Nieuws/Binnenland
2137237371
Binnenland

Planning verspreiding Modernavaccin aangepast

ROTTERDAM - Nadat afgelopen week de eerste prik werd gezet met het Pfizer/BioNTech-vaccin komt maandag het volgende ’redmiddel’ ons land binnen: de eerste doses van de Amerikaanse farmaceut Moderna. Huisartsen en instellingsartsen in verpleeghuizen staan te trappelen om te beginnen, maar moeten wachten op het ministerie van Volksgezondheid. Hoe zit het ook alweer met dit vaccin?

Allereerst ontvangen we deze week 13.000 Moderna-doses, goed voor 6500 vaccinaties. Ons land heeft daarvan in totaal ruim zes miljoen doses besteld, waarvan er naar verwachting 400.000 in het eerste kwartaal binnen komen. Het vaccin werd afgelopen week door de Europese geneesmiddelenautoriteit EMA goedgekeurd en biedt bij ruim 94 procent van de volwassenen bescherming tegen ziekte na een coronabesmetting.

Een verschil met het Pfizer-vaccin is dat er bij Moderna een tijd van vier weken tussen de twee prikken moet zitten, in plaats van drie. De vaccins bieden een hoge bescherming voor minimaal drie maanden, maar het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen verwacht dat het langer is.

Vaccinatiestrategie

Binnen de huidige vaccinatiestrategie gaat het Moderna-vaccin eerst naar bewoners van verpleeghuizen en mensen met een verstandelijke beperking in een instelling. Pas vanaf februari zouden zij de eerste Moderna-prik krijgen, maar die datum kan veranderen. Het kabinet wacht namelijk op het Gezondheidraadsadvies over voor welke groepen het Moderna-vaccin het meest geschikt is. Dat komt maandag, waarna coronaminister De Jonge dinsdag een update van de vaccinatiestrategie geeft.

Binnen de huidige versie komen de thuiswonenden boven de 75 jaar en niet-mobiele thuiswonenden van 60 tot 75 jaar vanaf maart aan de beurt. Mogelijk ontvangen ook intramurale GGZ-cliënten en zorgmedewerkers dit vaccin. In september zouden al deze groepen met het Moderna-vaccin ingeënt moeten zijn.

Het vaccin wordt maandag eerst opgeslagen bij logistiek bedrijf Movianto in Oss, net als het Pfizer-vaccin. Van daaruit worden ze via verdeellocaties onder priklocaties verspreid, meldt het RIVM. Jaarlijks verzorgt Movianto ook de bevoorrading voor de landelijke griepvaccinatie.

Priklocaties

Die priklocaties zijn volgens de planning allereerst de verpleeghuizen en instellingen. Bij hen en de huisartsen zou eigenlijk de allereerste prik in Nederland gezet worden. Maar dat ging niet door omdat het Pfizer-vaccin logistiek ingewikkeld bleek, vanwege de beperkte houdbaarheid in de koelkast en de grote partijen van duizend doses die tegelijkertijd werden geleverd. Daardoor verplaatste het kabinet de vaccinatiestart naar de GGD-centra en de ziekenhuizen. Een groot voordeel bij Moderna is echter dat het vaccin slechts bij min twintig bewaard hoeft te blijven, in tegenstelling tot de min zeventig van Pfizer. En waar het Pfizer-vaccin na ontdooiing in de koelkast hooguit vijf dagen houdbaar blijft, kan het Moderna-vaccin nog een maand mee.

Instellingsartsen staan dan ook te popelen, meldt ouderenzorgorganisatie ActiZ. Zij zijn verantwoordelijk voor de vaccinatie van 155.000 bewoners in verpleeghuizen en mensen met een verstandelijke beperking in een instelling. ,,Er zijn al prikteams geformeerd, terwijl achter de schermen alles is klaargemaakt om de vaccinaties te kunnen registreren in cliëntendossiers zodat mensen ook op tijd een herhaalvaccinatie krijgen en herleidbaar is wie met welke levering is gevaccineerd”, zegt een woordvoerder. ,,We hebben ook voldoende opslagmogelijkheden in koelkasten.”

Wel kan het Moderna-vaccin pas worden toegediend in verpleeghuizen zodra bewoners of een vertegenwoordiger (als iemand niet wilsbekwaam is, zoals bij dementie) een toestemmingsformulier hebben ondertekend. ,,Daarvoor moeten we informatie over het vaccin zelf geven en dienen we te wachten op het Gezondheidsraadsadvies en het ministerie”, zegt de ActiZ-woordvoerder. De organisatie denkt nog na over de termijn waarbinnen zo’n reactie op de brief gevraagd wordt. ,,Aan de ene kant wil je geen druk zetten, maar anderzijds wil je snel starten in clusters.”

Huisartsen snel van start

Huisartsen spelen ook een belangrijke rol bij die toediening en denken ook snel van start te kunnen gaan, meldt de Landelijke Huisartsen Vereniging. ,,Zodra de vaccins er zijn en we definitief weten wie prioriteit krijgt, kunnen we beginnen”, meldt een woordvoerder. ,,Omdat het zeker in het begin nog niet om grote aantallen vaccins zal gaan, verwachten we dat huisartsen het wel met het eigen personeel kunnen.”

Binnen de huidige vaccinatiestrategie moeten de huisartsen het vaccin toedienen aan 77.000 verpleeghuisbewoners en de 1,3 miljoen oudere thuiswonenden. Maar eerst mogen ze het aan zichzelf toedienen, omdat er veel personeelsuitval is. In 2019 waren er naar schatting 12.766 huisartsen werkzaam. ,,Ze gaan vervolgens naar instellingen toe die geen instellingsarts hebben”, zegt de woordvoerder. ,,De afspraak daarvoor loopt via die instellingen zelf.”

Vermoedelijk ontvangen vanaf maart de thuiswonenden die ouder dan 75 jaar zijn en de niet-mobiele thuiswonenden daarna het Moderna-vaccin van de huisarts. ,,We zullen dan steeds kijken of iemand in staat is naar de praktijk te komen”, zegt de woordvoerder. ,,Daarbij kijken we naar medische gronden. Als iemand geen auto heeft, is dat niet voldoende. Maar in andere gevallen gaan we naar de mensen thuis toe. We gaan dan waarschijnlijk telefonisch een afspraak maken of een brief sturen. Als mensen naar de praktijk komen, werken we vermoedelijk net als bij de griepvaccinatie met tijdblokken.”

Volgens de woordvoerder is er voldoende ruimte voor het vaccin in de koelkasten in de praktijken. ,,We hebben de capaciteit daarvan vorig jaar opgeschaald omdat we toen zowel de griep- als de pneumokokkenvaccinatie hebben gedaan.”

Goed nieuws, omdat sinds de start van het vaccinatieprogramma woensdag in de GGD van Veghel ook al meer dan 32.000 Nederlandse medewerkers van verpleeghuizen en kleinschalige woonvormen en ziekenhuizen binnen de acute zorg met het Pfizer-vaccin zijn ingeënt. De GGD’en en ziekenhuizen liggen op schema, zeggen ze.

Als alles meezit, is iedereen die dat wil in Nederland in september gevaccineerd, al gaf minister De Jonge afgelopen week nadrukkelijk aan dat het ook kan tegenvallen en mogelijk pas volgend jaar afgerond is.