231259
Binnenland

Staat deels aansprakelijk voor slachtoffers Srebrenica

DEN HAAG - De Nederlandse Staat is aansprakelijk voor dertig procent van de schade die de nabestaanden van 350 moslimmannen hebben geleden. Dat heeft het hof in Den Haag zojuist bepaald. Volgens het hof ging het om de mannen die nog op de compound van Dutchbat waren op het moment dat de Nederlandse blauwhelmen al wisten dat zij gevaar liepen te worden gefolterd of vermoord.

Dutchbat had moeten zoeken naar alternatieven voor deze groep mannen, en moeten proberen te voorkomen dat ze de relatief veilige compound zouden verlaten, en in handen van de Bosnische Serviërs zouden vallen, zegt het hof. Door ze te laten vertrekken is hen een kans op overleven ontnomen. Het hof schat de kans op overleving van de mannen in op dertig procent. Dat moet dus ook het percentage worden van de schadevergoeding waarop de nabestaanden recht hebben.

Lees ook: Bosnische Serven blijven verantwoordelijk en Advocaat Srebrenica: juridisch klap uitgedeeld

Het hof zegt dat de Staat niet aansprakelijk is voor het handelen van Dutchbat voorafgaand aan de val van Srebrenica, omdat dit handelen via de bevelslijnen van de Verenigde Naties plaatshad. Evenmin is de Staat aansprakelijk voor de schade van vluchtelingen die buiten de compound moesten blijven omdat die vol was.

Erbarmelijk

De omstandigheden op de compound waren volgens het hof erbarmelijk. Ongeveer 5000 vluchtelingen die waren binnengelaten bivakkeerden in een kale, betonnen hal bij temperaturen boven de 30 graden, en zonder water. Dutchbat had volgens het hof aanvankelijk geen enkele reden om aan te nemen dat de Bosnische Serven de vluchtelingen iets zouden aandoen, en werkte mee aan evacuatie met bussen. Duizenden vrouwen, kinderen en ouderen werden daardoor gered. Generaal Mladic zonderde onmiddellijk de mannen af, met als argument dat hij ze wilde screenen op oorlogsmisdadigers.

Lees ook: Srebrenica, de mislukte veilige haven

Vanaf 12 juli 1995 veranderde de situatie en wist Dutchbat dat de mannen die door de Bosnische Serven uit de groep werden geplukt gevaar liepen. Vanaf dat moment had Dutchbat geen ’sluis’ meer mogen vormen, waardoor het voor de Bosnische Serven kinderspel werd om de mannen eruit te pikken.

Teleurgesteld

De moeders van Srebrenica die in de zaal aanwezig waren reageerden zeer teleurgesteld. Volgens hun advocaten Marco Gerritsen en Simon van der Sluijs ,,had er meer in gezeten”, maar ze zijn tevreden dat het hof duidelijk heeft uitgesproken dat Dutchbat meer had moeten doen om in ieder geval 350 mannen te redden. Ze noemen de uitspraak voor de Staat ,,een klap”.

Er is nog een mogelijkheid om in cassatie te gaan bij de Hoge Raad. Bij de hoogste rechter gaat het niet meer om de feiten, maar alleen nog om de vraag of het recht goed is toegepast.

Saskia Belleman was bij de uitspraak aanwezig. Lees hieronder haar verslag terug.