Nieuws/Binnenland
2651023
Binnenland

Minister Dekker wil tbs vaker laten opleggen

Sander Dekker, minister voor Rechtsbescherming op het Binnenhof.

Sander Dekker, minister voor Rechtsbescherming op het Binnenhof.

Den Haag - Minister Sander Dekker (Rechtsbescherming) gaat de strijd aan met veroordeelden die tbs willen ontduiken door zich niet te laten onderzoeken. Het is de minister ’een doorn in het oog’ dat mensen met de meest gruwelijke misdaden op hun kerfstok een mogelijk noodzakelijke tbs-behandeling nu nog vaak ontlopen.

Sander Dekker, minister voor Rechtsbescherming op het Binnenhof.

Sander Dekker, minister voor Rechtsbescherming op het Binnenhof.

Dekker wil duidelijker in de wet laten opnemen dat de rechter aan een aanwijzing genoeg heeft om tbs op te leggen. Nu wordt er nog te vaak gedacht dat daar een complete medische diagnose voor nodig is. Ook worden rechters, officieren van justitie en gedragswetenschappers geschoold zodat ze beter begrijpen wanneer veroordeelden tbs mag worden opgelegd. Die kennis ontbreekt vaak, leert de praktijk.

Tegen het decor van metershoge muren en hekken komt het voorstel van Dekker krachtiger over dan in een zaaltje in Den Haag. De VVD-minister heeft de opening van het fonkelnieuwe Pieter Baan Centrum in Almere uitgekozen als moment om zijn pakket maatregelen tegen tbs-ontduikers toe te lichten.

De moord op Anne Faber is extra aanleiding geweest om de Nederlandse tbs-regels onder de loep te nemen. Faber werd verkracht en vermoord door Michael P., die zich na een eerder vergrijp weigerde te laten onderzoeken.

Daders laten zich steeds vaker niet onderzoeken om tbs te ontlopen, soms zelfs op advies van hun advocaat, vertelt Dekker. Ze weten als zij niet meewerken er volgens veel rechters niet genoeg onderzoek is gedaan op basis waarvan iemand naar een kliniek gestuurd kan worden. ,,In 2017 weigerde 41 procent in het Pieter Baan Centrum, dat is echt zorgelijk.’’ Gevolg is namelijk dat aan een mogelijke stoornis van een veroordeelde niks wordt gedaan. ,,En dan zijn ze, als ze op vrije voet zijn, nog net zo gestoord en gevaarlijk’’, verzucht de VVD’er.

Starend naar het prikkeldraad somt de minister op hoe weigeraars moeten worden aangepakt. ,,Rechters hoeven het alleen juridisch aannemelijk te maken. Niet alleen het moment van de misdaad speelt een rol, ook mogelijk gevaar in de toekomst.’’ Helemaal waterdicht wordt oordelen over tbs’ers nooit, blijkt uit verhalen van medewerkers van het Pieter Baan Centrum. ,,Veiligheidsgarantie is een illusie.”

Weigerafdeling

Er is in het Pieter Baan Centrum een truc bedacht om van weigeraars toch een helder beeld te krijgen. Hun leefomgeving in het centrum is aangepast. Daardoor gedragen ze zich anders, waardoor soms toch een nuttig beeld ontstaat. Uit eerste cijfers blijkt dat er over 48 procent van weigeraars op ‘de weigerafdeling’ toch een conclusie valt te trekken. De test duurt tot eind dit jaar. Dekker heeft goede hoop dat door de proef het effect van niet meewerken aan onderzoek verdwijnt. ,,Dat werk kan dan het verschil maken in de rechtszaal.’’