Nieuws
2615472
Nieuws

’Te vol? Complete sectoren afhankelijk van migranten’

Jurriën Koops.

Jurriën Koops.

AMSTERDAM - Hoe vol is Nederland? Daarover discussiëren migratie-onderzoeker Jan van de Beek en directeur Jurriën Koops van de bond van Uitzendbureaus ABU. „Als er niets gebeurt, zitten we in 2060 als gevolg van migratie met 20 miljoen mensen achter stevig opgehoogde dijken in een overvol Nederland. Met dat beeld is er schijnbaar plotseling een discussie losgebarsten over de groei van onze bevolking”, zo begint Koops - hieronder de rest van zijn betoog.

Jurriën Koops.

Jurriën Koops.

Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen werd de knuppel in het hoenderhok gegooid. Onafhankelijk onderzoek moet uitkomst bieden.

Het is goed om de discussie over bevolkingspolitiek vanuit een arbeidsmarkt en economisch perspectief te bezien. Dan draait het in essentie om de ontwikkeling van onze beroepsbevolking. Die is de motor van onze economische groei. Eerder becijferde het CPB dat het arbeidsaanbod – personen tussen 15 en 75 jaar – tussen 2020 en 2040 met ongeveer 700.000 afneemt. Het is bekend, Nederland vergrijst en het geboortecijfer ligt onder het niveau van de zelfhandhaving. De beroepsbevolking is echter behalve van bevolkingsgroei en leeftijdsopbouw ook afhankelijk van de arbeidsparticipatie. Gelukkig kan beleid een deel van het krimpende arbeidsaanbod opvangen, bijvoorbeeld door verhoging van de AOW-leeftijd, vrouwen die meer uren gaan werken of een hogere participatiegraad.

Maar daarnaast zullen we in de toekomst blijvend arbeidsmigratie nodig hebben. Zoals in de afgelopen decennia zelfs ten tijde van een groeiende beroepsbevolking het geval was. Op dit moment werken er 400.000 arbeidsmigranten in ons land. Complete sectoren zijn ervan afhankelijk geworden. Ze leveren een bijdrage aan onze economie van ruim 10 miljard euro, zo becijferde onderzoeksbureau SEO.

Tegelijkertijd staan meer dan een miljoen mensen aan de kant. Oudere werklozen, statushouders, arbeidsgehandicapten of langdurig werkzoekenden. Ondenkbaar, en wat mij betreft onbestaanbaar. Het lukt echter om allerlei redenen al jaren niet of nauwelijks om Nederlandse werkzoekenden naar de doe-banen in de logistiek, industrie of agrarische sector te bemiddelen. Wat mij betreft hebben we hier een belangrijke uitdaging te pakken. Daarbij is de populistische voorstelling van zaken die tegenwoordig wordt gegeven – ’migrant eruit, werkzoekende erin’ – onterecht en te simpel. Dat klinkt meer als een eenvoudige politieke rekensom. Alsof een Pool zomaar kan worden ingeruild voor een bijstandsgerechtigde.

Ook met het oog op de economie van de toekomst zullen we arbeidsmigratie nodig hebben. ’Minder handen en meer kennis’, want in de sectoren die nu nog worden bevolkt door arbeidsmigranten worden straks ’smart distributiecentra’ of ’connected productiehallen’ met bijbehorende arbeidsvraag de norm. Jacques van de Broek, ceo van Randstad, pleitte eerder voor de komst van 80.000 kennismigranten naar Nederland om schaarste te vermijden.

Terug naar het beeld van de ’20 miljoen mensen op dat hele kleine stukje aarde’. Natuurlijk is er niets mis mee om na te denken over bevolkingspolitiek. Maar de conclusies lijken op voorhand al te zijn getrokken, want in Buitenhof bepleitte Paul Scheffer bijvoorbeeld een moratorium op het vrij verkeer van mensen in Europa. Minder arbeidsmigratie dus.

Los van de vraag of dat in Europees perspectief haalbaar is, speelt de vraag naar de wenselijkheid. Vanuit economisch perspectief heeft Nederland de komende decennia arbeids- en kennismigranten hard nodig. Om de motor van onze economische groei te blijven voeden en onze welvaart op peil te houden. Stelt u zich de huidige krappe arbeidsmarkt eens voor zonder 400.000 arbeidsmigranten?

Jurriën Koops.