Nieuws/Binnenland
2646509
Binnenland

Wie wordt de nieuwe vedette van team D66 in de eredivisie van de politiek?

Vertrek Pechtold mokerslag voor coalitie

Den Bosch - Het vertrek van Alexander Pechtold stort de coalitie in een onzeker avontuur. In de recente geschiedenis luidde het opstappen van een leider van een regeringspartij al eens het einde in van een kabinet. Juist bij D66, dat bekend staat als de zwakste schakel in Rutte III, kan een leiderschapswissel de stabiliteit van de coalitie in gevaar brengen.

Ego’s, profileringsdrang of ronduit een gebrek aan ervaring kunnen voor bokkensprongen zorgen in een partij. Hoe reëel dat is bleek zaterdag al meteen na de aankondiging van Pechtold dat het mooi geweest was met zijn leiderschap.

Nog geen uur na de staande ovatie voor Pechtold zeiden zowel Kamerleden Jan Paternotte als Sjoerd Sjoerdsma voor de Journaal-camera’s niet uit te sluiten dat ze fractievoorzitter willen worden. Als een apenrots zonder gorilla. Het getalenteerde Kamerlid Rob Jetten was terughoudender.

Pechtold, die tot dinsdag nog de D66-scepter zwaait, vocht op exact dat moment nog tegen zijn emoties. Hij rookte een sigaret om de hoek van de Brabanthallen, waar hij in select gezelschap uit de doeken deed hoe verrast mensen die dag reageerden op zijn vertrek.

Premier Mark Rutte kreeg ’s ochtends al telefoon van de D66-leider. Hij wist even niet wat hij moest zeggen. Natuurlijk, Binnenhofbewoners wisten dat Pechtold lang in het zadel zat en dat zijn afscheid elke dag dichterbij kwam. De commotie rond het geschonken appartement en de publicaties rond zijn privéleven sloegen in. Toch hield hij publiekelijk vol dat men nog wel even moest wachten op zijn adieu. Toen wist hij al dat hij weg zou gaan.

Pechtold belde zaterdag de ene na de andere coalitieleider, had zich voorgenomen om het kort te houden, maar hing voor hij het wist al weer een uur aan de telefoon met de mensen waar hij soms jaren mee heeft samengewerkt. In goede en in slechte tijden, zeer intensief, zeker rond de totstandkoming van Rutte III.

"Wie wordt de nieuwe vedette van team D66 in de eredivisie van de politiek?"

Dan, op het warme bordes van de Brabantse vergaderhal, komt het binnen. Voor de derde keer die middag. De eerste twee maal was in zijn toespraak tot het congres. Ten overstaan van leden en politici die vrijwel allemaal het lokale, regionale of landelijke pluche aan hem te danken hebben, krijgt hij het te kwaad. En buiten nog eens. De vaste omgeving verdwijnt, het besef dringt door dat een bladzijde in zijn leven wordt omgeslagen.

Maandag ziet hij zijn coalitiecollega’s nog een keer, tijdens het beraad van de top. VVD, CDA en CU zullen benieuwd zijn wie ze de week erna zullen treffen en die voor D66 de kooltjes uit het vuur zal moeten halen. Wie wordt de nieuwe vedette van team D66 in de eredivisie van de politiek? Hij moet niet alleen kunnen scoren, hij moet ook kunnen verdedigen.

Kees Verhoeven zou als vicefractievoorzitter een logische keuze zijn, want heeft al ruime ervaring aan het Binnenhof. Een optie als tussenpaus kan ook. Pechtold vindt hem een ’politieke sjacheraar’, net als zichzelf. Dat rauwe heb je in de politiek wel nodig, zei de D66-voorman eerder al eens in bescheiden kring. Maar ook van vicepremier Kajsa Ollongren gaf hij hoog op. Zij kan echter niet de Kamer in, want stond niet op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer. Minister Wouter Koolmees zei zaterdag tegen De Telegraaf dat hij niet wil terugkeren naar het parlement.

Pechtold heeft een voorkeur, vertelt hij, terwijl hij een snelle hijs neemt van zijn Camel. Maar nu is het aan de fractie. In de zomer hoorde hij op de radio dat er wel tien mensen in beeld waren om het stokje van hem over te nemen.

Dus, besluit Pechtold, genoeg keus!