Nieuws/Binnenland

’Menselijk gedrag in het verkeer lastige component’

Zelfrijdende auto nog ver weg

Hoewel menselijk gedrag onvoorspelbaar is, werkt ook de techniek nog niet altijd mee, bleek onlangs bij een ongeluk met een Tesla Model S in de VS.

Hoewel menselijk gedrag onvoorspelbaar is, werkt ook de techniek nog niet altijd mee, bleek onlangs bij een ongeluk met een Tesla Model S in de VS.

Foto EPA

Amsterdam - Het duurt nog tientallen jaren voordat auto’s in alle omstandigheden volledig automatisch rijden. De introductie van volledig zelfrijdende voertuigen is gecompliceerd door onder meer onvoorspelbaar menselijk gedrag.

Hoewel menselijk gedrag onvoorspelbaar is, werkt ook de techniek nog niet altijd mee, bleek onlangs bij een ongeluk met een Tesla Model S in de VS.

Hoewel menselijk gedrag onvoorspelbaar is, werkt ook de techniek nog niet altijd mee, bleek onlangs bij een ongeluk met een Tesla Model S in de VS.

Foto EPA

Dat blijkt uit de publicatie Veiligonderwegmetdeauto.nl van Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) in samenwerking met RAI Vereniging.

„De autosector is volop bezig met het ontwikkelen van zelfstandig rijdende auto’s”, zegt RAI-voorzitter Steven van Eijck. „Een goede zaak, want een zelfrijdende auto kan belangrijk zijn bij het terugdringen van het aantal verkeersslachtoffers. De afgelopen jaren heeft de auto-industrie meer rijtaakondersteunende systemen geïntroduceerd die de kans op ongevallen terugdringen. Het is de opmaat naar autonoom rijden. Voor de consument lijkt het nog een kwestie van een paar jaar voordat de eerste volledig zelfrijdende auto beschikbaar is. Maar schijn bedriegt.”

Risico

Marjan Hagenzieker, hoogleraar Verkeersveiligheid aan de TU Delft en adviseur bij SWOV, ziet een snelle invoering van de zelfrijdende auto niet gebeuren: „Menselijk gedrag in het verkeer blijkt een lastige component. Het is de factor die de snelle invoering in de weg zal staan. Want hoe gaan fietsers en voetgangers reageren op een zelfrijdende auto? Nemen zij bijvoorbeeld meer of minder risico als ze ermee in aanraking komen? Moeten de eerste zelfrijdende auto’s straks specifieke uiterlijke kenmerken hebben of moeten ze niet te onderscheiden zijn? Dat zijn vragen waar echt nog veel onderzoek voor nodig zal zijn.”

Zelfrijdende auto’s kunnen veel goeds brengen voor de veiligheid, meent Hagenzieker. Maar om het optimale resultaat te bereiken moeten overal voertuigen rijden die de volledige rijtaak overnemen. „Ik verwacht dat we misschien wel vijftig jaar verder zijn voordat dit werkelijkheid wordt.”

De overgang naar volledig zelfstandig rijdende auto’s is opgedeeld in zes fasen: van geen automatisering naar volledig geautomatiseerde wagens. „De complexiteit zit vooral in de derde fase, waarbij de auto (deels) zelfstandig rijdt maar de bestuurder ook alert moet blijven en eventueel moet ingrijpen. Dit vraagt andere rijvaardigheden dan normaal en kan voor gevaarlijke situaties zorgen. Recente ongevallen met zelfstandig rijdende auto’s die zich in deze fase bevinden, bevestigen deze conclusie”, aldus Van Eijck. „Experts adviseren dan ook om langer in een veilige omgeving te testen voordat deze systemen direct de weg op gaan.”

Uitdagingen

SWOV en RAI Vereniging wijzen er ook op dat in de verschillende overgangs- en ontwikkelingsfasen naar volledig geautomatiseerde auto’s nieuwe uitdagingen ontstaan. Van Eijck: „Denk aan de interactie met het ’traditionele verkeer’ en de huidige infrastructuur, privacy, wetgeving, cyber security en beperkingen van het systeem onder bepaalde (weer)condities. Dat vertraagt invoering natuurlijk ook allemaal.”