2624877
Binnenland

Hoogleraar waarschuwt wel dat gevoel er pas na de gewenningsperiode is

’Winnen jackpot maakt gelukkig’

Ap Dijksterhuis is van mening veranderd.

Ap Dijksterhuis is van mening veranderd.

Meedoen aan de loterij is verspild geld, vonden geleerden jarenlang. Waarom zou je geld uitgeven voor een minieme winkans?

Ap Dijksterhuis is van mening veranderd.

Ap Dijksterhuis is van mening veranderd.

Zelfs Ap Dijksterhuis, hoogleraar psychologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, was ervan overtuigd: wie loten koopt, betaalt ’domheidsbelasting’. „Van de miljoenen die je heel misschien in zo’n loterij wint, word je echt niet ontzettend veel gelukkiger. Dat is toch de gedachte in het linkse universitaire wereldje: geld maakt wel gelukkig, maar boven een bepaald inkomen of vermogen is dat effect weg.”

Inmiddels heeft Dijksterhuis, na het bestuderen van stapels onderzoeken, zijn mening herzien. Meedoen aan een loterij is „best rationeel”, zegt hij nu. „De prijs van een lot doet niets met je geluksniveau, maar de jackpot winnen wel. Vlak na het winnen van een grote prijs is dat effect nog niet te zien. Want zo’n vette bankrekening is de eerste jaren behoorlijk wennen. Maar als dat gevoel eenmaal is weggeëbd, zijn loterijwinnaars wel degelijk gelukkiger dan voordat ze de kanjerprijs wonnen.”

Cijfer

Wie meer pegels heeft, geeft zijn leven een hoger cijfer, is de conclusie van het nieuwe boek van Dijksterhuis dat vandaag verschijnt, Maakt geld gelukkig?. Of dat geld nou van de loterij komt, of van iets anders. Wie twee ton verdient, is tevredener dan iemand met één ton. Multimiljardairs zijn bovengemiddeld gelukkig.

Multimiljardairs, en kappers. En loodgieters. Maar niet: bankiers. Minder dan de helft van alle – bovengemiddeld beloonde – bankiers leidt een gelukkig leven, bleek onlangs nog uit Brits onderzoek. „Want het stréven naar geld maakt juist ongelukkig”, doceert Dijksterhuis. „Kappers en loodgieters zijn gelukkig vanwege hun werk; ze krijgen veel bedankjes van hun klanten. Bankiers zijn veel te materialistisch, daardoor zijn ze minder gelukkig.”

Gelukskloof

Bijkomend probleem: geld maakt over het algemeen gelukkig, maar een steeds groter deel van de rijkdom zit bij een steeds kleiner aantal personen. „Daar maak ik me druk over”, zegt Dijksterhuis. „In landen waar de kloof tussen arm en rijk groter is, zijn mensen minder tevreden met hun leven. En de kloof tussen arm en rijk, de gelukskloof dus, is aan het groeien. Wereldwijd, maar ook in ons land.”

De overheid, waarover premier Rutte ooit zei dat die „géén geluksmachine” is, kan dus wel degelijk iets aan ons geluk doen, betoogt de hoogleraar. „Verklein de gelukskloof. Belast het grootbedrijf, en de echt grote vermogens. De dividendbelasting afschaffen, is niet de manier om ons ’bruto nationaal geluk’ te verhogen. Integendeel, zou ik zeggen.”

Zelf kunnen we ook aan de bak om gelukkiger te worden. Dijksterhuis, vanaf de telefoon uit Georgië, benadrukt: reizen maakt gelukkig. „De groep mensen die meer geld heeft dan strikt noodzakelijk, groeit in ons land gelukkig ook. Die moet dus leren hoe je geld het beste uitgeeft. Welnu, je kunt je geld beter uitgeven aan ervaringen dan aan spullen, want het geluk van nieuwe dure schoenen ebt heel snel weg, dat van een mooi weekend weg blijft juist hangen.”

Je geld uitgeven aan zaken die tijd besparen is ook een goed idee. Een vaatwasser maakt gelukkiger dan een grotere tv. Een schoonmaakster is beter voor je welbevinden dan een dure spijkerbroek.

En wil je echt gelukkig worden? Geef je geld dan weg. Dijksterhuis neemt die laatste tip zelf ook ter harte. „Ik reis veel en mag anderen inspireren om gelukkiger te worden. Dat zorgt er al voor dat ik behoorlijk gelukkig ben. Maar ik ga erover nadenken hoe ik met mijn geld anderen wat gelukkiger kan maken. Daar word je zelf ook blij van.”