Nieuws/Binnenland
2137789805
Binnenland

Rapport: ’Opvangcrisis door kabinet veroorzaakt’

Tenten bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. De opvangorganisaties moeten steevast op- en afschalen doordat de crisis niet goed wordt aangepakt, aldus het rapport.

Tenten bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. De opvangorganisaties moeten steevast op- en afschalen doordat de crisis niet goed wordt aangepakt, aldus het rapport.

Den Haag - De crisis met de asielopvang is door het kabinet zelf veroorzaakt. Er is een ’chronisch gebrek’ aan vooruitzien en ’krampachtig vasthouden’ aan een bepaalde financiering. De taakverdeling tussen Rijk, gemeenten en uitvoerders werkt niet. Daardoor zakt de kwaliteit van de opvang ’door een humanitaire ondergrens’ en brokkelt het maatschappelijk draagvlak af.

Tenten bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. De opvangorganisaties moeten steevast op- en afschalen doordat de crisis niet goed wordt aangepakt, aldus het rapport.

Tenten bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. De opvangorganisaties moeten steevast op- en afschalen doordat de crisis niet goed wordt aangepakt, aldus het rapport.

Die conclusies trekken de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ) en de Raad voor het Openbaar Bestuur in een advies aan het kabinet.

„Telkens opnieuw wordt de eerstvolgende plotselinge toename van het aantal asielzoekers afgewacht”, schetsen de adviesraden in hun rapport. Vervolgens komen er paniekmaatregelen om de crisis te bezweren. „Dat is juist het probleem”, zegt directeur Wolf Mannens van de ACVZ. „Het is al zeven jaar crisis in de asielopvang. Maar je kunt niet eeuwig in de crisismodus blijven hangen. Het kabinet moet asielmigratie niet als crisis behandelen, maar als maatschappelijk probleem.”

Video: Coördinator hulpverlening Rode Kruis Susan van Geijn vertelt over tenten die bij AZC Ter Apel worden neergezet voor mensen die zich daar aanmelden.

Verdeling

Met een eerlijke verdeling van asielzoekers over gemeenten, stabiele financiering en het aanhouden van een buffer aan opvangplekken kan het kabinet de crisis in de asielopvang bezweren. Dat vinden de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ) en de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB).

„Het is een crisis die gecreëerd en in stand gehouden wordt door een chronisch gebrek aan voorbereiding en een krampachtig vasthouden aan een financieringssystematiek en een bestuurlijke inrichting die niet werken.” De woorden van adviesraden liegen er niet om. Door paniekbeleid krijgen kansrijke asielzoekers in Nederland een valse start, is er wrevel tussen Rijk en gemeenten en is er steeds minder steun voor opvang van vluchtelingen.

Welwillendheid

Uitvoeringsorganisaties als het COA, verantwoordelijk voor de opvang, en immigratiedienst IND, worden gefinancierd op basis van het verwachte aantal asielzoekers en het aantal opvangplekken dat in gebruik is. Gevolg is dat de organisaties telkens moeten op- en afschalen en steevast onderbezet zijn als de nood aan de man is. Bovendien is de opvang afhankelijk van de welwillendheid van gemeenten. „Daardoor duurt het vaak veel te lang om opvanglocaties te vinden die voor langere tijd beschikbaar zijn.”

Eerste wat er volgens de ACVZ en de ROB moet gebeuren: stabiele financiering voor IND en COA op basis van het aantal beschikbare bedden, plus een buffer aan opvangplekken. Ook zouden gemeenten enige capaciteit aan noodopvang achter de hand moeten houden. Dat is volgens de adviesraden goedkoper dan telkens op- en afschalen. In periodes met lagere instroom zou de buffer kunnen worden ingezet voor andere doelgroepen die snel onderdak nodig hebben, zoals zogeheten spoedzoekers. De adviesraden pleiten er verder voor om asielzoekers evenredig te verdelen over gemeentes, naar rato van het aantal inwoners.

Daarbij moeten asielzoekerscentra ook kleiner worden. Immers: „Zeven op de tien burgers zijn tegen de komst van een groot asielzoekerscentrum. In het geval van een kleinschalig centrum zijn er echter slechts drie op de tien tegen.” Bij de opvang zou bovendien een scherp onderscheid moeten komen tussen asielzoekers die grote kans hebben te mogen blijven en kansarme asielzoekers uit bijvoorbeeld veilige landen. Die laatste groep moet niet meer onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten vallen, vinden de adviesraden.

Canadees model

De Adviescommissie Vreemdelingenzaken komt na de zomer met een advies voor het kabinet om streefgetallen vast te stellen voor immigratie. Volgens directeur Wolf Mannens van de ACVZ is het ’op onderdelen zeker mogelijk’ om naar Australisch of Canadees model vooraf cijfers vast te stellen wat de maatschappij nodig heeft en kan dragen.

Asielzoekers overstromen Nederland en de politiek blijft maar wegkijken. ,,Onbegrijpelijk,” zegt Wierd Duk in de podcast Het Land van Wierd Duk: