Nieuws/Binnenland

Begrip, maar geen bijval voor Segers’ Turkije-pleidooi

Gert-Jan Segers (ChristenUnie) in de Tweede Kamer.

Gert-Jan Segers (ChristenUnie) in de Tweede Kamer.

ANP

Den Haag - In politiek Den Haag is niet bepaald bijval voor CU-leider Gert-Jan Segers, die NAVO-bondgenoot Turkije weigert te helpen als het wordt aangevallen. Wel is er begrip voor het ongemak dat Segers aankaart met de dictatuur die het land onder Erdogan aan het worden is.

Gert-Jan Segers (ChristenUnie) in de Tweede Kamer.

Gert-Jan Segers (ChristenUnie) in de Tweede Kamer.

ANP

„Dit is gevaarlijk”, zegt VVD-senator en generaal-majoor b.d. Frank van Kappen over de bom die Segers legt onder artikel 5 van de NAVO - een aanval op één is een aanval op allen. „Artikel 5 is het fundament van het bondgenootschap.” Bovendien maakt Segers een fout. De patriot-raketten die Nederland in Adana stationeerden, waren niet ingezet volgens artikel 5, uit anticipatie op een mogelijke aanval vanuit Syrië. „Als de Koerden Turkije aanvallen, is dat geen aanval van een land, dus geen artikel 5. Zijn dreigement is gratuit.”

PVV-leider Wilders, die Turkije uit de NAVO wil hebben, moet nog maar zien of de woorden van Segers iets voorstellen. „Mooie woorden, maar zonder daden waardeloos. Het zou mooi zijn als kabinet deze week na burkaverbod ook het GroepWilders-standpunt uit 2004 zou omarmen over Turkije nooit lid van EU en uit de NAVO - want de facto betekent wat Segers zegt over niet verdedigen dat ze uit de NAVO moeten. Maar dan wel boter bij de vis!” Segers pleit er niet voor Turkije uit de NAVO te zetten.

’Geen b-lidmaatschap’

Daar zal het niet snel van komen. Coalitiepartner VVD in de Kamer keurt de woorden van Segers af. „Ik snap en deel het sentiment achter de opmerking van Segers”, zegt VVD-Kamerlid Ten Broeke. „Maar het introduceren van ontbindende voorwaarden op artikel 5 kan leiden tot de ontbinding van de NAVO zelf, omdat dit nu eenmaal de kern is van de samenwerking binnen de NAVO.” Dat bondgenootschap ‘kent geen b-lidmaatschap’, zegt Ten Broeke. „Dit is precies de reden dat de VVD vindt dat binnen de NAVO Turkije veel scherper en harder moet worden aangesproken op hun militaire avonturen in Syrië en Noord-Irak en op hun voortdurende geflirt met Rusland en China als het op wapensystemen en defensie-samenwerking aankomt.”

Waardengemeenschap

Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma van D66 deelt de kritiek op Turkije. „De NAVO is behalve een militair bondgenootschap ook een waardengemeenschap. Turkije moet dat laatste eindelijk weer serieus nemen. Het uithollen van de rechtsstaat, de inval in Syrië en het aanschaffen van Russische wapensystemen door Turkije is zeer, zeer zorgelijk.” Nederland en andere NAVO-landen moeten Turkije daarop aanspreken en veroordelen. „Maar het buiten werking stellen van artikel 5 voor één lidstaat kan echter leiden tot de ontbinding van de NAVO zelf. Dan schieten we onszelf in de voet.”

Ook CDA-Kamerlid Van Helvert heeft begrip voor Segers’ standpunt. “Wij maken ons ook grote zorgen over Turkije en voelen ook het ongemak. Het CDA is ook heel kritisch ten aanzien van bijvoorbeeld de situatie Afrin (Noord-Syrië, waar de Turken de Koerden hebben verdreven, red.) Maar als het om de NAVO gaat, dan is artikel 5 voorwaardelijk maken geen mogelijkheid.”

’Voor de Bühne’

Zo kijkt PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen er ook naar. Turkije moet kritisch worden bejegend, maar daar draagt dit ’ondoordachte voorstel’ niet aan bij, vindt zij. „Het NAVO-bondgenootschap is allen voor één en één voor allen. Het voorstel van Segers is schadelijk, want het ondermijnt ons belangrijkste bondgenootschap. Segers’ uitspraken zijn voor de Bühne en helpen de activisten, politici en journalisten die gevangen zitten in Turkije op geen enkele manier.”

’We kunnen niet zonder’

Oud-minister Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken vindt het pleidooi van Segers nauwelijks serieus te nemen. „Turkije een b-lid? Voor mij zijn ze a-lid, en dat blijven ze. De NAVO kan op de zuidflank niet zonder Turkije.”

Bekijk meer van