Nieuws/Binnenland

’Misschien zijn wij dokters wat al te paternalistisch’

Pleidooi voor meer openheid bij orgaantransplantatie

Door René Steenhorst

1 / 2

GRONINGEN - Er is meer openheid nodig bij orgaantransplantatie. Dat zegt, desgevraagd, transplantatiechirurg Sijbrand Hofker van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG).

1 / 2

De medicus is het met de Haagse tuchtrechter eens dat er met donoren of nabestaanden vooraf beter gecommuniceerd moet worden over transplantatieprocedures. ,,Zij moeten weten wat een donatie inhoudt, misschien wel tot in detail, zodat er geen misverstanden kunnen ontstaan over wat er bij de donor zoal wordt weggenomen.”

Dinsdag deed de tuchtrechter uitspraak in een geruchtmakende zaak waarbij een Alkmaarse chirurg door nabestaanden van een 18-jarig meisje uit Berkhout werd beschuldigd van ’orgaanroof’. De rechter sprak de arts daarvan vrij. Behalve uitname van de nieren, waren ook nog andere weefsels weggenomen, zoals delen van de milt en enkele aders. Daarover ontstond woede bij de nabestaanden, omdat hen dit niet van tevoren was verteld.

Volgens een woordvoerster van de familie zouden de ouders, als zij dit geweten hadden, nooit met de donatie hebben ingestemd. Volgens de aangeklaagde arts is in de regel meer ‘omgevingsweefsel’ nodig om de implantatie bij de ontvanger beter te kunnen doen slagen. Een deel van de milt werd – standaard, conform het protocol – weggenomen om te kunnen controleren of de acceptatie van donorcellen door de ontvanger al dan niet succesvol verloopt.

Volgens de Groningse transplantatiechirurg Hofker moet in de bijna altijd moeilijke gesprekken met nabestaanden nog beter worden afgetast wát mensen in hun diepste verdriet aankunnen. ,,Er wordt naar eer en geweten geprobeerd mensen zoveel mogelijk te vertellen. Maar toegegeven, misschien zijn wij al veel te lang wat al te paternalistisch naar nabestaanden toe. Zo van: wij beperken de informatie naar wat wordt aangenomen als voor ’hun eigen bestwil’. Wat kunnen mensen wel en niet aan in droevige omstandigheden. Maar de tijden zijn veranderd. Toch kan de diepte van de gesprekken erg variëren. Ja, eigenlijk ben ik wel voorstander van nauwgezettere informatie, zodat geen misverstanden mogelijk zijn.”

Sijbrand Hofker noemt de aandacht voor meer detaillering in de informatievoorziening ’de grote winst’ van deze tuchtzaak in Den Haag. De Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) geeft sinds kort, naar aanleiding van het drama in Berkhout, op haar website al meer inzicht in wat er tijdens het proces van orgaanuitname allemaal gebeurt.