Nieuws/Wat U Zegt

Lezers: Zonder inzicht kan farmaceut doen wat hij wil

Uitslag Stelling: Kostprijs veelal bittere pil

De farmaceutische industrie moet meer openheid geven over de werkelijke kosten om een nieuw medicijn te ontwikkelen, vindt de overgrote meerderheid van de stellingdeelnemers. Want als het niet transparant is kunnen ze knoeien met de prijzen.

Gisteren werd bekend dat het medicijn Spinraza voor kinderen met een bepaalde vorm van de ernstige spierziekte SMA alsnog in het basispakket komt. Dit na maandenlange onderhandelingen door minister Bruins en fabrikant Biogen over de prijs. Zonder onderhandelingen zou het medicijn het eerste jaar alleen al 500.000 euro per patiënt kosten. Wat nu uiteindelijk wordt betaald, is geheim.

De meeste respondenten vinden het onacceptabel dat farmaceutische bedrijven zo geheimzinnig doen over de kosten en opbrengsten van medicijnen. „Transparantie is nodig om iedereen te kunnen uitleggen waarom iets wel kan of waarom juist niet”, licht een deelnemer toe.

Menigeen verdenkt de industrie ervan grof geld te verdienen aan nieuwe medicijnen. Een respondent vindt: „Winst maken mag. Ook door een farmaceutisch bedrijf. Maar woekerwinsten maken over de rug van chronisch zieke mensen is een schande. Daarom moet transparant zijn wat nog redelijk is en wat idioot is.”

Een kleine minderheid van 6 procent neemt het op voor de farmaceutische bedrijven. „De kosten van ontwikkeling zijn hoog en niet toe te rekenen aan een geslaagd succes. Alle mislukkingen moeten ook gefinancierd worden. Als men voor zeldzame ziekten niet bereid is voldoende geld te betalen, stopt de farmaceutische industrie met het ontwikkelen van geneesmiddelen voor zeldzame ziekten.”

De meeste respondenten denken echter dat de kosten voor het op de markt brengen van een nieuw medicijn vaak veel minder hoog zijn dan de farmaceutische bedrijven ons willen doen geloven. „Veel onderzoek vindt plaats in ziekenhuizen en op universiteiten. Bedrijven claimen dan het patent en rekenen zich rijk,” reageert er een. Een ander: „Ontwikkelingskosten zijn uiteraard hoog, maar de kosten zijn ook snel terugverdiend en dat gaat jaren door.”

Sommigen pleiten voor het beperken van het patentrecht. „De politiek zou het kunnen limiteren tot bijvoorbeeld 100% winst over de gemaakte kosten. Dat is nog steeds meer dan voldoende stimulans voor innovatie”, oppert iemand.

Uit onderzoek blijkt dat Nederland in vergelijking met andere landen in Europa vaak veel meer betaalt voor een medicijn. „Dus Nederland onderhandelt slecht”, concludeert een respondent. Een ander vindt dat in ieder geval meer inzicht gegeven zou moeten worden in de kortingen die farmaceutische bedrijven geven aan verschillende landen.

Velen vragen zich af waarom de EU geen vuist vormt tegen de farmaceutische industrie en onderhandelt namens álle EU-landen voor lagere prijzen en gezamenlijk medicijnen inkoopt. „Doen ze ook nog eens wat goeds!”, sneert iemand.

Dat apotheken en ziekenhuizen steeds vaker besluiten zo’n duur medicijn te gaan namaken, kan volgens de meerderheid helpen ’om de macht van de farmaceuten’ te doorbreken. Een respondent zegt: „Juist farmaceuten moeten werken in dienst van de maatschappij en niet voor de aandeelhouders en eigenaren. De farmacie is echter big business.”