Nieuws/Binnenland
2824159
Binnenland

Prikkelende docu over Bij1-politica ontbeert echte antwoorden

Sylvana-verheerlijking

Primetime voor Sylvana: na documentairefestival IDFA biedt vanavond NPO 2 podium aan een docu over haar gemeenteraadscampagne.

Primetime voor Sylvana: na documentairefestival IDFA biedt vanavond NPO 2 podium aan een docu over haar gemeenteraadscampagne.

Na Jesse Klaver krijgt opnieuw een politicus een gesubsidieerde ego-documentaire van de publieke omroep. Hoewel de documentaire Sylvana, demon of diva wel erg vriendelijk is voor Sylvana Simons, vond de EO de maker kritisch genoeg om het resultaat te nomineren voor een primetime tijdstip op televisie.

Primetime voor Sylvana: na documentairefestival IDFA biedt vanavond NPO 2 podium aan een docu over haar gemeenteraadscampagne.

Primetime voor Sylvana: na documentairefestival IDFA biedt vanavond NPO 2 podium aan een docu over haar gemeenteraadscampagne.

Afgelopen vrijdag mocht Simons al aanschuiven bij De wereld draait door, waar Matthijs van Nieuwkerk het een ’fascinerende film’ noemt en tafelheer Marc-Marie Huijbregts zelfs ’ontluisterend’. Vooral de talloze racistische verwensingen die de voormalige TMF-vj in de film over zich heen krijgt op straat, maakten indruk.

Maar wie op antwoorden hoopt, komt van een koude kermis thuis. Haar partij Bij1 is een bonte stoet van onder meer een extreemlinkse activist, een transgender, iemand zonder gender, en een dame die een verleden als psychiater beweerde te hebben maar gesnapt werd omdat daar geen bewijs voor was. Maar de politiek onervaren paradijsvogels komen er erg goed van af.

Een crisisberaad over de vermoedelijke nep-psychiater, Cailin Kuit, wordt wel in beeld gebracht. Journalisten stonden uren buiten te wachten en werden uiteindelijk volstrekt genegeerd door Simons en de rest van Bij1. Maar ook de maakster nam er genoegen mee dat ze geen duidelijkheid kon bieden over die kwestie. „Ik kan als documentairemaker toch moeilijk tegen Sylvana schreeuwen dat ze iets stoms doet”, verweert maakster Ingeborg Jansen zich. „Maar ik heb zeker geen elementen in de film gestopt of eruit gehaald omdat zij daar al dan niet goed uit zou komen.”

Gaande het maakproces heeft Jansen ook beelden verzameld over Simons’ partij. „Ik wilde écht ook de knulligheid van Bij1 laten zien. In de eerste versie van de documentaire zat die ook volop.” Die elementen bleken echter te ver van de hoofdlijn af te dwalen.

De EO was al vooraf in het project gestapt. „We maken ook documentaires over onbekende mensen”, stelt de omroep. „In dit geval is Simons iemand over wie veel mensen een sterke mening hebben. Zij doet mee aan lokale verkiezingen. Dat levert een verhaal op waarin je een ontwikkeling kunt laten zien.”

Niettemin doet het eindproduct denken aan de Jesse Klaver-docu Jesse, die door een GroenLinks-medewerker werd gemaakt. In beide portretten moeten de scherpe randjes met een loep gezocht worden.

Zo zet Simons in de pijnlijkste scène een vervelende tegenstander verbaal op zijn plek - toch geen anti-reclame voor de politica. Maar het amateurisme bij haar partij Bij1 wordt spaarzaam in beeld gebracht.

Wanhoop en paniek, basisingrediënten van menige politieke campagne, zijn zelfs volledig afwezig in dit ’onderzoekende’ portret. Maakster Ingeborg Jansen laat weten dat ze daar simpelweg geen beelden van heeft. „Ik mocht overal bij zijn, maar dingen die ik niet heb gefilmd, kan ik ook niet laten zien.”

Afgelopen week was de documentaire al te zien op IDFA. Directeur Cees van ’t Hullenaar van het documentairefestival verdedigt de selectie omdat hij het onderwerp ’urgent’ en ’toegankelijk’ genoeg vindt. „De politiek is aan het versnipperen. Er zijn steeds meer politici die zich op slechts een deel van de kiezers richten. Sylvana Simons is daar een interessant voorbeeld van.”

Van ’t Hullenaar stipt wel aan dat de documentaire geen onderdeel is van het hoofdprogramma. „We hebben een speciaal programma voor meer journalistieke films. Voor de grote competitie zou hij niet in aanmerking zijn gekomen.”

De eerdere ego-docu van BnnVara over Klaver werd uiteindelijk als propaganda bestempeld en derhalve uit de programmering van de publieke omroep geschrapt.

Een EO-woordvoerder wijst erop dat Jansen niet in dienst was van Simons en dat de vergelijking daarmee mank gaat. „Een documentaire is per definitie subjectief”, aldus de omroep. „Belangrijk is wel dat de maker in vrijheid heeft kunnen werken, voldoende toegang heeft gekregen tot de personages en niet gebonden is door relaties die een vrije persoonlijke kijk op iemand onmogelijk maken.”