Nieuws/Columns

Overheidsgeweld kan gerechtvaardigd zijn

De mariniers die betrokken waren bij de bestorming van de gekaapte trein bij De Punt in 1977 kunnen tevreden zijn met de uitspraak van de rechtbank Den Haag. De nabestaanden van twee omgekomen terroristen zijn op alle punten in het ongelijk gesteld.

Met de vaststelling door de rechtbank dat niets gebleken is van het bestaan van een heimelijk executiebevel, restte de vraag of de mariniers wellicht zelf onrechtmatig geweld hadden toegepast.

Hun handelwijze is getoetst aan criteria die door het Europese Hof voor de Rechten van de Mens zijn aangelegd in rechtszaken over dodelijk overheidsgeweld. Dat kan namelijk noodzakelijk, en dus gerechtvaardigd zijn, als het gebaseerd is op een oprecht geloof dat gewelddadig optreden geboden is – het zogeheten ’honest belief’-begrip.

Terecht stelt de rechtbank dat de mariniers met gevaar voor eigen leven en dat van anderen in het heetst van de strijd moesten opereren in een uiterst dreigende context. Achteraf gezien bleek het geweld niet nodig te zijn. Er was toen echter geen tijd voor afstandelijke, rustige reflectie, zoals nu in een rechtszaak veertig jaar later.

Als het oordeel over het vastgestelde handelen van de mariniers negatief was uitgevallen, zouden er – ook voor politieagenten – onrealistisch hoge eisen worden gesteld aan het optreden tegen terroristen.

Bekijk meer van