Nieuws/Binnenland

Ons land nu aantrekkelijker voor ’veilige landers’

Asieltoerist ziet brood in wachttijden

Het traag verwerken van asielaanvragen heeft een aanzuigende werking op ’asieltoeristen’. Want ook wie geen kans maakt op een verblijfsvergunning, krijgt wel onderdak gedurende zijn aanvraag.

Het traag verwerken van asielaanvragen heeft een aanzuigende werking op ’asieltoeristen’. Want ook wie geen kans maakt op een verblijfsvergunning, krijgt wel onderdak gedurende zijn aanvraag.

Jos Schuurman

Den Haag - Door de lange wachttijden bij de afhandeling van asielaanvragen wordt Nederland snel aantrekkelijker voor asieltoeristen. Dat zijn mensen uit veilige landen die weten dat ze kansloos zijn voor een verblijfsvergunning, maar gedurende de behandeling van de aanvraag wel gratis in een asielzoekerscentrum mogen verblijven.

Het traag verwerken van asielaanvragen heeft een aanzuigende werking op ’asieltoeristen’. Want ook wie geen kans maakt op een verblijfsvergunning, krijgt wel onderdak gedurende zijn aanvraag.

Het traag verwerken van asielaanvragen heeft een aanzuigende werking op ’asieltoeristen’. Want ook wie geen kans maakt op een verblijfsvergunning, krijgt wel onderdak gedurende zijn aanvraag.

Jos Schuurman

Migratie-experts van de Radboud Universiteit en de overheidsdenktank ACVZ waarschuwen dat het nieuws over de forse achterstanden als een lopend vuurtje rondgaat onder migranten, en dat dit voor sommige mensen een reden kan zijn om ook naar Nederland te komen. Zo’n trend was voor het eerst te zien tijdens de oorlog in Joegoslavië in de jaren negentig, en ook tijdens de piekinstroom vanaf eind 2015.

Staatssecretaris Harbers (Asiel) zegt dat van asieltoerisme nog niets te merken is. „Dat zien we niet. We doen er alles aan om wachttijden bij veilige landers niet op te laten lopen, juist door problemen die we met die groep hebben.” Maar Carolus Grütters van het Centrum voor Migratierecht van de Radboud wijst erop dat in september de helft van de 400 Albanese asielaanvragen in de hele EU in Nederland was. Volgens een Haagse insider maakt ook de top van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers zich zorgen over dit fenomeen. De dienst is juist bezig om burgemeesters te bewegen extra opvanglocaties te openen, omdat de centra bijna vol zitten.

„Kennelijk gaat het onder migranten daar als een lopend vuurtje dat het hier nu lang duurt voor de aanvraag wordt afgehandeld”, zegt Grütters. In juli wachtten er nog maar 30 Albanezen op een IND-beslissing. In september waren dit er al 155.

Gemiddeld 43 weken

Vluchtelingenwerk Nederland stelt dat doordat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) vorig jaar tientallen beslismedewerkers de laan uitstuurde, de wachttijd voor het eerste gehoor is opgelopen naar gemiddeld 43 weken. Aan het begin van dit jaar was dat nog zes weken.

Kansloze asielaanvragen worden in principe versneld afgehandeld, zegt onderzoeker Sander Vergeer van de ACVZ, de officiële denktank voor het vreemdelingenbeleid van het ministerie van Justitie en Veiligheid. „Maar die manier van werken lukt alleen als je genoeg mensen aan het werk hebt.”

’Ze weten precies hoe het werkt’

Hij wijst erop dat asielzoekers, of ze nu uit oorlogsgebied komen of uit een veilig land, elkaar op de hoogte houden van de actuele ontwikkelingen. „Ze weten precies hoe het werkt, en wat de verschillen zijn tussen de procedures in verschillende landen. Ook het nieuws dat de wachttijden nu zo oplopen, gaat razendsnel.”

Een woordvoerder van het COA kan niet ingaan op de drukte bij de IND, maar ziet wel dat de spanningen in de azc’s kunnen toenemen als mensen met verschillende verwachtingen lang bij elkaar zitten. „Je krijgt dan scheve gezichten, vluchtelingen merken ook dat ze langer moeten wachten omdat medebewoners hier om een andere reden zijn.”

PvdA-Kamerlid Kuiken trekt bij Harbers aan de bel. „Mensen die recht hebben op verblijf in Nederland willen snel rust, asielzoekers die daar geen recht op hebben moeten snel duidelijkheid krijgen.”

Bekijk meer van