Nieuws/Binnenland
214244165
Binnenland

Remkes: ’Impasse met boeren moet linksom of rechtsom worden doorbroken’

UTRECHT - „Linksom of rechtsom moet de huidige impasse worden doorbroken.” Dat zegt Johan Remkes over de enorme tegenstelling tussen boeren en het Nederlandse kabinet veroorzaakt door de stikstofcrisis.

Remkes deed na afloop verslag van het eerste overleg tussen het kabinet en boerenorganisaties, die werden vertegenwoordigd door Sjaak van der Tak van LTO-Nederland. Het gesprek vond plaats in Utrecht. Om de impasse te doorbreken moet volgens de VVD-coryfee wel „een flinke vertrouwenscrisis” worden overwonnen.

Wat betreft voorzitter Sjaak van der Tak van LTO Nederland, ’s lands boerenorganisatie, is die patstelling ook nog niet voorbij. Hij sprak hij van een ’stevig en zwaar gesprek’. „Op dit moment is het voor ons te weinig. Voor ons als LTO is de zaak voor vandaag klaar. De bal ligt bij het kabinet.” Volgens Van der Tak moet de regering eerst laten zien dat het hun ernst is het conflict op te lossen. Pas daarna willen LTO en andere boerenorganisaties zoals Agractie, NMV en Farmers Defence Force verder praten.

Artikel gaat verder onder de video.

Toenadering

Remkes ziet geen andere keuze dan te zorgen voor een toenadering. „Linksom of rechtsom moet de huidige impasse worden doorbroken.” Maar om die patstelling te doorbreken, moet volgens hem wel „een flinke vertrouwenscrisis” worden overwonnen. Die crisis is een gevolg van een jarenlange stapeling van onbegrip, irritatie en zwalkend Haags beleid.

Remkes: „Het gaat ook om de stapeling van regels van de afgelopen jaren. Om een gevoel bij boeren dat wordt miskend dat er de afgelopen jaren al flinke reducties (van stikstofuitstoot) zijn geboekt. En het gaat om zwalkend overheidsbeleid.” Zo werden in 2015 de melkquota afgeschaft (wat een stimulans betekende voor productie) en twee jaar later de fosfaatrechten ingevoerd (wat de productie weer insnoerde). Het heeft volgens Remkes zelfs de verhouding tussen stad en platteland beïnvloed.

Toch is er vrijdag ook inhoudelijk gesproken over het stikstofbeleid. Zo is de noodzaak om eindelijk, na drie jaar onzekerheid, de situatie van PAS-melders op te lossen. Dit betreft circa drieduizend bedrijven die legaal zonder vergunning mochten werken voordat de Raad van State in 2019 het oude stikstofbeleid vernietigde. Sindsdien bevinden ze zich al drie jaar in juridisch niemandsland en staan hun bedrijven feitelijk op slot.

’Ontzettend belangrijk voor boer’

Ook vertelde Remkes dat er wordt nagedacht om niet langer te focussen op de stikstofneerslag in natuurgebieden (waar een boer geen directe invloed op heeft) maar op de emissies van ammoniak vanuit het agrarisch bedrijf (waar je als ondernemer wel zelf iets aan kunt doen). Van der Tak lijkt daarmee een belangrijke discussie te hebben losgetrokken aan tafel. „Voor een boer is dit ontzettend belangrijk”, stelde de LTO-voorman.

Verder staat de deadline van 2030 om de stikstofdoelen te halen ter discussie. Bovendien is er aandacht gevraagd voor biologische bedrijfsvoering, die gunstig kan zijn voor een lagere stikstofuitstoot maar soms door regelgeving wordt tegengehouden of bekneld.

Hoewel premier Rutte en minister Van der Wal een knieval deden en daarmee, indirect, hun aandeel erkenden in het oplaaien van de felle boerenprotesten van de afgelopen maanden, denkt minister Staghouwer (Landbouw) anders over zijn eigen rol.

Ook Staghouwer kreeg een lading kritiek nadat hij, bij de presentatie van het stikstofkaartje, in zijn eigen perspectiefbrief geen enkel perspectief voor boeren wist te formuleren. Sorry daarvoor zeggen deed hij vrijdag niet. Hij werkt wel aan een betere versie. „Achteraf weet je precies hoe het zou moeten.”