2723243
Binnenland

Protest tegen duurder drinkwater: ’Het is een levensbehoefte’

Amsterdam/Den Haag - De belasting op leidingwater moet omlaag. De Vereniging van Waterbedrijven in Nederland (VEWIN) roept daartoe op omdat het duurzame drinkwater relatief duur zou worden. Aan het Binnenhof worden de argumenten die de waterleveranciers daarvoor gebruiken echter in twijfel getrokken.

Peter van der Velden, voorzitter van de waterclub, wil het liefst dat het lage btw-tarief van 6% op leidingwater gehandhaafd blijft. En anders wil hij dat het kabinet op een andere manier water bij de wijn doet. „Water is een eerste levensbehoefte”, legt hij uit. „In Nederland hebben we heel goed drinkwater, dat qua kostprijs de afgelopen jaren alleen maar goedkoper is geworden door efficiënter werken.”

Verdubbeld

Toch is de belasting op water de afgelopen twintig jaar bijna verdubbeld, stelt hij. „Twintig jaar terug bestond 15 procent van de prijs per kubieke meter uit belasting. Tegenwoordig is dat bijna dertig procent.” Op water wordt naast het lage btw-tarief (dat in januari van 6 naar 9 procent wordt verhoogd) verbruiksbelasting verrekend.

In een advertentie in De Telegraaf voeren de waterdrinkbedrijven nog een argument aan om kraanwater goedkoper te maken: de flesjes water worden volgens hen ook goedkoper door het kabinet terwijl die slechter voor het milieu zijn.

Die bewering van de waterbedrijven - dat flesjes water goedkoper worden door kabinetsbeleid - wordt aan het Binnenhof met opgetrokken wenkbrauwen bekeken. Die claim is op zijn zachtst gezegd voorbarig, weten ze in Den Haag.

’Flesjesbesluit niet genomen’

Zo schrijven de waterbedrijven in hun advertentie-campagne dat het lage btw-tarief van 6 procent naar 9 procent gaat, ook voor kraanwater. Dat klopt, dat staat inderdaad in de kabinetsplannen. „Ondertussen wil het kabinet de belasting op flessenwater juist verlagen”, schrijven de waterleveranciers daarna echter. Maar dat besluit heeft het kabinet helemaal niet genomen, meldt het ministerie van Financiën bij navraag.

Het zou wel kunnen dat er op termijn zo’n besluit wordt genomen, maar dat is nu nog niet het geval. Er wordt, melden ingewijden, momenteel wel bekeken of de verbruiksbelasting op flesjes water omlaag kan en de taks op flesjes frisdrank omhoog. Op die manier worden mensen gestimuleerd een gezondere keus te maken. Het kabinet kijkt naar deze plannen in het kader van het zogeheten preventieakkoord, een plan waardoor ook de sigaretten duurder zullen worden en waarmee mensen door de overheid gestimuleerd worden om gezonder te leven.

Dit specifieke idee, waarmee flesjes water iets goedkoper worden, is dus nog geen kabinetsbeleid. Maar als dat het wel wordt, betekent het nog niet dat het opeens financieel aantrekkelijk wordt om van kraanwater naar flesjes water over te stappen. Een betrokken ambtenaar noemt die suggestie onzin, flesjes water blijven vele malen duurder dan kraanwater, ook als de verbruiksbelasting gewijzigd wordt. De financiële afweging tussen een flesje cola en bronwater uit de koeling, die wordt er wel iets anders door.

"Op dit moment is een liter kraanwater nog steeds circa 500 keer goedkoper dan bijvoorbeeld een literfles Spa bij de Albert Heijn"

Op dit moment is een liter kraanwater nog steeds circa 500 keer goedkoper dan bijvoorbeeld een literfles Spa bij de Albert Heijn. Een glaasje water uit de kraan en een flesje water op het station hoeven dus allesbehalve met elkaar te concurreren, concludeert ook Peter van der Velden. „Een bijkomend effect is wel dat water misschien populairder wordt met deze plannen. Maar waar waterfans nu hervulbare flesjes gebruiken, wordt het straks interessanter om steeds weer nieuwe flesjes te kopen. Dan heb je weer die afvalproblematiek.”

Maar samenvattend gaat het de waterbedrijven ’om het principe’ en vinden ze dat Den Haag water naar de zee draagt. „Water is een eerste levensbehoefte, en voor heel goed drinkwater uit de kraan is dertig procent belasting heel veel”, vindt de VEWIN-voorziter. Hij hoopt dat het kabinet gaat overwegen de belasting op kraanwater te verlagen.