2654708
Binnenland

Staat moet meer doen tegen CO2-uitstoot

DEN HAAG - De Nederlandse staat moet meer doen om de uitstoot van CO2 terug te dringen. Dat oordeelde het gerechtshof in Den Haag dinsdag in een door klimaatorganisatie Urgenda aangespannen zaak. Klimaatveranderingen zijn een reële dreiging, met een ernstig risico. „Het is de verplichting van de staat om bescherming daartegen te bieden”, aldus het hof.

Met deze uitspraak heeft Urgenda ook het hoger beroep gewonnen. De rechtbank gaf de organisatie in 2015 ook al gelijk, die uitspraak werd historisch genoemd. De staat ging tegen die uitspraak in hoger beroep. Niet omdat klimaatveranderingen niet serieus worden genomen, benadrukte de landsadvocaat tijdens de zitting afgelopen mei. „Maar omdat de rechtbank een beleidsmatige en politieke keuze heeft gemaakt.” De rechter hoort dat volgens hem niet te doen.

Staat handelt in strijd met zorgplicht

Het hof veegde echter de vloer aan met deze en andere argumenten. „De staat handelt onrechtmatig en in strijd met de zorgplicht.” De uitstoot van broeikasgassen moet eind 2020 met tenminste 25 procent verminderd worden ten opzichte van 1990. „Gelet op de grote gevaren die dreigen te ontstaan, moeten al op korte termijn verdergaande maatregelen worden genomen om de uitstoot van broeikassen terug te dringen.”

De uitspraak werd in de zaal met een lang en luid applaus en gejoel ontvangen door de achterban van Urgenda en mensen vielen elkaar in de armen. Tijdens het voorlezen van het arrest werd ook al meerdere keren ’yes!’ geroepen, of gelachen als argumenten van de staat van tafel werden geveegd. De argumenten van de staat zijn „verpletterd”, aldus de aanwezigen.

Milieuorganisaties opgetogen over oordeel hof

Milieuorganisaties reageren verheugd op de uitspraak van het gerechtshof in de klimaatzaak tegen de Staat. „Urgenda schrijft hiermee opnieuw geschiedenis”, aldus Milieudefensie. Greenpeace noemt de uitspraak „een fantastische overwinning voor Nederland en het klimaat.” Volgens de milieuorganisatie kan het niet anders dan dat alle kolencentrales nu versneld uit bedrijf gehaald moeten worden.

„Want met het huidige beleid gaat de opgelegde 25 procent CO2-reductie in 2020 zeker niet gehaald worden”, zegt campagneleidster Faiza Oulahsen. „We zijn blij dat de overheid nu op de vingers getikt wordt en aan haar beloften wordt gehouden.”

De tijd dringt

Greenpeace verwijst ook naar het laatste tussenrapport van VN-klimaatpanel IPCC. Daarin wordt gewaarschuwd dat verregaande ingrepen nodig zijn om de opwarming van de aarde tot onder de 1,5 graad te beperken. „De tijd dringt en er zijn onmiddellijk maatregelen nodig”, zegt Oulahsen.

Milieudefensie ziet zich door de uitspraak in hoger beroep ook gesterkt in de eigen klimaatzaak die het samen met 13.000 burgers tegen Shell voert. „Net als de overheid moeten ook vervuilende bedrijven als Shell zich aan het Parijsakkoord en mensenrechtenverdragen houden”, aldus campagneleider Freek Bersch.

Kabinet sluit cassatie niet uit

Het kabinet sluit niet uit dat het bezwaar zal aantekenen tegen de uitspraak in hoger beroep in de Urgenda-zaak. Tegelijkertijd stelt het ministerie van Economische Zaken en Klimaat dat het vonnis van het hof zal worden uitgevoerd.

Voor het ministerie draait de Urgenda-zaak niet zo zeer om klimaatbeleid, als om de vraag hoe beleid van het kabinet door een rechter wordt getoetst. „Het gaat om een principiële kwestie. Het kabinet zal de uitspraak goed bestuderen met het oog op eventuele cassatie.”

Hoe het kabinet het vonnis wil uitvoeren, wordt niet direct duidelijk uit de eerste reactie van het ministerie.

Historisch

Verschillende oppositiepartijen zijn blij met het vonnis. Jesse Klaver (GroenLinks) noemt de uitspraak „historisch.” „De rechter dwingt de overheid werk te maken van klimaatverandering. Niet in de toekomst. Dit jaar nog.” Esther Ouwehand van de Partij voor de Dieren vindt het „geweldig” nieuws.

VVD-Kamerlid Dilan Yesilgöz zegt in een tweet dat de uitstoot zo snel mogelijk wordt teruggedrongen, maar dan wel „op een manier die voor iedereen behapbaar is.” Wat haar partij van het vonnis vindt, laat ze in het midden.

Regeringspartijen CDA, D66 en ChristenUnie waren niet direct bereikbaar voor commentaar.