Nieuws/Binnenland
Drama Tadzjikistan

IS claimt aanslag op Nederlandse fietstoeristen in Tadzjikistan

RADIO LIBERTY

DOESJANBE - De fietsers die zondagmiddag in Tadzjikistan doelbewust werden geramd door een auto, blijken daarna nog eens gruwelijk te zijn toegetakeld. Nadat de toeristen stuk voor stuk waren omvergereden, waarbij de 56-jarige Amsterdammer René Wokke omkwam en zijn vriendin Kim Postma gewond (58) raakte, renden de daders met messen naar buiten om hun ’klus af te maken’. IS heeft maandagavond de aanslag opgeëist.

RADIO LIBERTY

Op amateurvideobeelden die van de aanslag werden gemaakt, is te zien dat een donkere Daewoo Leganza meerdere malen doelbewust op de toeristen inrijdt. De sedan keert verschillende malen op de geasfalteerde Pamir-snelweg om alle fietsers – die met z’n zevenen reden door het ruige landschap bij Sebiston, in het district Danghara – hard te raken.

Doktoren in lokale ziekenhuizen verklaarden maandag dat de slachtoffers – naast Wokke kwamen er nog twee Amerikanen en een Zwitser om, en vielen er meerdere gewonden – met diepe messteken zijn binnengebracht. Dat erkenden later ook de minister van Binnenlandse Zaken, Ramazon Rahimzoda, en de politie.

Gruwelijke foto’s

Schokkende foto’s die De Telegraaf in bezit heeft, maar die te gruwelijk zijn om te publiceren, tonen onder andere een mannelijk slachtoffer op de stoffige zandstrook naast het asfalt. Zijn lichaam zit onder het bloed, en er zijn meerdere ernstige wonden te zien. Op een andere foto ligt een vrouw naast een lang bloedspoor. Fietsen en bagage liggen verspreid over de weg in het afgelegen gebied.

Volgens een broer van Wokke, een ervaren avontuurlijke reiziger, was het Nederlandse tweetal onderweg van Thailand naar Iran, maar wilden ze het onveilige Afghanistan mijden door via de voormalige Sovjet-republiek te reizen. Postma ligt nog altijd in het ziekenhuis, maar het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken kan over haar toestand uit privacy-oogpunt geen mededelingen doen.

Aanslag

Dat er sprake is van een aanslag werd maandag in de loop van de dag definitief duidelijk. IS eiste de aanslag maandagavond op via zijn persbureau Amaq, al leverde de terreurgroep geen bewijs daarvoor. „De aanvallers waren soldaten van Islamitische Staat die de aanslag hebben gepleegd na een oproep om burgers van ’coalitielanden’ aan te vallen”, luidde de verklaring van Amaq.

Het aantal ’strijders’ dat zich in de loop der jaren heeft aangesloten bij IS, en dat vocht in brandhaarden als Syrië en Irak, is in Tadzjikistan een stuk hoger dan in omringende landen. De radicale islam wint aan invloed in het acht miljoen mensen tellende land, waar de overgrote meerderheid van de bevolking moslim is.

Taliban en Al-Qaeda hebben er in het verleden ook geronseld. Het land is eveneens een belangrijke doorvoerhaven voor drugs die vanuit Afghanistan worden gesmokkeld. De streek waar de toeristen werden aangevallen ligt op minder dan honderd kilometer van de Afghaanse grens, en is zo’n tweehonderd kilometer verwijderd van Kunduz, de stad in de gelijknamige provincie waar Nederland tot enkele jaren geleden een politietrainingsmissie vervulde.

Terrorisme

Toch houden andere bronnen er rekening mee dat er geen sprake is van terrorisme. Danghara is ook de geboortestreek van president Emomalii Rachmon, die het land al sinds 1992 met harde hand regeert.

In het ruige, droge en bergachtige gebied is vooral de ’clan’ van deze heerser de baas. De aanslag kan bedoeld zijn om het toerisme te raken, zodat de belangrijke inkomstenbron in het Centraal-Aziatische land – dat grenst aan Oezbekistan, Kirgizië, China en Afghanistan – opdroogt. Daardoor ontstaat er voor de door velen gehate Rachmon een groot probleem.

Logisch motief

Volgens Akhbor, een onafhankelijke Tadzjiekse nieuwssite die vanuit Praag opereert, is dat ook nog steeds een logisch motief. „De bedoeling was waarschijnlijk hem te treffen”, zegt een betrokkene van dit medium tegen deze krant. De Nederlanders zouden in dat geval willekeurige prooien zijn geweest van de met messen en geweren bewapende aanvallers.

Dat Rahmon meedogenloos bestuurt blijkt ook uit de manier waarop de verdachten werden opgejaagd, en gedood of opgepakt. Akhbor meldde maandag dat er al vijf verdachten waren gedood. Twee zondagavond na de eerste klopjacht, omdat ze zich verzetten tegen hun arrestatie.

Maandag werden de andere drie verdachten geliquideerd in het nabijgelegen dorp Osmandara, nadat veiligheidsdiensten ze daar hadden opgespoord. Een 21-jarige Tadzjiek, mogelijk de bestuurder van de auto, werd zondagavond al opgepakt. Samen met hem zijn nog drie verdachten opgesloten voor verhoor.

Bekijk meer van

Drama TadzjikistanLees meer over dit thema en vind alle verhalen in een overzichtMeer lezen hierover