Nieuws/Columns

Opinie Hans Wiegel

Blanco cheque voor kosten klimaatplan

Het Planbureau voor de Leefomgeving en het Centraal Planbureau hebben hun oordeel gegeven over het klimaatakkoord zoals dat er nu bij ligt. De bedoeling daarvan is de CO₂-uitstoot in 2030 met zo’n 50 procent te verlagen ten opzichte van die in 1990. „Dan moeten er wel politieke keuzes worden gemaakt”, werd gemeld. Dat snap ik.

Het Centraal Planbureau was heel hardhandig. Het CPB vat zijn oordeel over het werk van de zogeheten Klimaattafels als volgt samen. Het geleverde werk „kenmerkt zich in hoge mate door streefbeelden, ambities, benodigde inspanningen en mogelijke maatregelen”, las ik ergens. Wat moet je ermee in gewoon Nederlands. Broddelwerk?

Nu begrijp ik ook waarom er de laatste weken, voorafgaand aan de oordelen van die twee planbureaus, zo veel gedoe is geweest. De rapportages werden elke keer uitgesteld. Pieter Boot, hoofd Klimaat van het Planbureau voor de Leefomgeving, vertelde dat de reden van het uitstel was dat klimaatridder Nijpels „nog iets meer tijd nodig had om er goed naar te kijken”. De Volkskrant schreef daarover: „Zelden een doorzichtiger smoes gehoord.”

Een half jaar geleden werd geraamd dat de kosten van de plannen tussen de 2 en 3 miljard euro per jaar zouden belopen. Nu worden ze geraamd op 3 tot 4 miljard, elk jaar. Anders gezegd: de betreffende uitgaven worden in totaal geschat op 80 tot 90 miljard euro! Heel veel geld, dat wij met zijn allen moeten betalen. Lijkend op een blanco cheque.

Dit alles brengt de positie van het kabinet, dat zichzelf tot het groenste aller tijden heeft benoemd, in de problemen. Voor het kabinet-Rutte III dreigt, schreef de Volkskrant onlangs, „onherstelbaar gezichtsverlies”.

"Wie kan hogere rekening betalen?"

Een paar politieke leiders heeft dat in de gaten en durft dat ook te zeggen. Met voorop CDA-fractievoorzitter Buma. Al van de zomer gaf hij een interview in Elsevier, waarin hij waarschuwde voor een nieuwe opstand van de burgers. Ik begrijp hem en deel zijn zorgen.

Hogere rekeningen voor gas en elektra. Wie kan dat betalen? Wie wil dat betalen? Wat gaat er gebeuren voor mensen met een eigen huis? Nijpels heeft uitgerekend dat zij tussen de 35.000 en 50.000 euro kwijt zijn. De huizenbezitters worden dus snoeihard gepakt.

Terzijde: wat is er de afgelopen jaren niet weggegooid aan allerlei subsidies, zogenaamd in het belang van ons klimaat? Al dat geld voor elektrische auto’s die op stroom, maar ook op benzine en diesel, kunnen rijden. Eerst veel subsidie krijgen en dan een goudmijn voor die automobilisten die hun auto’s op een gegeven moment doorverkochten naar Oost-Europa. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft berekend dat dit alles de schatkist 3,7 miljard heeft gekost!

Windparken

Een ander voorbeeld: De Algemene Rekenkamer heeft uitgerekend dat – in strijd met wat minister Wiebes verkondigde – windparken op zee voorlopig niet zonder overheidssteun kunnen.

Gelukkig hebben tijdens de algemene politieke beschouwingen in de Tweede Kamer VVD en CDA op de rem getrapt. Zoals VVD-leider Dijkhoff het zei: „Moeten we nu als een malle al ons geld uitgeven om zo snel mogelijk de doelen te halen? Nou, nee.”

De week na de beschouwingen het Vragenuurtje in de Tweede Kamer. Weer vragen over het klimaat. Door de PVV. Scherpe en heldere vragen. Je kon aan minister Wiebes zien dat hij begreep wat hem in de Tweede Kamer nog te wachten staat. Nu het Planbureau voor de Leefomgeving en het Centraal Planbureau kritisch hebben gereageerd zien de klimaat-lobbyisten zich in de hoek gedrukt.

Nijpels roept dat de politiek moet doorpakken. Probeert zijn werk op het bord van het kabinet en de politiek te duwen. Hij durft zelfs richting Rutte te zeggen: „Het halen van de klimaatdoelen vraagt leiderschap van de minister-president, daarvoor is hij ingehuurd.” Een gotspe.

Of die oproep van Nijpels aan Rutte helpt, is de vraag. Nog bonter maakte hij het door te roepen: „Ik kan me wild ergeren aan het uiten van zorgen, het gemier en gemekker over de kosten en de betaalbaarheid daarvan.” Denkt Nijpels met dat soort teksten Buma en Dijkhoff aan te spreken en achter zich te krijgen? Het werkt eerder contraproductief.

Coalitiepartijen D66 en de ChristenUnie worden door GroenLinks gesteund. VVD en CDA worden gesteund door de PVV, de SP op belangrijke punten, 50-Plus, de SGP en Baudet. Een goed akkoord is heel moeilijk. Misschien wel het zwaarste probleem waarvoor de politiek staat.

Gasgebruik

Vrijdagmiddag zette het kabinet een nieuwe stap in de discussie over het klimaat. Een paar punten. Het kabinet wil dat bedrijven die veel CO₂ uitstoten extra worden belast. Die ondernemingen zetten daartegenover dat ze miljarden aan overheidssteun nodig hebben. Een tweede punt: de enorme verhoging van de belasting op het gasgebruik die Diederik Samsom had bedacht voor de mensen in het land, wordt minder. Minder meer dus.

De regering heeft de club van de Klimaattafels onder leiding van Nijpels twee maanden gegeven zijn huiswerk over te maken. Dan is het dus rond Sinterklaas. De vraag is: wie krijgt de zwartepiet? Volgend jaar komt de regering tot haar conclusies. In maart de eerste verkiezingen. Dichtbij dus. Het wordt een spannende tijd!

Bekijk meer van