Nieuws/Buitenland

NAVO-top Brussel

Rutte in bres voor Merkel, extra uitgaven voor Defensie

Jens Stoltenberg (l) en Donald Trump (r) aan tafel voor de NAVO-top.

Jens Stoltenberg (l) en Donald Trump (r) aan tafel voor de NAVO-top.

AFP

BRUSSEL - UPDATE 15.20 uur - Nederland heeft de uitgaven aan defensie enorm verhoogd maar nog onvoldoende, zei premier Rutte bij aanvang van de NAVO-top in Brussel. „We moeten meer doen, dat heb ik vorige week ook gezegd in het Witte Huis. Dus we moeten in 2020 opnieuw kijken naar de uitgaven.”

Jens Stoltenberg (l) en Donald Trump (r) aan tafel voor de NAVO-top.

Jens Stoltenberg (l) en Donald Trump (r) aan tafel voor de NAVO-top.

AFP

De leiders van de 29 NAVO-landen zijn samen in Brussel voor een tweedaagse top. Ze zijn om 13.15 uur begroet door NAVO-topman Jens Stoltenberg, waarna een groepsfoto is gemaakt, gevolgd door de openingsceremonie. De eerste en belangrijkste werksessie begon om 14.30 uur. De leiders zullen stemmen woensdag in met versnelling van het militaire reactievermogen, verhoging van de paraatheid van de troepen en het bevorderen van een ’militaire snelweg’ door Europa. Twee nieuwe commandocentra in de VS en Duitsland krijgen groen licht.

Onze verslaggever Ruud Mikkers is in Brussel en houdt iedereen via Twitter op de hoogte. Zijn tweets kun je onder aan dit artikel (terug)lezen.

De NAVO-landen hebben afgesproken in 2024 2 procent van het nationaal inkomen aan defensie te besteden. Nederland blijft deze kabinetsperiode op 1,3 procent steken. President Donald Trump wil dat landen als Nederland er „onmiddellijk werk” van maken, zei hij woensdag. Hij had Rutte onlangs al een brief hierover geschreven.

„Als het gaat om de 2 procent heeft Trump gewoon een heel groot punt”, aldus Rutte. Volgens hem is het nu zaak „een verstandig debat met alle NAVO-leden te voeren.” Volgens hem is er „grote eensgezindheid” om toe te werken naar de 2 procent in 2024.

Russisch gas

Eerder zei Rutte dat het geen probleem is dat Europa afhankelijk is van Russisch gas. Als je er maar goede afspraken over maakt, aldus premier Rutte. Rutte reageerde daarmee op kritiek van president Trump aan het adres van Duitsland. Die hekelde de Duitsers omdat zij heel veel gas importeren uit Rusland, terwijl de VS volgens hem verantwoordelijk wordt gemaakt voor de verdediging van het Duitse grondgebied.

„Het is een feit dat Europa afhankelijk is van Russisch gas”, zei Rutte bij binnenkomst op de NAVO-top in Brussel. „Dat hoeft geen probleem te zijn als je daar strakke afspraken over maakt.”

Volgens hem is het project waar Trump op doelde, de gaspijplijn Nord Stream 2, louter „een commercieel project.” Nederland steunt Duitsland hierin, aldus de voorman van het Nederlandse kabinet.

Merkel verdedigt zich

Bondskanselier Merkel verdedigde zich tegen Trumps aanval dat Duitsland „onder Russische controle staat.” Ze verwees naar haar jeugd in Oost-Duitsland onder Sovjet-controle. „Ik ben blij dat we vandaag verenigd zijn in vrijheid”, aldus Merkel.

Tijdens een ontbijt vanochtend met NAVO-secretaris-generaal Stoltenberg gaf Trump Duitsland onder uit de zak. „Ik vind het erg triest dat Duitsland een groot olie- en gascontract met Rusland sluit”, aldus de Amerikaan. „Terwijl jullie op jullie hoede moeten zijn, betaalt Duitsland elk jaar miljarden dollars aan Rusland.” En dat terwijl de VS „verondersteld wordt” de Europeanen te beschermen, zei hij. „Ik vind het ongepast.”

Trumps uithaal zette woensdagochtend meteen de toon. Vooraf was de vrees dat de Amerikaan er met gestrekt been in zou gaan en wat dat betreft stelde hij niet teleur. Hij is vooral geïrriteerd over de Canadese en Europese laksheid wat betreft hun eigen defensies.

De afspraak is dat landen in 2024 moeten toegroeien naar de NAVO-norm van 2 procent van het bbp, de totale rijkdom van een land. Nederland zit op 1,3 procent en zou miljarden meer moeten uittrekken bovenop de 9 miljard die het nu jaarlijks spendeert aan de krijgsmacht. Trump stelde plompverloren dat landen nu al op 2 procent moeten zitten.

De vrees bij de Europeanen en Canada is dat Trump woensdag veel dossiers op een hoop zal vegen. Hij is een handelsoorlog gestart met onder andere China en de EU. Ook hier zijn het vooral de Duitsers die de gebeten hond zijn. Duitse luxeauto’s in de straten van New York zijn hem een doorn in het oog. Volgens de Republikein „sturen ze hun Mercedessen” zei hij eerder, terwijl ze zich als een stel uitvreters gedragen wat betreft defensie.

Rutte hoopte de Republikein vooral aan de NAVO-agenda te houden. „Dat debat moet je niet hier voeren”, zei hij over de handelsrelatie. Een speciale rol voor Nederland om de boel tot bedaren te brengen - aangezien hij vorige week maandag in het Witte Huis was - ziet hij niet voor zichzelf weggelegd. „We zijn vijf keer kleiner dan Duitsland.”

Bekijk meer van