als de winnaar wordt uitgesloten,” klinkt het meermaals. Maar moet de winnaar en/of grootste partij dan ook maar automatisch de meeste macht krijgen? Opvallend in de enquête-uitslag: 80% vindt van wel.

Een stellingdeelnemer benadrukt echter: „Een college met een meerderheid reflecteert per definitie de wil van de kiezer. Onverlet of de grootste meedoet.” Nog iemand: „Als een partij heel populair is maar verder de enige is met bepaalde ideeën dan wil dat nog niet zeggen dat de meerderheid die ideeën heeft. En als die partij niet of slecht kan samenwerken, snap ik wel dat er een andere coalitie uitkomt.”

„Dat bepaalde partijen veel stemmen gekregen hebben wil niet zeggen dat ze ook geschikt zijn om te besturen”, zo reageert een ander. „Populisten winnen makkelijk stemmen omdat ze roepen wat simpele zielen willen horen, maar het gaat erom dat je een verstandig beleid kunt voeren. Zie PVV, LPF en 50Plus: gekozen door het ’volk’ is zeker geen kwaliteitskeurmerk...”