Nieuws/Binnenland

Eén vlieger in cockpit door technische vooruitgang meer dan genoeg

Topman Airbus: ’De co-piloot vliegt eruit’

Nu nog minimaal twee piloten in de cockpit, dat wordt er volgens Airbusbaas Enders binnen vijf jaar nog maar een.

Nu nog minimaal twee piloten in de cockpit, dat wordt er volgens Airbusbaas Enders binnen vijf jaar nog maar een.

Foto Hollandse Hoogte

Schiphol - Twee of drie piloten in de cockpit van passagiersvliegtuigen zijn in de toekomst niet meer nodig. Door de technische vooruitgang is één vlieger straks voldoende om de veiligheid in de lucht te waarborgen.

Nu nog minimaal twee piloten in de cockpit, dat wordt er volgens Airbusbaas Enders binnen vijf jaar nog maar een.

Nu nog minimaal twee piloten in de cockpit, dat wordt er volgens Airbusbaas Enders binnen vijf jaar nog maar een.

Foto Hollandse Hoogte

Dat zegt topman Tom Enders van de Europese vliegtuigbouwer Airbus. Volgens hem is minder personeel in de cockpit nodig om het toenemende pilotentekort op te vangen en de kosten te drukken. Ook kan de ticketprijs zo laag worden gehouden.

Het wereldvliegverkeer groeit komende decennia gemiddeld 5% per jaar, is de verwachting. Volgens koepelorganisatie IATA zal het aantal luchtreizigers rond 2035 zijn verdubbeld tot circa acht miljard per jaar.

„De komende twintig jaar zijn er 500.000 extra piloten nodig. Om dit op te vangen werken we aan geavanceerde technologie die het mogelijk moet maken om met één piloot minder te vliegen”, aldus Enders. De Airbus-baas verwacht dat dit al over een jaar of vijf realiteit kan zijn.

Onbemande toestellen

Ook Boeing werkt aan een dergelijk programma voor een middelgroot toestel. In 2019 zou de Amerikaanse vliegtuigbouwer de knoop willen doorhakken over de lancering van het ’minder-bemande’ vliegtuig. Op de langere termijn wellicht gevolgd door onbemande toestellen. Zij vliegen dan volautomatisch, vanaf de grond gecontroleerd.

Luchtvaartdeskundige Joris Melkert van de TU Delft bevestigt de technische mogelijkheden. „Dit is echt de volgende stap in de vliegerij. Nu al vliegt de autopilot 95% van de tijd. Als passagiers klappen na een geslaagde landing, doen ze dat meestal voor een computer.”

Volgens Melkert is het belangrijkste knelpunt voor een eenpersoonscockpit de internationale regelgeving die moet worden aangepast. „Ook is er een nieuw ontwerp vliegtuig nodig. Maar dat ligt allang op de tekentafel. Ook de angst bij het publiek moet worden weggenomen.”

Luchttaxi’s zonder bestuurder

Hij is ervan overtuigd dat één vlieger genoeg is als er op de grond iemand aan de knoppen kan draaien in noodgevallen. „Dat is technisch geen probleem. De militairen doen dat met drones. Ook worden er proeven gedaan met luchttaxi’s zonder bestuurder. Een grondpiloot zou over een paar jaar ook meerdere verkeersvluchten in de gaten kunnen houden. Als het moet grijpt hij van afstand in.”

Volgens Melkert gebeurt het nu naar schatting tientallen keren per jaar dat de gezagvoerder tijdens een vlucht onwel wordt. „Het loopt gelukkig doorgaans goed af. Maar dat hoeft niet per definitie te maken te hebben met een tweemanscockpit. Het gaat erom hoe je het organiseert en met welke middelen het vliegtuig en de verkeersleiding zijn uitgerust.”

„De trend naar meer automatisering aan boord is niet te stuiten”, stelt Airbus. „Auto’s worden ook zelfsturend, de luchtvaart zal niet achterblijven.”

Vliegschool

„Er is inderdaad een ontwikkeling naar steeds autonomer vliegen”, zegt Joost van Doesburg van de Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV). De vakbond ziet het pilotenvak veranderen. „De vlieger wordt meer systeembeheerder, omdat vrijwel alles digitaal is in het vliegtuig.”

Daarmee lijkt de oplossing om één vlieger in te zetten in plaats van twee een logische. ,,Maar desondanks vinden we dat éé piloot geen piloot is. Er zitten er nu niet voor niks twee om elkaar af te wisselen, te controleren en te adviseren”, aldus Van Doesburg.

Pas als een vliegtuig echt 100% op eigen kracht van A naar B kan gaan, kun je de piloot volgens hem afschaffen. ,,Er moet nog veel gebeuren voordat het zo ver is, aldus de VNV-zegsman. Hij pleit vooralsnog voor meer vliegscholen om de tekorten in de cockpit op te vangen.

KLM zegt deze nieuwe ontwikkelingen ‘nauwgezet’ te volgen. ,,Verandering van de samenstelling van cockpitbemanning is op dit moment bij ons niet aan de orde”, zegt een woordvoerder. Vliegveiligheid heeft volgens hem altijd de allerhoogste prioriteit.

Bekijk meer van