Nieuws/Buitenland
2139824629
Buitenland

Britten beraden zich op stappen

Iran speelt met vuur

TEL AVIV - Iran speelt met vuur door een Britse olietanker in beslag te nemen. De stap betekent een flinke escalatie in een gebied dat al onder hoogspanning staat. De angst voor een militaire confrontatie neemt met de dag toe.

Groot-Brittannië dreigt met ’serieuze gevolgen’ als de Stena Impero niet wordt vrijgegeven. De Britse regering, die afgelopen nacht in crisisberaad bijeenkwam, heeft Britse schepen het advies gegeven het gebied in ieder geval voorlopig te mijden. Zij beraadt zich de komende dagen over verdere stappen.

Iran maakt met de gewaagde stap zijn dreiging waar om met een reactie te komen voor de Britse inbeslagname van een Iraanse olietanker twee weken geleden. De actie gisteren in de Straat van Hormuz kwam enkele uren nadat de autoriteiten in Gibraltar bekendmaakten dat het Iraanse schip nog eens dertig dagen zal worden vastgehouden.

"We kijken naar een diplomatieke manier om de situatie op te lossen"

Ook de Amerikanen volgen de situatie op de voet. Zij benadrukken het belang van veilige scheepvaart in de Straat van Hormuz. De Verenigde Staten zijn momenteel een internationale coalitie aan het opzetten om de schepen in de strategische zee-engte te beschermen. Nederland overweegt een fregat te sturen.

Vooralsnog kijken de Britten niet naar militaire opties, aldus minister van Buitenlandse Zaken Jeremy Hunt. „We kijken naar een diplomatieke manier om de situatie op te lossen.” Daarbij helpt het dat geen van de 23 bemanningsleden de Britse nationaliteit heeft. Het gaat om Indiërs, Russen, Letten en Filippijnen.

Iran laat met de inbeslagname zijn tanden zien op het moment dat het juist de Britten te vriend moet houden. Groot-Brittannië probeert samen met Frankrijk en Duitsland de nucleaire deal met Iran te redden, onder meer door een speciaal betalingssysteem op te zetten zodat de Amerikaanse sancties tegen Iran omzeild kunnen worden. Maar Teheran klaagt dat het allemaal te lang duurt. Bovendien vreest het dat het resultaat uiteindelijk nauwelijks zal helpen: Europese bedrijven zullen Iran blijven mijden uit angst buitengesloten te worden van de Amerikaanse markt. Daarom deinst het land er niet voor terug nu hard stelling te nemen.

Ayatollah Khamenei stelde gisteravond na de inbeslagname dat de ’trotse defensiecapaciteiten een resultaat zijn van het verbreken van de banden met buitenlanders’. Hij waarschuwde al twee weken dat zijn land met een reactie zou komen op de inbeslagname van een Iraanse olietanker voor de kust van Gibraltar. Die zou een EU-embargo schenden door olie naar Syrië te transporteren. Teheran spreekt echter van een ’piraterij’ in opdracht van de Verenigde Staten.

"Teheran claimt dat het schip een reeks maritieme wetten schond en daardoor naar de haven van Bandar Abbas wordt geloodst"

Iran probeerde vorige week al een Brits schip in de straat van Hormuz tegen te houden, maar dat mislukte na tussenkomst van een Britse marineschip. Gisteren lukte het dus wel. Bootjes van de Revolutionaire Garde omsingelden de Stena Impero. Met de inzet van ook een helikopter werd het schip, dat op weg was naar Saoedi-Arabië, richting Iran gedirigeerd. Daar zal het worden geïnspecteerd.

Teheran claimt dat het schip een reeks maritieme wetten schond en daarom naar de haven van Bandar Abbas is geloodst. Zo zou het een ongeoorloofde route in de Straat van Hormuz hebben genomen en zijn signalen hebben uitgezet. De Zweedse eigenaar van het schip, dat onder Britse vlag vaart, ontkent de regels te hebben overtreden.

Iraans troepen stopten nog een ander schip, dat onder Liberiaanse vlag vaart, maar dat werd alweer snel vrijgegeven. Een week geleden nam Iran al een schip uit de Verenigde Arabische Emiraten in beslag, omdat dat brandstof zou smokkelen.

Door zijn acties komt Iran meer en meer alleen te staan. Het land viel de afgelopen twee maanden al zo’n tien schepen aan. Daarmee verliest het niet alleen de steun van Europa, maar ook van belangrijke Aziatische partners als China en India. Deze energieslurpende landen zijn gebaat bij een vrije scheepvaart en volgen de Iraanse stappen met argusogen. Ongeveer een vijfde van alle oliehandel voert door de Straat van Hormuz. De verzekeringskosten van schepen die daar actief zijn, zijn al explosief gestegen.