Nieuws/Binnenland
Doorbraak zaak Nicky Verstappen

DNA-onderzoek is laatste redmiddel

Een afnamelocatie voor dna in het verwantschapsonderzoek rondom de moord op Nicky Verstappen.

Een afnamelocatie voor dna in het verwantschapsonderzoek rondom de moord op Nicky Verstappen.

ANP

AMSTERDAM - Het DNA-verwantschapsonderzoek is nog vrij jong, maar heeft al in twee andere grote zaken voor doorbraken gezorgd.

Een afnamelocatie voor dna in het verwantschapsonderzoek rondom de moord op Nicky Verstappen.

Een afnamelocatie voor dna in het verwantschapsonderzoek rondom de moord op Nicky Verstappen.

ANP

De eerste keer dat dat gebeurde was in de zaak van Marianne Vaatstra, het Friese meisje dat onderweg van Kollum naar haar huis in Zwaagwesteinde van haar fiets werd getrokken, verkracht en vermoord. Dat was in 1999. Pas op 18 november 2012 na grootschalig dna-verwantschapsonderzoek onder 8000 mannen, leidde het tot de aanhouding van Jasper S. De stugge S., die de gewoonte had om af en toe met zijn tractor naar de stad te rijden om prostituees te bezoeken, bekende drie weken later. Hij had Marianne zien fietsen toen hij tijdens een slapeloze nacht naar buiten was gegaan, bekende Jasper S. „Jij bent van mij”, dacht hij. De rechtbank in Leeuwarden veroordeelde hem tot een gevangenisstraf van 18 jaar voor verkrachting en moord.

Het verwantschapsonderzoek is een laatste redmiddel in onopgeloste moordzaken. Als alle andere middelen hebben gefaald, dan kan dit dna-onderzoek nog een oplossing bieden. Het mag alleen worden toegepast bij ernstige misdrijven waar een gevangenisstraf van acht jaar of meer op staat.

Voor het vinden van een oplossing is het niet nodig dat de dader zelf meedoet aan het onderzoek. Het is genoeg als een (ver) familielid dat wel doet. Dna-profielen van familieleden hebben meer overeenkomsten dan van niet-familieleden. Volgens het Nederlands Forensisch Instituut speelt met name een specifiek stukje dna een grote rol bij verwantschapsonderzoeken: Dat is het dna dat vaders doorgeven aan hun zoons. Bij alle mannelijke familieleden is dit stukje dna hetzelfde, zelfs als er een generatieverschil is.

Familieleden

Dat stukje dna leidt nog niet meteen naar een dader. Dat kan tenslotte ieder mannelijk familielid zijn: een vader, zoon, opa of achterneef. Maar het brengt de politie wel een stap dichterbij de oplossing. De kring van verdachten wordt aanzienlijk verkleind en de politie kan veel gerichter gaan zoeken.

Bovendien is het niet uitgesloten dat een verdachte zich zelf meldt, omdat hij weet dat het een kwestie van tijd is voordat de politie bij hem op de stoep zal staan. Dat was het geval in de zaak Marianne Vaatstra, waar Jasper S. het net om zich heen voelde sluiten.

Een tweede geruchtmakende zaak waarin het verwantschapsonderzoek na een kwart eeuw tot een doorbraak leidde, is de zaak van de 25-jarige Milica van Doorn. De jonge vrouw werd in 1992 het slachtoffer van een lustmoord. Haar lichaam werd gevonden in een vijver in de Zaandamse wijk Kogerveld. De vermoedelijke dader bleek een halve kilometer van de plaats te wonen waar Milica’s lichaam werd gevonden.

Spermaspoor

Het relatief kleine onderzoek vond plaats onder 133 Turkse mannen in de wijk Kogerveld, omdat op basis van het spermaspoor dat in het lichaam van Milica werd gevonden kon worden vastgesteld dat de dader de Turkse herkomst had. Bovendien had een getuige een man met een Turks uiterlijk zien wegfietsen van de plek waar de vrouw later werd gevonden.

Ook mannen die inmiddels waren verhuisd werd gevraagd om mee te werken. Er werd massaal gehoor gegeven aan de oproep. De verdachte, de 47-jarige Hüseyin A. was een van de twee mannen die weigerde aan de oproep gehoor te geven. Een familielid van hem deed dat wel. De rechtszaak tegen Hüseyin A. loopt nog. Tot nu toe heeft hij niet bekend, en beroept hij zich op zijn zwijgrecht.

Grootschalig

Het dna-verwantschapsonderzoek in de zaak Nicky Verstappen is uitzonderlijk omvangrijk geweest. In totaal 21.500 mannen uit de regio waar Nicky verdween werden uitgenodigd. Deelname gebeurt op basis van vrijwilligheid. De respons in de zaak van Nicky viel tegen. Ongeveer tweederde van de opgeroepen mannen reageerde.

Nicky Verstappen uit Heibloem was 11 jaar oud toen hij in 1998 met zijn schoolvrienden meedeed aan een zomerkamp op de Brunssummerheide. Hij sliep met vier andere jongens in een tent. Om 5 uur ’s morgens zag een van de jongens Nicky nog. Daarna bleek hij verdwenen.

Het uitgestrekte gebied waar het zomerkamp was werd uitgekamd. Pas de volgende avond werd zijn lichaam gevonden, ongeveer 1200 meter van het terrein waar hij kampeerde. Hij droeg alleen een pyamabroek. Er waren geen sporen van geweld te zien.

Pas tien jaar na zijn dood kon met behulp van nieuwe technieken een dna-spoor worden gevonden op de kleding van het jochie, dat kon worden vergeleken met het dna uit het verwantschapsonderzoek.

Bekijk meer van

Doorbraak zaak Nicky VerstappenLees meer over dit thema en vind alle verhalen in een overzichtMeer lezen hierover