Nieuws/Binnenland

Serie gaat de grens over

Luizenmoeder-regisseur: ’Hier is geen protocol voor’

Jan Albert de Weerd
1 / 2

Jan Albert de Weerd

Dé tv-sensatie van 2018, De Luizenmoeder, is in de race voor de Gouden Televizier-Ring die donderdagavond wordt uitgereikt. Jan Albert de Weerd, bedenker, producent en regisseur van de komedie, vertelt over het jaar waarin zijn leven op de kop werd gezet. „Hier is geen protocol voor.”

Jan Albert de Weerd
1 / 2

Jan Albert de Weerd

Nog volstrekt in de luwte werd afgelopen herfst in een verweesd schoolgebouw in Mijdrecht gestart met de opnamen van de hilarische serie over de jungle die de basisschool niet alleen voor kinderen, maar ook voor ouders en leerkrachten kan zijn. Cast en crew lunchten in het voormalige gymnastieklokaal, de schmink werd aangebracht in het vroegere domein van de conciërge.

Jaren eerder al had Jan Albert de Weerd het plan opgevat voor een dergelijk drama toen een Juf Ank-achtige lerares in een tienminutengesprek over zijn destijds 7-jarige zoontje aankaartte dat het ventje ’een groot gebrek aan zelfreflectie’ had. Het duurde lang voordat hij met acteurs Ilse Warringa (juf Ank) en Diederik Ebbinge (schoolhoofd Anton) het scenario op papier zette en ermee de boer op ging. Dit moest echt goed worden, vond de producent/regisseur.

En de tijd bleek rijp: de AvroTros-serie brak begin dit jaar, nota bene op zorgenkindje NPO 3, alle mogelijke kijkcijferrecords, zowel wat lineair als uitgesteld kijken betreft. De tragikomedie over basisschool De Klimop won glansrijk de Zilveren Nipkowschijf, de onderscheiding van tv-recensenten en mediajournalisten. Ilse Warringa sleepte vorige week een Gouden Kalf voor ’beste actrice in televisiedrama’ in de wacht. Met Expeditie Robinson (RTL 5) en Beau five days inside (RTL 4) is De Luizenmoeder genomineerd voor de Gouden Televizier-Ring. „Het is het hoogst haalbare in Nederland wat publieksprijzen betreft”, stelt De Weerd „Het zou zo’n eer zijn om die te winnen, en een bevestiging dat we echt iets hebben neergezet.”

De serie met onder anderen Jennifer Hoffman, Bianca Krijgsman en Henry van Loon werd een enorme hype. Op het hoogtepunt trok het zelfs een duizelingwekkend aantal van 4,8 miljoen kijkers - nee, dat hadden de makers nooit kunnen bevroeden daar in Mijdrecht. „We hadden wel snel door dat we met iets bijzonders bezig waren, dat De Luizenmoeder uit elementen bestond die wel heel goed bij elkaar pasten. We merkten het ook aan de figuranten, die een soort tweede-rij-publiek vormen. Zij moesten vaak zo hard lachen: ’wat ís dit??’ Toch werden we na de eerste aflevering compleet overvallen door het succes. Dat was vooral voor de cast echt heftig. Hier is geen protocol voor, als iedereen opeens wat van je wilt.”

Participizza

Het duurde even voordat hij kon genieten van hoe Nederland zich onder meer verkneukelde om de ’participizza-avond’. „Terwijl de ene aflevering bejubeld werd, was ik nog met de montage van de volgende bezig. Dat leverde spanning op. Ik moest me niet laten leiden door wat anderen vooral zo leuk hadden gevonden, maar proberen vast te houden aan mijn eigen gevoel. Achteraf was het veel fijner geweest als ik de serie kant-en-klaar had afgeleverd en vervolgens rustig achterover had kunnen leunen.”

Een echt voldaan gevoel kreeg hij pas later. Bijvoorbeeld toen hij voor het eerst bij de oosterburen ging praten over een versie voor de Duitse tv en de publiciteitsdames daar spontaan ’Hallo allemaal’ begonnen te zingen. „Of toen we tijdens de tv-beurs in Cannes van alle kanten werden gefeliciteerd. Mensen die bijna tot niets konden verstaan van De Luizenmoeder begrepen toch de humor. Of je nu ouder bent of niet: iedereen is kind geweest. Het gat dat we hadden gevonden bleek ook nog eens grensoverschrijdend.”

Lastig was soms dat er boodschappen aan de serie, waarin bijvoorbeeld een donkere vader wordt aangezien voor de schoonmaker, werden toegeschreven waarin de makers zich helemaal niet herkenden. De Weerd: „We wilden laten zien hoe iedereen vanuit het goede probeert te handelen en hoe dat ongemakkelijke situaties kan opleveren. Wat wij niet wilden was roepen: ’kijk ons eens deze grap durven maken’. Dit is wat het is, hoe dingen zijn. We wilden niet vingerwijzen. En bijna alles wat in de serie gebeurt, heeft een van ons echt meegemaakt.”

Still uit de serie "Luizenmoeder"

Still uit de serie "Luizenmoeder"

NPO

De Weerd maakte vlak voor De Luizenmoeder de serie Voetbalmaffia (Kro-Ncrv) die beduidend minder goed werd bekeken. „Het is verkocht aan Frankrijk, Duitsland en Rusland. Maar deze serie werd neergezet als de nieuwe Penoza en daar heeft het niet aan voldaan. Het contrast is groot ja. En het toont ook de betrekkelijkheid van succes aan.”

Duitsers

Zijn leven is het afgelopen jaar op zijn kop gezet, zegt De Weerd. Zo woont hij momenteel in Keulen, waar hij volgende week begint als regisseur van de Duitse Luizenmoeder. „Het is heel gek, want deze week beginnen in Nederland de opnamen van ons tweede seizoen. Daar had ik graag bij willen zijn, maar als je wordt gevraagd om de regie te doen van zo’n grote productie in Duitsland zeg je geen nee. Bij ons kwamen de acteurs vanuit Amsterdam of Baarn naar Mijdrecht. Hier wordt de cast vanuit München of Berlijn ingevlogen, die verblijven allemaal in hotels. En de Duitsers hebben meteen twintig afleveringen besteld: ik ben daarmee zeker tot maart bezig.”

Ilse Warringa neemt de creatieve leiding van de vervolgreeks op zich, die naar verluidt vanaf januari te zien zal zijn. „Zo’n tweede seizoen wordt ook nog spannend, hoor. De verwachtingen zijn zó hoog. Iedereen zit straks met de armen over elkaar: ’nou, zeg het maar’.”

Donderdagavond komt De Weerd over voor het Televizier Gala, vrijdag moet hij weer in Keulen op de set staan. Maar hier moet hij bij zijn, net als de rest van de cast en makers. „Zo’n achterlijk jaar verbindt enorm, dus we gaan met z’n allen.” De regisseur betwist dat De Luizenmoeder de gedoodverfde winnaar is. „Ik heb geen idee wat onze kansen zijn.” Wel heeft hij een extra reden om zo gebrand te zijn op de prijs, vertelt hij met een lach. „Mijn vrouw Ingeborg Wieten heeft als Suzanne Balk in de begintijd van Goede Tijden, Slechte Tijden gespeeld. Die serie heeft ook ooit de Ring gewonnen, dus ik kan eigenlijk niet achterblijven.”

Begin 2018 verovert Luizenmoeder zo ongeveer heel Nederland: