Nieuws/Buitenland
280681855
Buitenland

Macron wil EU verbouwen: ’We moeten eenvoudiger kunnen werken’

Straatsburg - De Europese Unie gaat op de schop als het aan de Franse president Emmanuel Macron ligt. Tijdens een toespraak in Straatsburg heeft hij pleidooi voor het bijeenroepen van een Conventie omarmd, een belangrijke stap richting het wijzigen van de Europese verdragen.

„We moeten eenvoudiger kunnen werken en onze doelstellingen verduidelijken”, vindt Macron. „De huidige regels en afspraken zijn niet bestemd tegen de historische crisis van nu en in de toekomst.” Als het aan de Franse president ligt leveren de lidstaten macht in door bijvoorbeeld veto’s af te schaffen bij het buitenlandbeleid en krijgt Brussel nieuwe bevoegdheden. Frankrijk, momenteel voorzitter van de EU, wil het idee voor een Conventie bespreken tijdens de top van EU-leiders in juni.

Een meerderheid van het Europees Parlement heeft zich vorige week al uitgesproken voor de komst van een Conventie. Maandag heeft ook Brussel zich achter het idee geschaard. „Ik ben blij met dit voorstel", zegt voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. „Laten we hier met zijn allen aan werken. Zonder taboes, zonder ideologische rode lijnen."

In de Europese verdragen is vastgelegd waar de EU over gaat en hoe besluiten worden genomen. Het wijzigen van deze spelregels betekent doorgaans een jarenlang proces van onderhandelen. Alle lidstaten en parlementen moeten uiteindelijk instemmen.

Bijeenroepen Conventie

Zo’n grote verbouwing begint doorgaans met het bijeenroepen van een Conventie. De lidstaten en EU-instellingen gaan tijdens zo’n bijeenkomst alle ideeën over hervormingen trechteren. Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon (2009) is er geen conventie meer bijeengeroepen.

De EU-instellingen gebruiken de Conferentie over de Toekomst van Europa, een ingewikkeld vergadercircus waarbij burgers een jaar mochten meediscussiëren over de toekomst van de EU, als belangrijkste aanleiding. Maandag, op de Dag van Europa, werden tientallen voorstellen en honderden aanbevelingen officieel overhandigd aan de EU-kopstukken. Meerdere ideeën zijn in strijd met de huidige EU-verdragen.

Meerderheid

Of er een Conventie komt zal afhangen van de lidstaten. Een meerderheid moet het bijeenroepen steunen. Duitsland en Italië steunen het idee van een verdragswijziging, Nederland wijst het niet bij voorbaat af. Maar volgens Politico zijn inmiddels tien andere lidstaten bezig om steun te verzamelen tegen het voorstel. Zij vinden dat het Europees Parlement de burgerconferentie gebruikt om macht uit te breiden ten koste van de lidstaten.

De vorige Conventie, met de geboorte van een Europese grondwet als uitkomst, leverde Brussel een trauma op. In onder andere Nederland werd de Grondwet per referendum afgewezen. Uiteindelijk zijn veel voorstellen alsnog in het Verdrag van Lissabon gekomen, maar de term ’grondwet’ verdween.

Macron kwam maandag ook nog met een eigen idee voor de oprichting van een ’Europese politieke gemeenschap’. Een soort EU-light waarin plaats is voor landen als Oekraïne, Georgië en Moldavië. Ook oud-leden van de EU - hij noemde het Verenigd Koninkrijk niet bij naam - zijn wat hem betreft welkom om samen te werken op het gebied van energie, veiligheid en vrij verkeer. Het Franse staatshoofd herhaalde dat de toetreding van Oekraïne tot de EU nog jaren, zo niet decennia zal duren.