Nieuws/Binnenland

Bestuurder Eigen Huis: kabinet moet nu ingrijpen

’Regie terugnemen en huizen laten bouwen’

1 / 2

Veel vraag, weinig aanbod; wie een huis wil kopen, betaalt de hoofdprijs of haakt af. Directeur belangenbehartiging van de Vereniging Eigen Huis Rob Mulder vindt dat het kabinet de regie in de woningmarkt moet terugnemen die het ooit overliet aan lokale overheden.

1 / 2

Het is een kwestie die veel Nederlanders pijn doet: onze woningmarkt die gierend uit de bocht is gevlogen. Door de lage hypotheekrente, groeiende economie en het hoge consumentenvertrouwen, zou dit voor iedereen een toptijd moeten zijn. Toch vallen er nu vooral slachtoffers op de woningmarkt.

Voor een deel van de huizenzoekers begint een eigen huis een hopeloze missie te worden, voor de komende generatie huizenkopers is dit niet anders. Het aantal mensen dat een eerste eigen huis zoekt of wil verhuizen is enorm. Maar het aanbod is schaars en kopers verdringen zich in veel gemeenten om een voorkeursplekje in de lange rij.

Daar komt bij dat veel betaalbare starterswoningen niet eens in de etalage van de makelaar komen. Die worden direct verkocht aan één van de vele beleggers, die de woning weer voor veel geld gaat verhuren. De koper is op veel plaatsen degene die het bieden en overbieden het langst kan volhouden. Zelfs bij veel nieuwbouw is de vaste verkoopprijs iets uit het verleden.

Waar ging het mis en wat moet er gebeuren?

Mis ging het in de jaren ’90, toen het kabinet besloot te stoppen met de centrale bouwregie. Bouwen wordt sindsdien overgelaten aan gemeenten en provincies en juist dit staat daadkrachtig handelen vaak in de weg. Tijdens de crisis viel dit niet zo op, omdat veel mensen financieel niet konden verhuizen of het niet aandurfden. Maar door de opleving van de economie en de lage hypotheekrente is dat sentiment in korte tijd radicaal omgeslagen in een overspannen huizenmarkt, waarbij termen als oververhit en droogkoken normaal zijn geworden.

Normaal en acceptabel is het natuurlijk niet. Het is vooral een symptoom van gebrek aan overheidsvisie en het doorschuiven van verantwoordelijkheden op landelijk, regionaal en lokaal niveau. Dat levert geen daadkracht op.

Omdat het aantal woningen al jaren achterblijft bij de groei van het aantal huishoudens, moeten er zo snel mogelijk woningen bij komen. Hier is gewoonweg een dictaat uit Den Haag voor nodig. Minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken moet een einde maken aan alle vrijblijvendheid voor nieuwbouw. Ondanks beloofde beterschap van gemeenten en provincies om snel extra woningen te bouwen, halen we dit jaar het minimale aantal van 75.000 nieuwe woningen al niet.

De minister moet duidelijk maken dat adequate huisvesting haar menens is, door strakker toe te zien op de plannen in het land: in de steden genoeg woningen voor verschillende doelgroepen en in de randen van het land juist plannen die de krimp opvangen. Gemeenten mogen zelf weten waar en welk type woningen zij bouwen, als ze maar gezamenlijk op 75.000 per jaar uitkomen. Dit moet vastliggen in bindende regionale prestatieafspraken. Alleen op die manier verdwijnt de huidige vrijblijvendheid.

Pas als vraag en aanbod naar een evenwicht toe kruipen, kan de hoogopgelopen gevoelstemperatuur op de woningmarkt wat afkoelen. Dan heeft iedereen kans op een woning en niet alleen degenen met de grootste beurs, zoals nu.

Rob Mulder is directeur belangen-behartiging VEH

Bekijk meer van