Nieuws/Binnenland

Commissie oppert gekozen formateur

ANP

Den Haag - Den Haag kan een bindend referendum invoeren om onze democratie te versterken. Ook zou er een direct-gekozen formateur kunnen komen om de invloed van kiezers op de kabinetsformatie te vergroten. De commissie die voor het kabinet onze democratie onder de loep neemt, noemt dat als mogelijke verbeteringen voor ons politieke stelsel.

ANP

Deze staatscommissie parlementair stelsel, onder leiding van Johan Remkes, geeft vandaag een tussenstand van haar onderzoek naar onze democratie, rechtsstaat en parlementair stelsel.

De commissie oppert verschillende mogelijke oplossingen om ons politieke stelsel te versterken. Een van de meest in het oog springende, zeker nu het raadgevende referendum wordt afgeschaft door dit kabinet, is de invoering van een bindend referendum. De commissie denkt daarbij aan een ’uitkomstdrempel’ waarmee bepaald wordt bij welke uitkomst de doorslag echt bindend is.

Remkes spreekt zijn voorkeur dus uit voor een bindend referendum. Een niet-bindend referendum zoals nu nog bestaat, vindt hij de onduidelijkheid bij kiezers alleen maar vergroten. Volgens Remkes kan een bindend referendum onze vertegenwoordigende democratie juist versterken ’bij terughoudend gebruik’. Ook zou het kiesstelsel meer op het stemmen op kandidaten in plaats van stemmen op partijen, kunnen worden ingericht, stelt de commissie van Remkes.

Daarnaast denkt de commissie aan een gekozen formateur. De invoering daarvan zou een grote wijziging in ons politieke stelsel betekenen. Kabinetsformaties vindt de commissie nu niet transparant, een ’black box’ zelfs. Een direct gekozen formateur kan kiezers meer invloed geven op de kabinetsformatie, denkt de commissie van Remkes. Bijvoorbeeld door aan te geven welke coalitie van politieke partijen de voorkeur heeft om een kabinet te vormen. De formateur is nu nog eigenlijk altijd de beoogde minister-president, maar dat automatisme heeft Remkes niet voor ogen bij de gekozen formateur.

Andere mogelijke oplossingen die Remkes oppert, zijn een Constitutioneel Hof dat nieuwe wetten toetst aan onze grondwet. Ook aan een nationale dag van de democratische rechtsstaat en aan verplichte les over staatsinrichting op school wordt gedacht.

De commissie denkt ook aan een regeling bij conflicten tussen de Eerste en Tweede Kamer. Als de Eerste Kamer het niet eens is met een wet, zou die het wetsvoorstel bijvoorbeeld kunnen terugsturen naar de Tweede Kamer in plaats van helemaal wegstemmen. Dat de Eerste Kamer nu bijna alleen maar wetten de prullenbak in kan gooien vindt Remkes ’zwaar en bot’.

Remkes suggereert nog meer nieuwe regels voor het parlement: „Een maximum aan giften voor politiek partijen uit binnen- en buitenland kan ongewenste afhankelijkheid voorkomen.”

De staatscommissie parlementair stelsel geeft nu dus een tussenstand van haar onderzoek, maar eind van dit jaar verschijnt de hele analyse van onze democratie. De politiek zal daarna aan de slag moeten met de aanbevelingen daarin.

Bekijk meer van